Adhyaya 102: The Merit and Ritual Procedure of Donating a Jaggery Cow (Guḍadhenu)

Verse 1

गुडधेनुमाहात्म्यम् होतॊवाच— गुडधेनुं प्रवक्ष्यामि सर्वकामार्थसाधिनीम् । अनु‍लिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनकुशास्तृते ॥ १०२-१ ॥ तस्योपरिकृतं वस्त्रं गुडमानिय पुष्कलम् । कृत्वा गुडमयीं धेनुं सवसाङ्कास्यदेहिनीम् ॥

ホートリは言った。「あらゆる望む目的を成就すると説かれる『グダデーヌ』を説き明かそう。塗り清めて整えた地面に、黒羚羊の皮とクシャ草を敷き、その上に布を置く。次に十分なジャガリー（粗糖）を持ち来たり、肢体を備えた身相として、ジャガリーで作った牝牛を形づくるべきである。」

Verse 2

सौवर्णे मुखशृङ्गे च दन्ताश्च मणिमौक्तिकैः । ग्रीवा रत्नमयी त्वस्या घ्राणं गन्धमयं तथा ॥

その顔と角は黄金で作り、歯は宝石と真珠で飾るべきである。首は諸宝より成し、また鼻も芳香ある物質によって形作るべきである。

Verse 3

शृङ्गे त्वगुरुकाष्ठेन पृष्ठं ताम्रमयं तथा । पुच्छं क्षौममयं तस्याः सर्वाभरणभूषिताम् ॥

角は沈香木で作り、背はまた銅で作るべきである。尾は亜麻の布で作り、かくして一切の装身具で荘厳すべきである。

Verse 4

इक्षुपादां रौप्यखुरां कम्बलं पट्टसूत्रकम् । आच्छाद्य पट्टवस्त्रेण घण्टाचामरभूषिताम् ॥

脚は甘蔗で、蹄は銀で作り、毛布と絹糸の飾り具を備え、絹布で覆って、鈴とヤクの尾の払子（扇）で荘厳すべきである。

Verse 5

प्रशस्तपत्रश्रवणां नवनीतस्तनीं बुधः । फलैर्नानाविधैस्तस्या उपशोभाम्प्रकल्पयेत् ॥

賢者は、葉のように優れた耳を備え、新鮮なバター（酥油）の乳房を持つようにこれを作り、さらに種々の果実によって一層の荘厳を整えるべきである。

Verse 6

उत्तमा गुडधेनुः स्यात्सदा धाराचतुष्टयम् । भागार्धेन तु तौल्येन चतुर्थांशेन वत्सकम् ॥

「最上」のグダデーヌ（guḍadhenu）は、（黒糖の）流れが四筋、絶えず注ぐものと説かれる。重量の配分としては、子牛を四分の一で作り、主たる胴体を二分の一ずつの分量で作るべきである（所定の量に従って）。

Verse 7

मध्यमाच तदर्धेन भारेणैकेन चाधमा । वित्तहीनो यथाशक्त्या शतैरष्टाभिरेव च ॥

中位の施主はその量の半分で行い、下位の施主は一バ―ラ（bhāra）で行う。財のない者は力に応じて、八百であっても可能な限り供養として捧げるべきである。

Verse 8

अत ऊर्ध्वन्तु कर्तव्या गृहीवित्तानुसारतः । गन्धपुष्पादिभिः पूज्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ श्रोत्रियाय प्रदातव्या सहस्रकनकेन तु । तदर्धेन महाराज तस्याप्यर्धेन वा पुनः ॥

ここより後は、家長の財に応じて行うべきである。香・花などで敬って供養し、ブラーフマナに捧げよ。シュロートリヤには金千をもって施すべし。あるいはその半分を、偉大なる王よ、またさらにその半分をもってしてもよい。

Verse 9

शतेन वा शतार्धेन यथाशक्त्या निवेदयेत् । गन्धपुष्पादिभिः पूज्य मुद्रिकाकर्णपत्रकैः ॥

あるいは百、または五十をもって、力に応じて捧げよ。香・花などで敬い、さらに指輪や耳飾りを添えて献ずるべきである。

Verse 10

छत्रिकापादुके दत्त्वा इमं मन्त्रं उदीरयेत् । गुडधेनो महावीर्ये सर्वसम्पत्प्रदे शुभे ॥

傘と履物を施したのち、この真言を唱えるべきである。「おおグダデーヌ（Guḍadhenu）、大いなる威力を備え、吉祥にして、あらゆる繁栄を授ける者よ。」

Verse 11

दानादस्माच्च भो देवि भक्ष्यभोज्यं प्रयच्छ मे । प्राङ्मुखोऽपि दाता च ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥

「この布施によって、デーヴィよ、我に食すべき糧と、享受すべき食を授けたまえ。」施主は東に面して、ブラーフマナに供物を捧げるべきである。

Verse 12

वाचा कृतं कर्मकृतं मनसा यद्विचिन्तितम् । मानकूटं तुलाकूटं कन्यागोऽर्थे उदाहृतम् ॥

言葉によってなされたこと、行為によってなされたこと、そして心に思い描かれたこと——度量のごまかし、秤のごまかしは、利得のために犯される過ちの例としてここに説かれる。

Verse 13

अनृतं नाशमायाति गुडधेनो द्विजार्पिता । दीयमानां प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमां गतिम् ॥ यत्र क्षोरवहा नद्यः घृतपायसकर्दमाः । ऋषयो मुनयः सिद्धास्तत्र गच्छन्ति धेनुदाः ॥

guḍadhenuを二度生まれの者（ブラーフマナ）に供養するとき、虚偽は滅びに帰する。それが施されるのを見届ける者は最高の境地に至る。川が乳となって流れ、泥がギーと乳粥であるところへ、リシ、ムニ、シッダたちは赴く。牛を施す者もまたその界に往く。

Verse 14

दश पूर्वान्दश परानात्भानञ्चैकविंशतिम् । विष्णुलोकं नयत्याशु गुडधेनोः प्रसादतः ॥

guḍadhenuの恩寵により、それは速やかに、十代の祖先と十代の子孫、そして自らを第二十一として、ヴィシュヌの世界へと導く。

Verse 15

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये । सर्वदैव प्रदातव्या पात्रं दृष्ट्वा महामते ॥

至日、分日、吉祥なるヴャティーパータ（vyatīpāta）、そして日没の時——まことに常に——ふさわしい受者を見いだしたなら、偉大なる心の人よ、それを施すべきである。

Verse 16

श्रद्धान्वितेन दातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदा । सर्वकामप्रदा नित्यं सर्वपापहरास्मृता ॥

信を具えた者によって施されるべきであり、それは世の享楽と解脱（モークシャ）の果を授ける。常にあらゆる願いを成就し、あらゆる罪を除くものとして記憶される。

Verse 17

गुडधेनोः प्रसादात्तु सौभाग्यमखिल भवेत् । वैष्णवं पदमाप्नोति दौर्गत्यन्तस्य नश्यति ॥

グḍa・デーヌ（guḍa-dhenu、ジャガリーで作って施与する「砂糖の牝牛」）の恩寵と善き功徳によって、あらゆる吉祥が成就する。人はヴァイシュナヴァの境地を得て、その甚だしい不運は滅する。

Verse 18

दशद्वादशसाहस्रा दश चाष्टौ च जन्मनि । न शोकदुःखदौर्गत्यं तस्य सञ्जायते क्वचित् ॥

一万、あるいは一万二千（年）のあいだ、さらに十と八の生にわたっても、その人にはいついかなる時も、悲嘆・苦しみ・不幸が起こらない。

Verse 19

इति पठति शृणोति चेह सम्यक् मतिमपि ददाति योजनानाम् । स इह विभवैश्चिरं वसित्वा वसति चिरं दिवि देवतादिपूज्यः ॥

かくして、ここにおいて正しく誦し、正しく聴聞し、さらにヨージャナに及ぶほどの理解をも授ける者は、この世で久しく繁栄に住したのち、天界に久しく住し、神々をはじめ諸々に尊ばれる。