Adhyaya 40: Shukra’s Curse on King Danda and Prahlada’s Counsel to Andhaka on Dharma

Verse 1

इति श्रीवामनपुराणे एकोनचत्वारिंशो ऽध्यायः अरजा उवाच नात्मानं तव दास्यामि बुहनोक्तेन किं तव रक्षन्ती भवतः शापादात्मानं च मही पते

Verse 16

श्पत्वेत्थं भगवान् शुक्रो दण्डमिक्ष्वाकुनन्दनम् जगाम शिष्यसहितः पातालं दानवालयम्

かくして、イクシュヴァーク族の歓びたるダンダを呪詛し終えると、尊きシュクラは弟子たちを伴い、ダーナヴァの住処たるパーターラへと赴いた。

Verse 17

दण्डो ऽपि भस्मसाद् भूतः सराष्ट्रबलवाहनः महता ग्राववरषेण सप्तरात्रान्तरे तदा

Then Daṇḍa too was reduced to ashes—along with his kingdom, his troops, and his mounts/vehicles—by a great shower of stones, within the span of seven nights.

Verse 23

किं ममासौ रणे योद्धुं शक्तस्त्रिमयनो ऽसुर एकाकी धर्मरहितो भस्मारुणितविग्रहः

「あの三つ目の者が、いかにして戦場で我と戦えるというのか、アスラよ。—ただ独り、ダルマを欠き、身は灰により赤く染まり／灰に覆われているのに。」

Verse 24

नान्धको बिभियादिन्द्रान्नामरेभ्यः कथञ्चन स कथं वृषपत्राक्षाद् बिभेति स्त्रीमुखेक्षकात्

“Andhaka does not fear Indra, nor the gods, in any way. How then could he fear Vṛṣapatrākṣa—one who merely looks upon women’s faces?”

Verse 41

पुलस्त्य उवाच इत्येवमुक्ते वचने प्रह्लादं प्राह चान्धकः भवान् धर्मपरस्त्वेको नाहं धर्म समाचरे

プラスタヤは言っ�Vamana Purana

Verse 43

भिक्षो किमर्थं शौलेन्द्रं स्वर्गोपम्यं सकन्दरम् परिभुञ्जसि केनाद्य तव दत्तो वदस्व माम

「おお托鉢の修行者よ、なぜお前はこの威厳ある山—天界にも比すべく、洞窟に満ちた山—を占め、享受しているのか。今日それを誰から授かったのか、我に告げよ。」

Verse ["Bhakti expressed through service", "Righteous warfare against adharma", "Śaiva martial theology"]

5

Andhaka (implied) addressing Śambara (asura associate) / issuing a Vamana Purana

Verse ["apramāda", "giriputrī", "surakṣita geha", "rakṣaṇīyā", "Pārvatī protection", "Andhaka-vadha"]

यच्चाब्रवीद् दीयतां मे गिरिपुत्रीति दानवः तदेषा यातु स्वं कामं नाहं वारयितुं क्षमः

40.50

Verse 51

अहं पताका संग्रामे भवानीशश्च देविनौ प्रामद्यूतं परिस्तीर्य यो जेष्यति स लप्स्यते

「この戦いにおいて、私は賞としての旗印となろう。さらに二柱の女神—バヴァーニーとイーシャー—を賭け金とする。『プラーマデュ―タ』（情熱的な賭けの遊戯）を敷き広げ、勝利する者がそれ（賞）を得る。」

Verse 52

इत्येवमुक्तो मतिमान् शम्बरो ऽन्दकमागमत् समागम्याब्रवीद् वाक्यं शर्वगौर्योश्च भाषितम्

このように告げられると、聡明なシャンバラはアンダカのもとへ赴いた。面会して、シャルヴァ（シヴァ）とガウリーに関して語られた言葉を繰り返し、使信の言葉を伝えた。

Verse 53

तच्छ्रत्वा दानवपतिः क्रोधदीप्तेक्षणः श्वसन् समाहूयाब्रवीद् वाक्यं दुर्योधनमिदं वचः

それを聞くや、ダーナヴァの主は怒りに燃える眼を輝かせ、荒く息をつきつつ（配下を）召し寄せて、この苛烈な言葉を発した。

Verse 54

गच्छ शीघ्रं महाबाहो भेरीं सान्नाहिकीं दृढाम् ताडयस्व सुविश्रब्धं दुःशीलामिव योषितम्

「急いで行け、偉大なる腕の者よ。堅固な戦鼓、サーンナーహिकीを、十分な自信をもって打て—（それを）悪行の女を打つがごとく打て。」

Verse 55

समादिष्टो ऽन्धकेनाथ भेरीं दुर्योधनो बलात् ताडयामास वेगेन यथाप्राणेन भूयसा

「アンダカに命じられるや、ドゥルヨーダナはただ力により、勢いよく鼓を打った。可能なかぎり多くの生命の息（努力）をそこに注ぎ、なおいっそうであった。」

Verse 56

सा ताडिता बलवता भेरी दुर्योधनेन हि सत्वरं भैरवं रावं रुराव सुरभी यथा

None explicitly mentioned in this verse (no river/tīrtha/forest named).

Verse 58

याथातथ्यं च तान् सर्वानाह सेनापतिर्बली ते चापि बलिनां श्रेष्ठाः सन्नद्धा युद्धकाङ्क्षिणः

「そして将帥バリは、事の次第をありのままに彼らすべてに告げた。すると強者の中の最上の者たちは、完全に武装し、戦いを切望した。」

Verse 59

सहान्धका निर्ययुस्ते गजैरुष्ट्रैर्हयै रथैः अन्धको रथमास्थाय पञ्चनल्वप्रणमाणतः

アンダカと共に彼らは出陣した――象・駱駝・馬・戦車に乗って。アンダカは自らの戦車に乗り、「パンチャナルヴァ」と称される尺度（特定の単位・範囲）に従って前進した。

Verse 60

त्र्यम्बकं स पराजेतुं कृतबुद्धिर्विनिर्ययौ जम्भः कुजम्भो हुण्डश्च तुहुण्डः शम्बरो बलिः

トリヤンバカ（シヴァ）を打ち破ると決意して、彼は出立した。（同行したダイティヤは）ジャンバ、クジャンバ、フンダ、トゥフンダ、シャンバラ、そしてバリであった。

Verse 61

बाणाः कार्तस्वरो हस्ती सूर्यशत्रुर्महोदरः अयःशुङ्कुः शिबिः शाल्वो वृषपर्वा विरोचनः

Kālanāśana

Verse 62

हयग्रीवः कालनेमिः संह्लादः कालनाशनः शरभः शलभश्चैव विप्रचित्तिश्च वीर्यवान्

“What is destined does not perish; therefore do not abandon your body. A father will be born for you again—indeed, (one who is) a builder/augmenter among the immortals.”

Verse 64

इत्थं दुरात्मा दनुसैन्यपालस्तदान्धको योद्धुमना हरेण महाचलं मन्दरमभ्युपेयिवान् स कालपाशावसितो हि मन्दधीः

Thus, that evil-souled Andhaka, commander of the Dānu host, intent on fighting with Hara, approached the great mountain Mandara—indeed, dull-witted, he was already ensnared by the noose of Time (Death).