Adhyaya 107: The Glorification of Donating a Butter-Cow (Navanīta-Dhenu)

Verse 1

अथ नवनीतधेनुदानमाहात्म्यम् ॥ होतोवाच ॥ नवनीतमयीं धेनुं शृणु राजन् प्रयत्नतः ॥ यां श्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

ここに「酥（新鮮なバター）で作る牛」の布施の偉大さを説く。ホートリ祭官は言った。「王よ、努めて聞け。新鮮な酥で成る牛についてである。これを聞けば、あらゆる罪過から解き放たれる。疑いはない。」

Verse 2

गोमयेनानुलिप्तायां भूमौ गोचर्ममाणतः ॥ चर्म कृष्णमृगस्येव तस्योपरि च धारयेत्

牛糞で塗り清めた地に、尺度として牛皮を敷き、その上にさらに黒羚羊（クリシュナムリガ）の皮に似た皮を置くべきである。

Verse 3

कुम्भं तु नवनीतस्य प्रस्थमात्रस्य धारयेत् ॥ वत्सं चतुर्थभागस्य तस्यामुत्तरतो न्यसेत्

新鮮な酥を一プラスタの量だけ入れた壺を据え、その北に四分の一の量に当たる子牛を置くべきである。

Verse 4

कृत्वा विधाननेन च राजसिंह सुवर्णशृङ्गी सुमुखा च कार्या ॥ नेत्रे च तस्या मणिमौक्तिकैस्तु कृत्वा तथान्यच्च गुडेन जिह्वाम्

そして定められた作法に従って形作り、王の中の獅子よ、金の角と麗しい顔を備えさせよ。眼は宝石と真珠で作り、同様に舌はグダ（黒糖・ジャガリー）で作るべきである。

Verse 5

ओष्ठौ च पुष्पैश्च फलैश्च दन्ताः प्रकल्प्य सास्नां च सितैश्च सूत्रैः ।। जिह्वां तथा शर्करया प्रकल्प्य फलानि दन्ताः कम्बलं पट्टसूत्रम् ॥

唇は花で、歯は果実で作り、喉の垂れ（肉垂）は白い糸で整える。さらに舌は砂糖で作り、歯として果実を供え、添え物として毛布と糸で織った布を備える。

Verse 6

नवनीतस्तनीं राजन् इक्षुपादां प्रकल्पयेत् ।। ताम्रपृष्ठां रौप्यखुरां दर्भरोमकृतच्छविम् ॥

王よ、（その牝牛は）乳房を新鮮なバターで、脚をサトウキビで作るべきである。背は銅、蹄は銀、そして光沢はクシャ草の「毛」で作られたものとする。

Verse 7

स्वर्णशृङ्गीं रौप्यखुरां पञ्चरत्नसमन्विताम् ।। चतुर्भिस्तिलपात्रैश्च संवृतां सर्वतो दिशि ॥

金の角、銀の蹄を備え、五宝を具し、さらに四つの胡麻の器によって四方から囲まれたものとする。

Verse 8

आच्छाद्य वस्त्रयुग्मेन गन्धपुष्पैरलङ्कृताम् ।। दीपांश्च दिक्षु प्रज्वाल्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥

一対の衣で覆い、香と花で荘厳し、さらに方角ごとに灯明をともして、ブラーフマナに奉献すべきである。

Verse 9

मन्त्रास्त एव जप्तव्याः सर्वधेनुषु ये स्मृताः ।। पुरा देवासुरैः सर्वैः सागरस्य तु मन्थने ॥

あらゆる牛供養に関して伝承されるその同じマントラを誦すべきである。すなわち、かつて神々とアスラたちが大海を攪拌した時に行ったように。

Verse 10

एवमुच्चार्य तां दद्याद्ब्राह्मणाय कुटुम्बिने ।। धेनुं च दत्त्वा सुदुघां सोपधानां नयेद्गृहम् ॥

かく唱えて、それを家住のバラモンに与えるべきである。さらに、乳の豊かな牝牛を、その敷物・支えとともに施し、（施与された）牛を受者の家へ導いてゆくべきである。

Verse 11

हविर् एवं रसं चैव विप्रवर्यस्य भूपते ।। भुक्त्वा तिष्ठेद्दिनं राजन् धेनुदस्त्रीणि वै द्विजः ॥

このように、地の主よ、最勝のバラモンのためにハヴィス（供物の食）と、また飲み物／精髄を備える。食し終えたなら、王よ、二度生まれの者は一日とどまり、牛の施与に関わる戒・作法を行うべきである。

Verse 12

यः प्रपश्यति तां धेनुं दीयमानां नरोत्तम ।। सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवसायुज्यतां व्रजेत् ॥

人のうち最勝なる者よ、その牝牛が施与されるさまを見守る者は、あらゆる罪より解き放たれ、シヴァとの合一に至る。

Verse 13

पितृभिः पूर्वजैः सार्द्धं भविष्यद्भिश्च मानवः ।। विष्णुलोकं व्रजत्याशु यावदाभूतसम्प्लवम् ॥

父祖および先なる祖先たちとともに、さらに未来に来たる者たちともともに、人は速やかにヴィシュヌの世界へ赴く――衆生の大いなる滅尽（宇宙的溶解）に至るまで。

Verse 14

य इदं शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वापि मानवः ।। सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोके महीयते ॥

これを信愛をもって聞く者、あるいは他者に聞かせる者もまた、あらゆる罪より清められ、ヴィシュヌの世界において尊ばれる。

Verse 15

उत्पन्नं दिव्यममृतं नवनीतमिदं शुभम् ॥ आप्यायनं तु भूतानां नवनीत नमोऽस्तु ते ॥

この吉祥なるバターは、神聖なる甘露（アムリタ）として生じ現れた。まことに衆生の養いとなり力を増す。おおバターよ、汝に礼拝あれ。