Adhyaya 121: Avoidance of Rebirth in the Womb: Ethical Conduct and the Prevention of Degraded Rebirth

Verse 1

अथ जन्माभावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ येन गर्भं न गच्छेत तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ कथयिष्यामि ते ह्येवं सर्वधर्मविनिश्चयम् ॥

さて、出生の止滅についてである。聖なるヴァラーハは言った。「ヴァスンダラーよ、再び胎に入らぬための道を聞け。われはこのように、あらゆるダルマについての決定を汝に説き示そう。」

Verse 2

कृत्वापि विपुलं कर्म आत्मानं न प्रशंसति ॥ करोति बहुकर्माणि शुद्धेनैवान्तरात्मना ॥

多くの行いを成し遂げても、自らを称賛しない。真に清らかとなった内なる自己によって、数多の行為をなす。

Verse 3

कृत्वा तु मम कर्माणि समर्थोऽनुग्रहे रतः ॥ कार्याकार्ये विजानाति सर्वधर्मेषु निष्ठितः ॥

しかし、わたしが教えた務めを行い終えるなら、その者は力を得て、慈恵の行いに心を寄せる。あらゆるダルマに安住し、なすべきこととなすべからざることを見分ける。

Verse 4

शीतोष्णवातवर्षादिक्षुत्पिपासासहश्च यः ॥ यो दरिद्रो निरालस्यः सत्यवागनसूयकः ॥

寒さと暑さ、風と雨、また飢えと渇きに耐える者。貧しくとも怠らず、言葉は真実で、ねたみを離れた者——

Verse 5

स्वदारनिरतो नित्यं परदारविवर्जकः ॥ सत्यवादी विशुद्धात्मा नित्यं च भगवत्प्रियः ॥

（また）常に自らの配偶者に専心し、他人の配偶者を避ける者。真実を語り、心は清らかで、つねに主（バガヴァーン）に愛される者——

Verse 6

संविभाज्य विशेषज्ञो नित्यं ब्राह्मणवत्सलः ॥ प्रियभाषी द्विजानां च मम कर्मपरायणः ॥

（また）分かち与えることに寛大で、道理に明るく、つねに学識あるバラモンたちを慈しむ者。二度生まれ（ドヴィジャ）に和やかに語り、わたしの教えた務めに専念する者——

Verse 7

कुयोनिं तु न गच्छेत मम लोकं स गच्छति ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥

そのような者は悪しき胎（不幸な生）に赴かず、わたしの世界に至る。さらに汝に語ろう——聞け、ヴァスンダラーよ。

Verse 8

यो वियोनिं न गच्छेत मम कर्मपरायणः ॥ जीवहिंसानिवृत्तस्तु सर्वभूतहितः शुचिः

わが定めた行為の規範に帰依する者は、不吉な胎に堕ちない。生きものを害することを離れ、あらゆる衆生の利益となり、清浄である。

Verse 9

सर्वत्र समतायुक्तः समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥ बाल्ये स्थितोऽपि वयसि क्षान्तो दान्तः शुभे रतः

あらゆる場において平等心を具え、土塊・石・黄金を同一に見る。壮年にあっても童子のような素朴さにとどまり、忍耐し、自制し、善に親しむ。

Verse 10

व्यलीकाद्विनिवृत्तो यस्तथ्येतिकृतनिश्चयः ॥ नित्यं च वृत्तिमान्कश्चित्परोक्षेऽपि न चाक्षिपेत्

欺きから離れ、真実に立つと固く決意した者。つねに正しい行いを保ち、人のいないところでも誰をもそしらない。

Verse 11

ऋतुकालेऽपि गच्छेद्यः अपत्यार्थे स्वकां स्त्रियम् ॥ ईदृशास्तु नरा भद्रे मम कर्मपरायणाः

定められた時にのみ、子を得る目的で自らの妻に近づく者——そのような पुरुषたちこそ、貴き御方よ、わが定めた行為の規範に帰依する。

Verse 12

ते वियोनिं न गच्छन्ति मम गच्छन्ति सुन्दरी ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

彼らは不吉な胎に堕ちず、麗しき者よ、わがものへと到達する。さらに別のことを説こう——大地ヴァスンダラーよ、それを聴け。

Verse 13

पुरुषाणां प्रसन्नानां यश्च धर्मः सनातनः ॥ मनुनाप्यन्यथा दृष्टो ह्यन्यथाङ्गिरसेन च

そして、心安らかで善意に満ちた人々に属する永遠のダルマは、マヌには一つの仕方で見られ、またアンギラスには別の仕方で見られた。

Verse 14

शुक्रेण चान्यथा दृष्टो गौतमेनापि चान्यथा ॥ सोमेन चान्यथा दृष्टो रुद्रेणाप्यन्यथा पुनः

それはシュクラによっては異なる仕方で見られ、ガウタマによってもまた異なる仕方で見られた。ソーマによっても異なり、さらにルドラによってさえ再び異なる仕方で見られた。

Verse 15

अग्निना वायुनाचैव दृष्टो धर्मोऽन्यथा धरे ॥ यमेन चान्यथा दृष्ट इन्द्रेण वरुणेन च

大地よ、ダルマはアグニとヴァーユによって異なる仕方で見られ、ヤマによっても異なり、さらにインドラとヴァルナによってもそれぞれ異なる仕方で見られた。

Verse 16

कुबेरॆणान्यथा दृष्टः शाण्डिल्येनापि चान्यथा ॥ पुलस्त्येनान्यथा दृष्ट आदित्येनापि चान्यथा

それはクベーラによって異なる仕方で見られ、シャーンディリヤによってもまた異なった。プラスタヤによっても異なり、アーディティヤによってもまた異なる仕方で見られた。

Verse 17

पितृभिश्चान्यथा दृष्टो ह्यन्यथापि स्वयम्भुवा ॥ आत्मनात्मनि धर्मेण ये नरा निश्चितव्रताः

それは祖霊（ピトリ）によっては異なる仕方で見られ、また自生者スヴァヤンブーによっても異なる仕方で見られた。堅固な誓願をもつ人々は、自己によって自己の内にダルマを定め、己の内に安住する。

Verse 18

न निन्देद्धर्मकार्याणि आत्मधर्मपथे स्थितः ॥ एभिर्गुणैः समायुक्तो मम कर्माणि कारयेत् ॥

自らのダルマの道に安住する者は、正しき行いをそしってはならない。これらの徳を具え、我が命ずる行為を遂行すべきである。

Verse 19

वियोनिं स न गच्छेत मम लोकाय गच्छति ॥ पुनरन्यत्तु वक्ष्यामि तच्छृणुष्वेह माधवि ॥

彼は卑しい生に赴くことなく、我が世界へと至る。さらにまた語ろう—ここで聞け、マーダヴィよ。

Verse 20

तरन्ति पुरुषा येन गर्भसंसारसागरम् ॥ जितेन्द्रिया जितक्रोधा लोभमोहविवर्जिताः ॥

これによって人々は、繰り返される受胎に結ばれた輪廻の大海を渡る。彼らは諸根を制し、怒りを制し、貪りと迷いを離れた者たちである。

Verse 21

आत्मोपकारका नित्यं देवातिथिगुरुप्रियाः ॥ हिंसादीनि न कुर्वन्ति मधुमांसविवर्जकाः ॥

常に利益ある行い（自己の修養を含む）に励み、神々・客人・師に喜ばれる。彼らは殺害などを行わず、蜜と肉を断つ。

Verse 22

मनसा ब्राह्मणीं चैव यो गच्छेन्न कदाचन ॥ विप्राय कपिलां दद्याद्वृद्धवं सान्त्वेन पालयेत् ॥

また、心においてさえ決してバラモンの女性に近づかぬ者は、学識ある祭司にカピラー（黄褐色の牝牛）を施し、老人をやさしい慰めと養護によって支えるべきである。

Verse 23

सर्वेषां चैव पुत्राणां न विशेषं करोति यः ॥ संक्रुद्धं ब्राह्मणं दृष्ट्वा यस्तु तत्र प्रसादयेत् ॥

すべての息子たちを分け隔てせず、また怒れるブラーフマナを見て、その場で鎮め慰めることのできる者は—

Verse 24

यः स्पृशेत्कपिलां भक्त्या कुमारिं न च दूषयेत् ॥ अग्निं न च क्रमेत्पद्भ्यां न च पुत्रेण भाषयेत् ॥

信愛をもって黄褐色の牝牛（カピラー）に触れ、乙女の貞潔を汚さず、足で火を跨がず、また子を仲介として語らぬ者は—

Verse 25

जलेन मेहेद्यस्तु गुरुभक्तो न जल्पकः ॥ एवं धर्मेण संयुक्तो यो नु मां प्रतिपद्यते ॥

しかし水に小便する者であっても、師に帰依し饒舌でない者—かくのごときダルマを具えて、真に我に帰依する者は—

Verse 26

स च गर्भं न गच्छेत मम लोकं स गच्छति ॥

そして彼は胎内へ（再受生へ）戻ることなく、我が世界へと赴く。

Verse 27

शङ्खेन चान्यथा दृष्टो लिखितेनापि चान्यथा ॥ कश्यपेनान्यथा दृष्टो धर्मेणाप्यन्यथा धरे ॥

シャṅカ（Śaṅkha）には一様に見え、書かれたものにおいてはまた別様に見え、カश्यパ（Kaśyapa）にはさらに別様に見え、ダルマにおいてもまた異なって見える、ああ大地を担う者よ。

Verse 28

नित्यं नैव विजानाति परेणापकृतं क्वचित् ॥ कर्त्तव्यं संस्मरेत्सर्वं मम सत्यं च जल्पति

他者のなした過ちを常に数え立ててはならない。なすべきことのみを心に留め、真実を自らの誓いとして語れ。

Verse 29

स्वकं पालयते धर्मं स्वमतेनैव भाषितम् ॥ परवादं न कुर्वीत सर्वधर्मेषु निश्चितम्

自らの理解に従って説かれた自分のダルマを守り保て。他者を誹謗してはならない—これはあらゆるダルマの道に定まる規則である。