HomeVamana PuranaAdh. 7Shloka 43
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Prahlada vs Nara-Narayana, Shloka 43

Prahlada’s Defeat by Nara-Narayana and Victory through Bhakti

तस्यादूरे महाशाखं शलवृक्षं शरैश्चितम् ददर्श बाणानपरान् मुखे लग्नान् परस्परम्

tasyādūre mahāśākhaṃ śalavṛkṣaṃ śaraiścitam dadarśa bāṇānaparān mukhe lagnān parasparam

彼の近くで、大枝を張るシャラ樹が矢で満ちているのを見た。さらに、ほかの矢も見え、その鏃が互いに食い込み合っていた。

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
अदूरेnearby
अदूरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअदूर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्राय प्रयोग; अव्ययवत् (adverbial locative sense: nearby)
महाशाखम्having great branches
महाशाखम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाशाख (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महा शाखा यस्य), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शलवृक्षम् इति विशेषण
शलवृक्षम्a śala tree
शलवृक्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशल-वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/विशेष्य: शलस्य वृक्षः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
चितम्pierced/filled
चितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शलवृक्षम् इति विशेषण
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
बाणान्arrows
बाणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अपरान्other, additional
अपरान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; बाणान् इति विशेषण
मुखेin the mouth/opening
मुखे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
लग्नान्stuck, lodged
लग्नान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootलग् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; बाणान् इति विशेषण
परस्परम्mutually, one into another
परस्परम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्परम् (अव्यय)
Formअव्यय (reciprocal adverb)
Narrative layer not explicit in the given excerpt (commonly Pulastya ↔ Nārada in Vāmana Purāṇa).
Daitya–Deva ConflictMartial imageryAdbhuta (marvel/portent)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "bhayanaka", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

The verse emphasizes the escalation of conflict and the visibility of consequences: violence leaves unmistakable marks in the world, serving as a cautionary backdrop to the later dharmic resolution typical of Purāṇic narratives.

Primarily Vamśānucarita/Carita-style narrative movement (episode narration within a dynastic/daitya-deva account), rather than cosmogenesis (sarga/pratisarga).

Arrows embedded ‘mutually’ can symbolize rivalry and entanglement—hostilities that bind opponents together in a cycle—setting the stage for a higher intervention or counsel that redirects raw power toward dharma.