HomeUpanishadsAkshamalikaVerse 15
Previous Verse
Next Verse

Verse 15

Akshamalika

अथ पुनरुत्थाप्य प्रदक्षिणीकृत्यॊ नमस्ते भगवति मन्त्रमातृकेऽक्षमाले सर्ववशङ्कर्यै नमस्ते भगवति मन्त्रमातृकेऽक्षमालिके शेषस्तम्भिन्यै नमस्ते भगवति मन्त्रमातृकेऽक्षमाले उच्चाटन्यै नमस्ते भगवति मन्त्रमातृकेऽक्षमाले विश्वामृत्यो मृत्युञ्जयस्वरूपिणि सकललोकोद्दीपिनि सकललोक-रक्षाधिके सकललोकोज्जीविके सकललोकोत्पादिके दिवाप्रवर्तिके रात्रिप्रवर्तिके नद्यन्तरं यासि देशान्तरं यासि द्वीपान्तरं यासि लोकान्तरं यासि सर्वदा स्फुरसि सर्वहृदि वाससि। नमस्ते परारूपे नमस्ते पश्यन्तीरूपे नमस्ते मध्यमारूपे नमस्ते वैखरीरूपे सर्वतत्त्वात्मिके सर्वविद्यात्मिके सर्वशक्त्यात्मिके सर्वदेवात्मिके वसिष्ठेन मुनिनाराधिते विश्वामित्रेण मुनिनोपजीव्यमाने नमस्ते नमस्ते॥१५॥

अथ । पुनः । उत्थाप्य । प्रदक्षिणी-कृत्य । नमः-ते । भगवति । मन्त्र-मातृके । अक्ष-माले । सर्व-वशङ्कर्यै । नमः-ते । भगवति । मन्त्र-मातृके । अक्ष-मालिके । शेष-स्तम्भिन्यै । नमः-ते । भगवति । मन्त्र-मातृके । अक्ष-माले । उच्चाटन्यै । नमः-ते । भगवति । मन्त्र-मातृके । अक्ष-माले । विश्व-अमृत्योः । मृत्युञ्जय-स्वरूपिणि । सकल-लोक-उद्दीपिनि । सकल-लोक-रक्षा-अधि-के । सकल-लोक-उज्जीविके । सकल-लोक-उत्पादिके । दिवा-प्रवर्तिके । रात्रि-प्रवर्तिके । नदी-अन्तरम् । यासि । देश-अन्तरम् । यासि । द्वीप-अन्तरम् । यासि । लोक-अन्तरम् । यासि । सर्वदा । स्फुरसि । सर्व-हृदि । वाससि । नमः-ते । परा-रूपे । नमः-ते । पश्यन्ती-रूपे । नमः-ते । मध्यमा-रूपे । नमः-ते । वैखरी-रूपे । सर्व-तत्त्व-आत्मिके । सर्व-विद्या-आत्मिके । सर्व-शक्ति-आत्मिके । सर्व-देव-आत्मिके । वसिष्ठेन । मुनिना । आराधिते । विश्वामित्रेण । मुनिना । उपजीव्यमाने । नमः-ते । नमः-ते ॥

atha punar utthāpya pradakṣiṇī-kṛtya namas te bhagavati mantra-mātṛke ’kṣa-māle sarva-vaśaṅkaryai namas te bhagavati mantra-mātṛke ’kṣa-mālike śeṣa-stambhinyai namas te bhagavati mantra-mātṛke ’kṣa-māle uccāṭanyai namas te bhagavati mantra-mātṛke ’kṣa-māle viśvā-mṛtyo mṛtyuñjaya-svarūpiṇi sakala-lokoddīpini sakala-loka-rakṣādhike sakala-lokojjīvikē sakala-lokotpādike divā-pravartikē rātri-pravartikē nady-antaraṃ yāsi deśāntaraṃ yāsi dvīpāntaraṃ yāsi lokāntaraṃ yāsi sarvadā sphurasi sarva-hṛdi vāsasi | namas te parā-rūpe namas te paśyantī-rūpe namas te madhyamā-rūpe namas te vaikharī-rūpe sarva-tattvātmike sarva-vidyātmike sarva-śaktyātmike sarva-devātmike vasiṣṭhena muninārādhite viśvāmitreṇa muninopajīvyamāne namas te namas te ||15||

さらにまた、それを持ち上げ、右繞(プラダクシナー)して言う。「敬礼したてまつる、世尊なる女神よ、マントラ母音(マートリカー)よ、数珠よ、一切の調伏を成就する者よ。敬礼したてまつる、世尊なる女神よ、マントラ母音よ、数珠よ、残余(残存の力)を鎮め止める者よ。敬礼したてまつる、世尊なる女神よ、マントラ母音よ、数珠よ、駆逐をなす者よ。敬礼したてまつる、世尊なる女神よ、マントラ母音よ、数珠よ—死を征する者(ムリティユンジャヤ)の相、宇宙における死を超えた力よ。あらゆる世界を照らす者、あらゆる世界を護ることにおいて最上なる者、あらゆる世界を甦らせる者、あらゆる世界を生み出す者、昼を起こす者、夜を起こす者。汝は他の河へ行き、他の国へ行き、他の島へ行き、他の世界へ行く。常に輝き、すべての心に住す。パラーの相に敬礼、パश्यन्तीの相に敬礼、マध्यमāの相に敬礼、ヴァイखरीの相に敬礼。すべてのタットヴァの自己、すべての学知の自己、すべてのシャクティの自己、すべての神々の自己。聖仙ヴァシシュタに礼拝され、聖仙ヴィシュヴァーミトラに依り頼まれる者よ—敬礼、敬礼。」

Then again, having raised it up and having circumambulated (it), (one says): ‘Salutation to you, O Blessed One, O mantra-matrix, O rosary, who accomplishes all subjugations. Salutation to you, O Blessed One, O mantra-matrix, O rosary, who arrests the remainder (i.e., restrains residual forces). Salutation to you, O Blessed One, O mantra-matrix, O rosary, who performs expulsion. Salutation to you, O Blessed One, O mantra-matrix, O rosary—O form of the Conqueror of Death, O (power) beyond death for the universe; illuminator of all worlds; supreme in protecting all worlds; reviver of all worlds; producer of all worlds; initiator of day; initiator of night; you go to another river, you go to another land, you go to another island, you go to another world; you ever shine; you dwell in every heart. Salutation to you in the form of Parā; salutation in the form of Paśyantī; salutation in the form of Madhyamā; salutation in the form of Vaikharī; (you who are) the Self of all principles, the Self of all knowledges, the Self of all powers, the Self of all deities; worshipped by the sage Vasiṣṭha, relied upon by the sage Viśvāmitra—salutation, salutation.’

Śabda-brahman / mantra-mātṛkā as sarvātman; integration of upāsanā with Vedāntic all-inclusivenessMahavakya: Indirect: ‘sarva-hṛdi vāsasi’ and ‘sarva-tattvātmikā’ resonate with non-dual mahāvākya purport (one consciousness as inner Self of all), though not a direct mahāvākya citationAtharvaChandas: Prose (litany-style)