Adhyaya 6

Verse 1

ईश्वर उवाच । अधुना संप्रवक्ष्यामि मंगलात्पश्चिमे व्रजेत् । तत्र सिद्धेश्वरं पश्येत्सर्वसिद्धिप्रदायकम्

イーシュヴァラは言った。「いま道程を説こう。マンガラより西へ進め。そこにて悉地自在天シッデーシュヴァラを拝し、あらゆる成就を授かるがよい。」

Verse 2

तत्रैव चक्रतीर्थं तु तीर्थकोटिफलप्रदम् । लोकेश्वरं स्वयंभूतं पूर्वमिंद्रेश्वरेति च

その同じ所にチャクラ・ティールタがあり、無数のティールタの果報を授ける。また自ずから顕れたロケーシュヴァラがあり、昔はインドレーシュヴァラとも呼ばれた。

Verse 3

दृष्ट्वा तं विधिवद्देवि ततो यक्षवनं व्रजेत् । मंगलात्पश्चिमे भागे यत्र देवी स्वयं स्थिता

女神よ、彼を法にかなって拝したのち、マンガラの西方にあるヤクシャヴァナへ赴け。そこはデーヴィー自らが鎮まる所である。

Verse 4

यक्षेश्वरी महाभागा वांछितार्थप्रदायिनी । तां संपूज्य विधानेन ततो वस्त्रापथं पुनः

ヤクシェーシュヴァリーは大いなる吉祥に満ち、望む目的を授ける。定めの作法により彼女を供養したのち、再びヴァストラーパタへ（帰るべし）。

Verse 5

गिरिं रैवतकं गत्वा कुर्याद्यात्राविधानतः । मृगीकुंडादितीर्थानि संति तत्रैव कोटिशः

ライヴァタカ山に赴き、定められた作法に従って巡礼を行うべし。そこには牝鹿の池ムリギークンダなど、数えきれぬほどのティールタが、幾千万と存在する。

Verse 6

यद्भुक्तिशिखरे देवि सीमालिंगं हि तत्स्मृतम् । दशकोटिस्तु तीर्थानि तत्र संति वरान ने

女神よ、ブクティシカラと呼ばれる峰の頂には、シーマリンガがあると伝えられている。そこには十コーティのティールタが在る、最上の女人よ。

Verse 7

यत्र वै यादवाः सिद्धाः कलौ ये बुद्धिरूपिणः । शतसहस्रार्बुदं च लिंगं तत्रैव तिष्ठति

まことに、成就者たるヤーダヴァたちが住し、カリの世において目覚めた識別智の姿として現れるその地に、シャタサハスラールブダと名づくリンガもまた立っている。

Verse 8

गजेंद्रस्य पदं तत्र तत्रैव रसकूपिकाः । सप्त कुण्डानि तत्रैव रैवते पर्वतोत्तमे

そこにはまたガジェーンドラの足跡があり、同じく聖なる精髄の井戸がある。さらに、山々の中で最勝なるライヴァタの上に、七つの聖なるクンダがある。

Verse 9

अंबिका च स्थिता देवी प्रद्युम्नः सांब एव च । लिंगाकारे पर्वते तु तत्र तीर्थानि कोटिशः

そこには女神アンビカーが鎮まり、プラデュムナとサーンバもまた在る。リンガの形をなすその山には、コーティに及ぶティールタがある。

Verse 10

मृगीकुंडं च तत्रैव कालमेघस्तथैव च । क्षेत्रपालस्वरूपेण महोदधि स्वयं स्थितः । दामोदरश्च तत्रैव भवो ब्रह्माडनायकः

そこにはまたムリギー・クンダがあり、同じくカーラ・メーガもある。大海そのものが、聖域の守護者クシェートラパーラの姿となって自らそこに立つ。そこにはまたダーモーダラがあり、そしてブラフマーンダ（宇宙卵）の主たるバヴァも在る。

Verse 11

पार्वत्युवाच । श्रुतानि तव तीर्थानि देवेश वदतस्तव । गंगा सरस्वती पुण्या यमुना च महानदी

パールヴァティーは言った。「ああ、神々の主よ。あなたが語り示されるままに、あなたのティールタ（聖なる渡り場）について私は聞きました――ガンガー、清浄なるサラスヴァティー、聖なるヤムナー、そして大河などです。」

Verse 12

गोदावरी गोमती च नदी तापी च नर्मदा । सरयूः स्वर्णरेखा च तमसा पापनाशिनी

ゴーダーヴァリーとゴーマティー、ターピー川とナルマダー、サラユーとスヴァルナレー カー、そして罪を滅するタマサーである。

Verse 13

नद्यः समुद्रसंयोगाः सर्वाः पुण्याः श्रुता मया । मोक्षारण्यानि दिव्यानि ।दिव्यक्षेत्राणि यानि च

私は聞きました。すべての河は—とりわけ海へと合流するところにおいて—ことごとく聖なるものだと。さらに、解脱を授ける神妙なる森々、そして神聖と讃えられるディヴィヤなるクシェートラ（聖地）についても。

Verse 14

नगर्यो मुक्तिदायिन्यस्ताः श्रुतास्त्वत्प्रसादतः । ब्रह्मविष्णुशिवादीनां सूर्येंदुवरुणस्य च

また、あなたの御恩寵によって、解脱を授ける都々のことを聞きました。さらに、ブラフマー、ヴィシュヌ、シヴァなどに結びつく聖なる住処、またスーリヤ、月、ヴァルナに関わる聖所についても。

Verse 15

देवताना मृषीणां च संति स्थानान्यनेकशः । परं देव त्वया पुण्यं प्रभासं कथितं मम

神々とリシたちの住処は数多くあります。けれども、主よ、あなたは私に、聖なるプラバーサこそ最上であると語ってくださいました。

Verse 16

तस्माद्यच्चाधिकं प्रोक्तं क्षेत्रं वस्त्रापथं त्वया । शृण्वंत्या च मया पूर्वं न पृष्टं कारणं तदा

それゆえ、あなたがヴァストラーパタ（Vastrāpatha）をいっそう勝れた聖地（クシェートラ, kṣetra）と説かれたのに、私は以前に聞きながらも、その時は理由をお尋ねしませんでした。

Verse 17

इदानीं च श्रुतं सर्वं स्वस्थाहं कारणं वद । प्रभावं प्रथमं ब्रूहि क्षेत्रस्य च भवस्य च

いまや私はすべてを聞き、心も落ち着きました。どうか理由をお語りください。まず、この聖地（kṣetra）の栄光と、バヴァ（Bhava＝シヴァ）の威光とをお説きください。

Verse 18

कस्मिन्देशे च तत्तीर्थं शिवः केनात्र संस्थितः । स्वयंभूर्भगवान्रुद्रः कथं तत्र स्थितः स्वयम् । प्रभो मे महदाश्चर्यं वर्तते तद्वदाधुना

そのティールタ（tīrtha）はいかなる国土にあるのですか。ここにシヴァは誰によって安置されたのですか。自生（svayambhū）にして吉祥なるルドラ（Rudra）が、いかにして自らそこに住まわれたのですか。主よ、これは私にとって大いなる不思議—いまお語りください。

Verse 19

ईश्वर उवाच । वस्त्रापथस्य क्षेत्रस्य प्रभावं प्रथमं शृणु । पश्चाद्भवस्य माहात्म्यं शृणु त्वं च वरानने

イーシュヴァラは言われた。「まずヴァストラーパタ（Vastrāpatha）の聖地（kṣetra）の威力と勝れた功徳を聞きなさい。次いで、美しき顔の者よ、そこにおけるバヴァ（Bhava＝シヴァ）の大いなる御徳も聞きなさい。」

Verse 20

कान्यकुब्जे महाक्षेत्रे राजा भोजेति विश्रुतः । पुरा पुण्ययुगे धर्म्यः प्रजा धर्मेण शासति

カーニヤクブジャ（Kānyakubja）という大いなる聖域に、ボージャ（Bhoja）と名高い王がいた。いにしえの吉祥なる時代、その正しき王はダルマ（dharma）により民を治めていた。

Verse 21

विशालाक्षो दीर्घबाहुर्विद्वान्वाग्ग्मी प्रियंवदः । सर्वलक्षणसंपूर्णो बह्वाश्चर्यविलोककः

彼は大いなる眼と長き腕を備え、博識にして雄弁、言葉は甘くやさしかった。あらゆる吉祥の相を具え、多くの不思議を見極める眼を持っていた。

Verse 22

वनात्कदाचिदभ्येत्य वनपालोब्रवीदिदम् । आश्चर्यं भ्रमता देव वने दृष्टं मयाधुना

ある時、森から戻った森の番人はこう申し上げた。「大王よ、森を巡り歩くうち、ただいま不思議なる奇瑞を見ました。」

Verse 23

गिरौ विषमभूभागे वहुवृक्षसमाकुले । मृगयूथगता नारी मया दृष्टा मृगानना

山の険しい地、木々の茂るところで、鹿の群れの中に一人の女を見ました。顔立ちは雌鹿のごとくありました。

Verse 24

मृगवत्प्लवते बाला सदा तत्रैव दृश्यते । इति श्रुत्वा वचो राजा तुष्टस्तस्मै धनं ददौ

「その少女は鹿のように跳ね、いつもあの場所で見られます。」その言葉を聞いた王は満足し、彼に財を褒美として与えた。

Verse 25

चतुरं तुरगं दिव्यं वाससी स्वर्णभूषणम् । इदानीमेव यास्यामि सेनाध्यक्ष त्वया सह

「優れた速き天馬と、衣と黄金の飾りを用意せよ。われは今すぐ出立する—軍の総帥よ—汝と共に。」

Verse 26

अश्वानां दशसाहस्रं वागुराणां त्वनेकधा । पत्तयो यांतु सर्वत्र वेष्टयंतु गिरिंवरम्

一万の騎兵を—さまざまな網とともに—四方へ遣わし、歩兵にはその勝れた山を取り囲ませよ。

Verse 27

न हंतव्यो मृगः कश्चिद्रक्षणीया हि सा मृगी । स्त्रीवेषधारिणी नारी मृगी भवति भूतले

いかなる鹿も殺してはならぬ。その雌鹿はまことに守られるべきである。女の姿を帯びた女は、この地上で雌鹿となる。

Verse 28

क्व यास्यति वराकी सा मद्बलैः परिपीडिता । शस्त्रास्त्रवर्जितं सैन्यं वनपालपदानुगम्

哀れなその女は、わが軍勢に追い詰められて、いずこへ行けようか。この一隊は武器も飛び道具も持たず、森の守り人の導きに従って進む。

Verse 29

अहोरात्रेण संप्राप्तं बहुव्याधजनाग्रतः । अश्वाधिरूढो बलवान्भोजराजो ययौ स्वयम्

一日一夜のうちに、多くの狩人を先頭に立て、剛勇なるボージャ王はみずから馬に乗って出立した。

Verse 30

निःशब्दपदसञ्चारः संज्ञासंकेतभाषकः । गिरिं संवेष्टयामास वागुराभिः स्वयं नृपः

足音を忍ばせ、言葉は合図と符牒のみで交わしつつ、王みずから網をもってその山を取り巻いた。

Verse 31

वनपालेन सहितो मृगयूथं ददर्श सः । सा मृगी मृगमध्यस्था नारीदेहा मुखे मृगी । मृगवच्चेष्टते बाला धावते च मृगैः सह

森の番人を伴い、彼は鹿の群れを見た。そのただ中に一頭の雌鹿がいた――身は人の姿でありながら、顔は鹿であった。その若き娘は鹿のように身をこなし、鹿たちと共に駆けた。

Verse 32

अश्वगंधान्समाघ्राय सन्त्रस्ता मृगयूथपाः । क्षुब्धा भ्रान्ताः क्षणे तस्मिन्सर्वे यांति दिशो दश

馬の匂いを嗅ぎ取るや、鹿の群れの頭たちは恐れおののいた。騒ぎ乱れ、たちまち迷い、瞬く間に皆が十方へと逃げ散った。

Verse 33

मृगवक्त्रा तु या नारी मृगैः कतिपयैः सह । प्लवमाना निपतिता वागुरायां विचेतना

だが鹿の顔をもつ女は、数頭の鹿と共に跳び、網の中へ落ちて気を失った。

Verse 34

बलाध्यक्षेण विधृता मृगैः सह शनैर्नृपः । ददर्श महदाश्चर्यं भोजराजो जनैर्वृतः

軍勢の将に押しとどめられ、鹿たちも捕らえられると、民に囲まれた王ボージャラージャは、ゆるやかに大いなる不思議を目の当たりにした。

Verse 35

ततः कोलाहलो जातः परमानंदिनिस्वनः । मृगैः सह समानिन्ये कान्यकुब्जं मृगीं नृपः

すると歓喜の叫びに満ちた大きなどよめきが起こった。王は鹿たちと共に、その「雌鹿」をカーニヤクブジャへ連れ帰った。

Verse 36

दिव्यवस्त्रसमाच्छन्ना दिव्याभरणभूषिता । नरयानस्थिता नारी प्रविवेश मृगैर्वृता

天なる衣をまとい、天の飾りを身に帯びたその女は、人の乗り物に座して、鹿に囲まれつつ中へと入った。

Verse 37

वादित्रैर्ब्रह्मघोषैश्च नीयते नृपमंदिरम् । जनैर्जानपदैर्मार्गे दृश्यते नृपमन्दिरे

楽器の響きとヴェーダの讃声とともに、彼女は王宮へと導かれた。道すがら里人は彼女を見、王の御殿の内でもまた同じく目にした。

Verse 38

नीयमाना नागरैश्च महदाश्चर्यभाषकैः । पुण्ये मुहूर्त्ते संप्राप्ते सा मृगी नृपमन्दिरम्

大いなる驚きを語る都人に伴われ、吉祥の時が到来すると、その鹿の乙女は王宮へと迎え入れられた。

Verse 39

प्रतीहारेण राजेन्द्र वचसा वारितो जनः । गतः सेनापतिः सैन्यं गृहीत्वा स्वनिकेतनम्

王の中の最勝よ、群衆は侍従の言葉によって制止された。将軍は軍勢を集め終えると、自らの宿所へと退いた。

Verse 40

राजापि स्वगृहं प्राप्य स्नात्वा संपूज्य देवताः । तां मृगीं स्नापयामास दिव्यगन्धानुलेपनाम्

王もまた御殿に帰り、沐浴して諸神を正しく供養した。ついでその鹿の乙女を沐浴させ、天の香を塗らせた。

Verse 41

कुङ्कुमेन विलिप्तांगीं दिव्यवस्त्रावगुंठिताम् । यथोचितं यथास्थानं दिव्याभरणभूषिताम्

その四肢はクンクマ（紅花の香粉）で塗られ、天なる衣に覆われていた。しかも相応しく、あるべき所ごとに、天界の宝飾で荘厳されていた。

Verse 42

एकांते निर्जने राजा बभाषे चारुलोचनाम् । का त्वं कस्य सुता केन कारणेन मृगैः सह

人けのない奥まった場所で、王は美しい眼の乙女に語りかけた。「そなたは誰か。誰の娘か。いかなる因縁で、鹿たちと共にここにいるのか。」

Verse 43

स्त्रीणां शरीरं ते कस्मान्मृगीणां वदनं कुतः । इति सर्वं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे

「なぜそなたは女の身でありながら、顔は牝鹿なのか。すべてを語ってくれ。わが好奇の念は甚だ大きい。」

Verse 44

एवं सा प्रोच्यमानापि न बभाषे कथंचन । मूकवन्न विजानाति न च भुंक्ते सुलोचना

このように問われても、彼女はまったく口を開かなかった。唖の者のように、何も分からぬかのごとく見え、美しい眼の彼女は食すら取らなかった。

Verse 45

न भुंक्ते पृथिवीपालो न राज्यं बहु मन्यते । न दारैर्विद्यते कार्यं नाश्वैर्न च गजै रथैः

大地を護る王は食を断ち、国土の栄えも重んじなくなった。妻たちにも、馬にも象にも戦車にも、もはや用は見いだせなかった。

Verse 46

तदेव राज्यं ते दारास्ते गजास्तद्धनं बहु । प्रमदामदसंरक्तं यत्र संक्रीडते मनः

彼にとっては、ただそこだけが「王国」であり、ただそこだけが「妻」であり、ただそこだけが「象の群れ」と「豊かな財宝」である――女への欲愛に酔った心が、そこで戯れ歓楽する。

Verse 47

आहूयाह प्रतीहारं तया संमोहितो नृपः । पुरोधसं गुरुं विप्रानाचार्याञ्छीघ्रमानय

彼女に惑わされ心を揺さぶられた王は、侍従長を呼び寄せて言った。「急いで王家のプーロヒタ（祭官）、師（グル）、そして婆羅門の阿闍梨たちを連れて来い。」

Verse 48

दैवज्ञानथ मन्त्रज्ञान्भिषजस्तांत्रिकांस्तथा । इति सन्नोदितो राज्ञा प्रतीहारो ययौ स्वयम्

王にそう促されて、侍従長は自ら出向き、天の兆しに通じる者、マントラの学に通じる者、医師、そしてタントラの儀礼に熟達した者たちを召集しに行った。

Verse 49

आजगाम स वेगेन समानीय द्विजोत्तमान् । राज्ञे विज्ञापयामास देव विप्राः समागताः

彼は急ぎ戻り、最勝の「二度生まれ」（婆羅門）たちを伴って来て、王に奏上した。「大王よ、婆羅門たちが参上いたしました。」

Verse 50

प्रवेशय गुरुं द्वाःस्थं संप्राप्तान्मद्धिते रतान् । इति सन्नोदितो राज्ञा तथा चक्रे स बुद्धिमान्

王は言った。「門番よ、入れよ――我が安寧を願って来た者たちを。」王にそう命じられ、賢明な従者はそのとおりにした。

Verse 51

अभ्युत्थाय नृपः पूर्वं नमस्कृत्य प्रपूज्य च । आसनेषूपविष्टांस्तान्बभाषे कार्यतत्परः

王はまず起ち上がり、礼拝してしかるべく供養し、彼らが座に着くと、目前の事に心を定めて語りかけた。

Verse 52

इदमाश्चर्यमेवैकं कथं शक्यं निवेदितुम् । जानीत हि स्वयं सर्वे लोकतः शास्त्रतोऽपि वा

「これはまことに一つの奇瑞—いかにして正しく語り得ようか。汝らは皆、自ら知っているはずだ。世の伝聞によっても、また聖典によっても。」

Verse 53

कथमेषा समुत्पन्ना कस्येदं कर्मणः फलम् । अस्यां केन प्रकारेण वचनं मानुषं भवेत्

「彼女はいかにして生じたのか。これは誰の業の果なのか。さらに、いかなる手段によって彼女に人の言葉が現れ得るのか。」

Verse 54

स्वयं मनुष्यवदना कथमेषा भविष्यति । सावधानैर्द्विजैर्भूयः सर्वं संचिन्त्य चोच्यताम्

「彼女が自ずから人の顔を得るとは、いかにしてあり得よう。注意深き婆羅門たちよ、すべてを今一度熟慮し、そして宣言せよ。」

Verse 55

विप्रा ऊचुः । देव सारस्वतो नाम कुरुक्षेत्रे द्विजोत्तमः । ऊर्द्ध्वरेताः सरस्वत्यां तपस्तेपे जितेन्द्रियः

婆羅門たちは言った。「大王よ、クルクシェートラにデーヴァ・サーラスヴァタという最勝の婆羅門がいる。彼は梵行を守り、諸根を制し、サラスヴァティーのほとりで苦行（タパス）を修した。」

Verse 56

कथयिष्यति सर्वं ते तेनादिष्टा मृगी स्वयम् । इति श्रुत्वा वचो राजा ययौ सारस्वतं द्विजम्

「彼が汝にすべてを語ろう。あの牝鹿もまた、彼の命により導かれているのだ。」この言葉を聞いて、王は婆羅門サーラスヴァタのもとへ赴いた。

Verse 57

सरस्वतीजले स्नातं प्रभासे ध्यानतत्परम् । दृष्ट्वा प्रदक्षिणीकृत्य साष्टांगं तं प्रणम्य च । उपविष्टो नृपो भूमौ प्रांजलिः सञ्जितेन्द्रियः

王は彼を見た――プラバーサにてサラスヴァティーの水に沐浴し、ひたすら禅定に没入しているその人を。王は右繞して礼拝し、八支の礼拝にて五体を投げ伏し、ついで合掌して地に坐し、諸根を制していた。

Verse 58

मनुष्यपदसंचारं श्रुत्वा ज्ञात्वा च कारणम् । सारस्वतो बभाषेऽथ तं नृपं भक्तितत्परम्

人の足音を聞き、その理由を悟ると、サーラスヴァタは、篤い信愛に満ちたその王に向かって語りかけた。

Verse 59

सारस्वत उवाच । भोजराज शुभं तेस्तु ज्ञातं तत्कारणं मया । मृगानना त्वया नारी समानीता वनात्किल

サーラスヴァタは言った。「おお、ボージャラージャよ、汝に吉祥あれ。私はこの因をすでに知った。まことに汝は、森より牝鹿のごとき面差しの女を連れて来たのだ。」

Verse 60

महदाश्चर्यमेवैतत्तव चेतसि वर्त्तते । आदिष्टा तु मया बाला सर्वं ते कथयिष्यति

「このことは汝の心に大いなる驚異として映っておろう。だがその若き娘は、私がすでに言い含めてある――彼女が汝にすべてを語るであろう。」

Verse 61

जानाम्यहं महाराज चरित्रं जन्म यादृशम् । आश्चर्यं संभवेल्लोके कथ्यमानं तया स्वयम्

大王よ、私はその物語を知っております——彼女の誕生がいかなるものであったかを。彼女自身が語るなら、それはまことに世の驚異となりましょう。

Verse 62

इत्यादिश्य गतो वेगाद्रथेनादित्यवर्चसा । अहोरात्रद्वयेनैव संप्राप्तो नृप मन्दिरम्

かくして教え諭すと、彼は太陽のごとく輝く車に乗り、疾く去った。わずか二日二夜にして王の宮殿へ到着した。

Verse 63

प्रविश्य च मृगीं दृष्ट्वा यत्रास्ते मृगलोचना । तया सारस्वतो ज्ञातो धर्मज्ञः सर्वविद्द्विजः

中へ入り、鹿のような眼をもつ女が住まう所で彼女を見たとき、彼女はサーラスヴァタを、ダルマに通じ万事を知るバラモンであると悟った。

Verse 64

मृग्युवाच । एष सर्वं हि जानाति कारणं यच्च यादृशम् । वर्त्तमानं भविष्यं च भूतं यद्भुवनत्रये

鹿の女は言った。「この方はまことに一切を知っておられる——因とその本質、三界における現在・未来・過去のすべてを。」

Verse 65

एतेन मरणं ज्ञातं मदीयं पूर्वजन्मनि । वस्त्रापथे महाक्षेत्रे तपस्तप्तं भवालये

「この方によって、前生における我が死が知られました——ヴァストラーパタの大聖地、バヴァ（シヴァ）の御住まいにて、タパス（苦行）を修していた時のことです。」

Verse 66

विधूय कलुषं सर्वं ज्ञानमुत्पाद्य यत्नतः । जरामरणनिर्मुक्तः प्रत्यक्षं दृष्टवान्भवम्

一切の穢れを払い、努めて真の智を生じれば、老いと死より解き放たれ、バヴァ（シヴァ）を直に拝する。

Verse 67

अस्य तुष्टो भवो देवो ज्ञातं तीर्थस्य कारणम् । आदिष्टया मया वाच्यं भवेज्जन्मनि कारणम्

主バヴァは彼を喜び、このティールタの由来を明かされた。さらに、授かった命に従い、私はこの生の因縁を語らねばならぬ。

Verse 68

इति चिन्तापरा यावत्तावद्विप्रः समागतः । तस्मै प्रणामपरमा मूर्च्छिता निपपात सा

彼女が不安の思いに沈んでいる間に、ひとりのバラモンが到来した。至上の敬意をもって礼拝しようとして、彼女は気を失い地に倒れた。

Verse 69

अथ सारस्वतो ज्ञानाज्ज्ञातवान्कारणं च तत् । आनयन्तु द्विजा वेगात्कलशं तोयसंभृतम्

そのとき婆羅門は、サラスヴァティーより生じた智慧によってその因を悟り、言った。「おお二度生まれの者たちよ、急ぎ水を満たしたカラシャを持て。」

Verse 70

सवौंषधीः पल्लवांश्च दूर्वाः पुष्पाणि चाक्षतान् । धूपं च चंदनं चैव गोमयं मधुसर्पिषी

「あらゆる薬草、瑞々しい若芽、ドゥールヴァ草、花とアクシャタ（砕けぬ穀粒）を持て。さらに香（ドゥーパ）と白檀、牛糞、蜂蜜、そしてギーをも持参せよ。」

Verse 71

इत्यादिष्टैर्द्विजैर्वेगात्समानीतं नृपाज्ञया । उपलिप्य च भूभागं स्वस्तिकं संनिवेश्य च

かくして指示を受けた二度生まれの者たちは、王命により急ぎ万事を運び来たった。地面を塗り固め、その上に吉祥なるスヴァスティカの印を据え置いた。

Verse 72

तत्राग्निकार्यं कृत्वाऽथ वेदान्कुंभे निधाय सः । इन्द्रं तस्मिंश्च विन्यस्य दिक्पालांश्च यथाक्रमम् । हुत्वाग्निं स चरुं कृत्वा ग्रहपूजामकारयत्

そこで彼は火の祭儀を修し、ついでヴェーダを壺の中に納めた。さらにその中にインドラを安置し、順序に従って方位の守護神（ディクパーラ）をも配した。火中に供物を投じ、カル（caru）の供饌を調えて、諸惑星（グラハ）の供養を行わせた。

Verse 73

तोयं सुवर्णपात्रस्थं कृत्वा कुंभान्स्वयं गुरुः । अभिषेकं ततश्चक्रे मुहूर्ते सार्वकामिके

師は水を黄金の器に入れ、壺々を自ら整えた。しかるのち、諸願を成就する吉祥のムフールタに、アビシェーカ（灌頂・灑水）を執り行った。

Verse 74

अभिषिक्ता तु सा तेन पूता स्नानार्थवारिणा । जाता सचेतना बाला सर्वं पश्यति चक्षुषा

彼が沐浴のために浄められた水をもって彼女に灌ぎかけると、彼女は清められ、意識を取り戻した。少女は正気に返り、眼にて万事を明らかに見た。

Verse 75

शृणोति सर्वं जानाति चरित्रं पूर्वजन्मनः । बदरीफलमात्रं तु पुरोडाशं ददौ गुरुः

彼女はすべてを聞き取り、前生の物語を悟った。そこで師は、バダリーの実一つほどの量にすぎぬプーロダーシャ（puroḍāśa）の供物を彼女に授けた。

Verse 76

तयोपभुक्तं यत्नेन ततश्चक्रे स मार्ज्जनम् । मानुषे वचने कर्णे ददौ ज्ञानं गुरुस्ततः

彼女がそれを慎重に口にしたのち、彼は浄めの儀を行った。ついで師（グル）は、人の言葉を耳もとに語りかけて、悟りの理解を授けた。

Verse 77

गुरवे दक्षिणां दत्त्वा ततः सा च मृगानना । भोजराजाय सर्व च चरित्रं पूर्वजन्मनः

師にダクシナー（謝礼の供養）を捧げたのち、鹿のようにやさしい面差しの彼女は、ボージャ王に前世の一切の物語を語り聞かせた。

Verse 78

वक्तुं प्रचक्रमे बाल्याद्यद्वृत्तं पूर्वजन्मनि । नमस्कृत्य गुरुं पूर्वं ब्राह्मणान्क्षत्रियांस्तथा

それから彼は、幼少の頃より前世の出来事を語り始めた。まず師に礼拝し、同じくブラーフマナとクシャトリヤにも敬礼した。

Verse 79

मृग्युवाच । न विषादस्त्वया कार्यो राजञ्च्छ्रुत्वा मयोदितम् । इतस्त्वं सप्तमे स्थाने कलिंगाधिपतेः सुतः

ムリギュは言った。「王よ、わたしの語ったことを聞いても嘆いてはならぬ。ここより第七の生において、汝はカリンガの君主の子として生まれるであろう。」

Verse 80

मृते पितरि बालस्त्वं स्वभिषिक्तः स्वमंत्रिभिः । अहं हि वंगराजस्य संजाता दुहिता किल

「父が没したとき、汝はなお幼かったが、汝の大臣たちが灌頂（アビシェーカ）を行い、王として即位させた。しかも我は、まことにヴァンガ王の娘として生まれたのだ。」

Verse 81

परिणीता त्वया देव पित्रा दत्ता स्वयं नृप । त्वयाऽहं पट्टमहिषी कृता योषिद्वरा यतः

ああ主よ、ああ王よ――わが父はみずから私をあなたに授け、あなたは私を妻として迎えられました。あなたは私を戴冠の王妃とし、女たちの中の最上としてくださいました。

Verse 82

युवा जातः क्रमेणैव हिंस्रः क्रूरो बभूव ह । न वेदशास्त्रकुशलो दयाधर्मविवर्जितः

彼は次第に成長するにつれ、凶暴で残忍となりました。ヴェーダやシャーストラに通じず、慈悲とダルマを欠いていました。

Verse 83

लुब्धो मानी महाक्रोधी सत्याचार बहिष्कृतः । न देवं न गुरुं विप्रान्नो जानाति दुराशयः

貪欲で驕り高ぶり、激しい怒りに支配され、真実の行いから退けられていました。邪な心のまま、神をも師をも、婆羅門の聖賢をも認めませんでした。

Verse 84

विरक्ता हि प्रजास्तस्य ब्राह्मणोच्छेदकारकः । समासन्नैर्नृपैस्तस्य देशः सर्वो विलुंपितः । सैन्यं सर्वं समादाय युद्धायोपजगाम सः

彼は婆羅門を滅ぼす者であったため、民は彼に背を向けました。近隣の王たちはその国土のすべてを略奪しました。そこで彼は全軍を集め、戦へと進軍しました。

Verse 85

सहैवाहं गता देव युद्धं जातं नृपैः सह । हारितं सैनिकैस्तस्य गता नष्टा दिशो दश

私も彼と共に参りました、主よ。あの王たちとの戦が起こりました。彼の軍勢は潰走し、私は逃げのびて――十方に迷い失せました。

Verse 86

त्यक्त्वा धर्मं निजं राजा पलायनपरोऽभवत् । गच्छमानस्तु नृपतिः शत्रुभिः परिपीडितः

自らのダルマを捨てた王は、ただ逃走のみを志すようになった。進む途上、君主は敵に追い立てられ、苦しめられた。

Verse 87

तवास्मिवादी दुष्टात्मा हतो लोकविरोधकः । देहं तस्य गृहीत्वाग्नौ प्रविष्टाहं नृपोत्तम

「われは汝のもの」と常に唱えたその邪なる魂は、民に背く者として討たれた。その亡骸を携え、我は火中へと入った、ああ最勝の王よ。

Verse 88

मृतस्यैवं गतिर्नास्ति नरके स विपच्यते । मृतं कांतं समादाय भार्याग्नौ प्रविशेद्यदि

かかる者には死後の吉き行き先はなく、地獄にて煮え焼かれる。だが妻が亡き愛しき夫を抱き取り、妻の葬送の火に入るなら、別の運命が説かれる。

Verse 89

सा तारयति पापिष्ठं यावदाभूतसंप्लवम् । इह पापक्षयं कृत्वा पश्चात्स्वर्गे महीयते

彼女は最も罪深き者すら、大劫の滅尽（プララヤ）に至るまで救い渡す。この世で罪を尽きさせ、のちに天界にて尊ばれる。

Verse 90

अतस्त्वं ब्राह्मणो जातो देशे मालवके नृप । तस्यैव तत्र भार्याहं संभूता ब्राह्मणी नृप

それゆえ、王よ、汝はマ―ラヴァ国にてブラーフマナとして生まれた。そして同じ地で、王よ、我はまさにその妻として—ブラーフマニーとして—生まれた。

Verse 91

धनधान्यसमृद्धोऽभूत्तथा जीवधनाधिकः । मृतः पिता मृता माता स च भ्रातृविवर्जितः

彼は財と穀物に恵まれて富み、さらに「生ける財」（扶養する者・召使い）も多かった。父は亡く、母も亡く、兄弟のいない者となった。

Verse 92

धनधान्यसमृद्धोऽपि लुब्धो भ्रमति भूतले । अतीव कोपनो विप्रो वेदपाठविवर्जितः

財と穀物に恵まれていながら、貪欲に駆られて地上をさまよった。そのバラモンは甚だ怒りっぽく、ヴェーダ誦習を欠いていた。

Verse 93

स्नानसंध्यादिहीनश्च मायावी याचते जनम् । भक्तिं करोमि परमां स च क्रुध्यति मां प्रति

沐浴もサンディヤーの儀礼なども欠き、欺きに長けて人々に施しを乞うた。私が至上の帰依（バクティ）を捧げても、彼は私に向かって怒った。

Verse 94

संतानं तस्य वै नास्ति धनरक्षापरो हि सः । न ददाति न चाश्नाति न जुहोति स रक्षति

彼には子がなかった。財を守ることにのみ執心していたからである。布施せず、持てるものを真に味わいもせず、供犠（ホーマ）も行わず、ただ蓄え守るのみであった。

Verse 95

न तर्पणं तिलैर्विप्रो विदधात्यतिलो भतः । कार्त्तिकेऽपि च संप्राप्ते विष्णुपूजाविवर्जितः

そのバラモンは過度の貪りゆえ、胡麻をもってタर्पナ（供養の水）を行わなかった。カーッティカ月が到来しても、なおヴィシュヌ礼拝を欠いていた。

Verse 96

दीपं ददाति नो विप्रो मासमेकं निरन्तरम् । न भुंक्ते शाकपत्रं स एकाहारो निरंतरम्

そのバラモンは、ひと月でさえ絶え間なく灯明を供えることがなかった。葉菜を口にせず、常に一日一食の行を守っていた。

Verse 97

मासे नभस्ये संप्राप्ते प्राप्ते कृष्णे नृपोत्तम । न करोति गृहे श्राद्धं स्नानतर्पणवर्जितः

王の中の最勝者よ、ナバスヤの月が到来し、黒分（暗半月）が来たとき、彼は沐浴とタルパナ（献水）を欠いたまま、家でシュラーダッダを行わなかった。

Verse 98

न जानाति दिनं पित्र्यं पक्षमेकं निरन्तरम् । अन्यत्र भुंक्ते विप्रोऽसौ क्षयाहेऽपि समागते

そのバラモンは、祖霊の日（ピトリヤ）も、ピトリたちに定められた連続する半月の期間も、まるで守ろうとしない。たとえクシャヤーハ（欠日）が来ても、他所で食し、祖先への儀礼を敬わない。

Verse 99

मकरस्थेऽपि संक्रांतौ कृशरान्नं ददाति न । तिलान्सुवर्णं तारं वा वस्त्रं वा फलमेव च । शाकपत्रं स पुष्पं वा न ददाति तथेंधनम्

太陽が摩羯（マカラ）に入るサンクラーンティにおいてさえ、彼は儀礼の食であるクリシャラを施さない。胡麻も、黄金も、銀も、衣も、果実さえも与えず、葉菜も花も—薪すら与えない。

Verse 100

गवां गवाह्निकं नैव कथं मुक्तिर्भविष्यति । न याति विष्णुशरणं संप्राप्ते दक्षिणायने

牛たちに対して日々の務めを果たさぬなら、どうして解脱（ムクティ）が生じようか。太陽が南行（ダクシナーヤナ）に入っても、彼はヴィシュヌの御許に帰依しない。

Verse 101

धेनुं ददाति नो विप्रो ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः

そのバラモンは、月食と日食の時に乳牛を布施として施さない。

Verse 102

एकापि दत्ता सुपयस्विनी सा सवस्त्रघंटाभरणोपपन्ना । वत्सेन युक्ता हि ददाति दात्रे मुक्तिं कुलस्यास्य करोति वृद्धिम्

たとえ一頭の乳豊かな牝牛であっても、布と鈴と装身具を添え、子牛を伴わせて施すなら、その布施は施主に解脱を授け、その家系に繁栄と増大をもたらす。

Verse 103

यावंति रोमाणि भवंति तस्यास्तावंति वर्षाणि महीयते सः । ब्रह्मालये सिद्ध गणैर्वृतोऽसौ संतिष्ठते सूर्यसमानतेजाः

その牝牛の毛の数ほどの年、施主は尊ばれる。シッダの群に囲まれ、彼は梵天の世界に住し、太陽に等しい光輝を放つ。

Verse 104

देवालयं नो विदधाति वापीं कूपं तडागं न करोति कुण्डम् । पुण्यं विवाहं सुजनोपकारं नासौ सतां वा द्विजमंदिरं च

彼は神殿を建てず、階段井戸も井戸も掘らず、池や貯水槽も造らない。功徳ある婚礼を行わず、善人を助けず、また徳ある者の住まいも、バラモンの家も設けない。

Verse 105

धनं सदा भूमिगतं करोति धर्मं न जानाति कुलस्य चासौ । अहं हि तस्यानुगता भवामि कथं हि कांतं परिवं चयामि

彼はいつも財を地に埋め、家系を支えるダルマを理解しない。それでも私は彼に従い尽くしている—どうして愛する夫を捨て、他所へ行けようか。

Verse 106

एवं हि वर्त्तमानः स कालधर्ममुपेयिवान् । धनलोभान्मया देव मरणं परिवर्जितम्

かくのごとく生きて、彼はついに時（カーラ）の法、すなわち死に服した。おお主よ、財への貪欲ゆえに、わたしは彼の死を退けたのである。

Verse 107

पश्यन्त्या गोत्रिभिः सर्वं गृहीतं धनसंचयम् । कालेन महता देव मृताऽहं द्विजमंदिरे

親族が見守る中、蓄えた財はすべて奪われた。長い時を経て、おお主よ、わたしはバラモンの家で死んだ。

Verse 108

श्वेतसर्पः समभवद्देशे तस्मिन्नरोत्तम । तत्रैवाहं ब्राह्मणस्य संजाता तनया नृप

人の中の最勝よ、その地に白き蛇が現れた。そしてまさにその地で、王よ、わたしはバラモンの娘として生まれた。

Verse 109

वर्षेष्टमे तु संप्राप्ते परिणीता द्विजन्मना । तस्मिन्नेव गृहे सर्पो मदीये वसते नृप

八年目が来たとき、わたしは二度生まれ（ドヴィジャ）に嫁がされた。その同じ家に、王よ、蛇は住んでいた――まさにわたしの住まいに。

Verse 110

भार्या ममेति संदष्टो रात्रौ भर्त्ता महा हिना । मृतोऽपि ब्राह्मणैः सर्पो लगुडैर्विनिपातितः

夜、大蛇は「彼女は我が妻」と思い込み、わが夫を噛んだ。そして蛇はすでに死してなお、バラモンたちが棍棒で打ち倒した。

Verse 111

वैधव्यं मम दत्त्वा तु द्विजसर्पौ मृतावुभौ । पित्रा मात्रा महाशोकं कृत्वा मे मुण्डितं शिरः

かくして我に寡婦の身を与えたのち、婆羅門（わが夫）とその蛇とは、ともに死した。ついで父母は大いなる悲嘆に沈み、我が頭髪を剃らせた。

Verse 112

वसाना श्वेतवस्त्रं च विष्णुभक्तिपरायणा । मासोपवासनिरता यानि तीर्थान्यनेकशः

我は白き衣をまとい、ヴィシュヌへのバクティにひたすら身を捧げた。月ごとの斎戒に励み、数多のティールタ（聖なる渡し場）へ、幾度も巡礼した。

Verse 113

सर्पस्तु मकरो जातो गोदावर्यां शिवालये । देवं भीमेश्वरं द्रष्टुं गताऽहं स्वजनैः सह

されどその蛇は、ゴーダーヴァリーの流れにて、シヴァの社の近くにマカラとして再生した。われは身内とともに、主ビーਮੇーシュヴァラを拝しに赴いた。

Verse 114

यावत्स्नातुं प्रविष्टाऽहं वृता सर्वजनैर्नृप । मकरेण तदा दृष्टा भार्येयं मम वल्लभा । गृहीता मकरेणाहं नेतुमंतर्जले नृप

われが沐浴のため水に入ったとき—王よ—多くの人々に囲まれていたが、マカラは我を見て「これは我が愛しき妻なり」と思い、我を捕らえて水底の深みへ引きずり込まんとした、王よ。

Verse 115

हाहाकारः समभवज्जनः क्षुब्धः समंततः । कुंताघातेन केनासौ मकरस्तु निपातितः

たちまち悲鳴が起こり、人々は四方で騒然となった。するとそのマカラは、誰かの槍の一突きによって打ち倒された。

Verse 116

झषवक्त्रः स्थिता चाहं मृता कृष्टा जनैर्बहिः । अग्निं दत्त्वा जले क्षिप्त्वा भस्म लोका गृहान्गताः

魚の口のように顔が崩れ、わたしはそこに—すでに死して—横たわっていた。人々はわたしを外へ引きずり出し、アグニへの火供の儀を捧げて灰を水に投じ、各々の家へ帰っていった。

Verse 117

स्त्रीवधाल्लुब्ध्वको जातो झषस्तीर्थप्रभावतः । मानुषीं योनिमापन्नस्तस्मिन्नेव महावने

女を殺した罪により、彼は狩人として生まれた。だがその魚のティールタの霊験によって、まさにその大森林において再び人としての生を得た。

Verse 118

अग्नेर्जलाच्च सर्पाच्च गजात्सिंहादवृषादपि । झषाद्विस्फोटकान्मृत्युर्येषां ते नरके गताः

火、水、蛇、象、獅子、牡牛、魚、あるいは腫れ物が破れる病によって死を迎える者は、地獄に赴いたと説かれる。

Verse 119

आत्महा भ्रूणहा स्त्रीहा ब्रह्मघ्नः कूटसाक्ष्यदः । कन्याविक्रयकर्ता च मिथ्या ब्रतधरस्तु यः

自害する者、胎児を殺す者、女を殺す者、ブラーフマナを殺す者、偽証する者、乙女を売る者、そして誓戒の印を欺いて身にまとう者—そのような者は重罪人の列に数えられる。

Verse 120

विक्रीणाति क्रतुं यस्तु मद्यपः स्याद्द्विजस्तु यः । राजद्रोही स्वर्णचौरो ब्रह्मवृत्तिविलोपकः

祭祀を売る者、酒を飲む二度生まれの者、王に背く反逆者、黄金を盗む者、そしてブラーフマナに定められた生業を滅ぼす者—これらは大罪の徒であると宣言される。

Verse 121

गोघ्नस्तु निक्षेपहरो ग्रामसीमाहरस्तु यः । सर्वे ते नरकं यांति या च स्त्री पतिवंचका

牛を殺す者、預けられた財を盗む者、村の境界の土地を奪う者——そのすべては地獄に堕ちる。夫を欺く女もまた同じである。

Verse 122

झषमृत्युप्रभावेन जाता क्रौंची वने नृप । गोदावरीवने व्याधो भ्रमते मृगमार्गकः

魚による死の力ゆえに、王よ、私は森において雌のクラウンチー鳥として生まれた。ゴーダーヴァリーの林では、猟師が鹿の道を追ってさまよっていた。

Verse 123

वने क्रौंचः सकामो मां मुदा कामयितुमुद्यतः । दृष्टाहं भ्रमता तेन व्याधेनाकृष्य कार्मुकम्

森で、欲に満ちた雄のクラウンチーは、喜びつつ私と交わろうと急いだ。そのとき、さまよう猟師が私を見つけ、弓を引き絞った。

Verse 124

हतः क्रौंचो मृतो राज न्नष्टा स्थानादहं ततः । गोदावरीवने तस्मिन्नेवंरूपं ददर्श तम्

クラウンチーは射られて死に、王よ、そののち私はその場から姿を消した。まさにそのゴーダーヴァリーの森で、彼はそれをそのような姿で見た。

Verse 125

ऋषिर्व्याधं शशापाथ दृष्ट्वा कर्म विगर्हितम् । कामधर्ममकुर्वाणं प्रिया संभाषतत्परम् । क्रौंचं त्वमवधीर्यस्मात्तस्मात्सिंहो भविष्यसि

そのとき聖仙は、猟師の咎むべき行い——鳥が愛の自然の法（ダルマ）を行じ、伴侶との語らいに没している最中に殺したこと——を見て呪った。「クラウンチャを殺したゆえに、汝は獅子となるであろう。」

Verse 126

ऋषिस्तेन विनीतेन स्थित्वा सन्तोषितो नृप । ऋषिर्वदति तस्याग्रे न मे मिथ्या वचो भवेत्

そのへりくだった者が御前に立つと、聖仙は満足した。王よ、聖仙は彼の面前で言った。「我が言葉は決して虚妄とはならぬ。」

Verse 127

सिंहस्थस्य प्रसादं ते करिष्ये मुक्तिहेतवे । सुराष्ट्रदेशे भविता सिंहो रैवतके गिरौ

「汝が獅子として定まるとき、解脱のために我は汝に恩寵を授けよう。スラーシュトラの地にて、汝はライヴァタカ山上の獅子となる。」

Verse 128

वस्त्रापथे महा क्षेत्रे मुक्तिस्ते विहिता ध्रुवा । इत्युक्त्वा स ऋषिर्देव गतो भीमेश्वरं प्रति । दुर्वचःश्रवणाद्व्याधः क्रमात्पंचत्वमाययौ

「ヴァストラーパタの大いなる聖域において、汝の解脱は堅く定められている。」そう告げて、神性の聖仙はビーメーシュヴァラへと去った。だが狩人は、荒く罪深い言葉を聞いたがゆえに、やがて死を迎えた。

Verse 129

क्रौंची क्रौंचवियोगेन गता सा च वनांतरे । मृता दैववशाज्जाता मृगी रैवतके गिरौ

クラーウンチャの伴侶と離れたそのクラーウンチーは、森の奥へとさまよい入った。宿命の力により死し、ライヴァタカ山にて雌鹿として再生した。

Verse 130

मृगयूथगता नित्यं मोदते मदविह्वला । व्याधः सिंहः समभवद्गिरेस्तस्य महावने

彼女は常に鹿の群れの中に住み、若き陶酔に心騒ぎつつも喜びに満ちていた。かの狩人は、その山の大森林において獅子となった。

Verse 131

कामार्ता भ्रमता दृष्टा मृगी सिंहेन यत्नतः । तत्र संभ्रमते नित्यं सिंहश्चापि मृगी वने

恋の悩みに漂う雌鹿がさまよい歩くのを、獅子は慎重に見とどけた。以来その森で獅子は絶えず巡り、心を雌鹿に結びつけていた。

Verse 132

सिंहोऽपि दैवयोगेन ममेयमिति मन्यते । परं हिंस्रस्वभावेन तामादातुं प्रचक्रमे

宿縁のめぐり合わせにより、獅子は「この雌鹿は我がもの」と思った。だがその荒々しい性により、彼女を奪い取ろうとし始めた。

Verse 133

चलत्वं मृगजातीनां विहितं वेधसा स्वयम् । पुनर्गता मृगी यूथं क्रीडते चारुलोचना

鹿の一族の落ち着きなさは、創造主がみずから定めたもの。ゆえに麗しい眼の雌鹿は再び群れへ戻り、戯れていた。

Verse 134

भवस्य पश्चिमे भागे तत्र रैवतके गिरौ । अनुयातः शनैः सोऽथ मृगेन्द्रो मृगयूथपः । उत्पपात ततः सिंहो संघस्य मूर्द्धनि

バヴァの領域の西方、そこなるライヴァタカ山にて、獣の主にして鹿の群れの長は、彼女をそっと追った。すると獅子は群れの先頭へと跳びかかった。

Verse 135

सिंहस्य न मृगैः कार्यं हरिणीं प्रति पश्यतः । यत्र सा हरिणी याति ययौ सिंहस्तथैव ताम्

獅子にとって他の鹿は意に介さず、ただ雌鹿のみを見つめていた。その雌鹿が行くところ、獅子もまた同じく後を追った。

Verse 136

यदा वेगं मृगी चक्रे सिंहः कुद्धस्तदा वने । सिंहोऽपि वेगवाञ्जातो मृगीवेगाधिकोऽभवत्

雌鹿が森の中で疾走すると、ライオンは激怒した。ライオンもまた素早くなり、その速さは雌鹿を凌駕した。

Verse 137

यदा सिंहेन संक्रांता ददौ झम्पां मृगी तु सा । भवस्याग्रे नदीतोये पतिता जलमूर्द्धनि

ライオンが彼女に飛びかかったとき、その雌鹿は突然跳躍した。彼女はバヴァ神の御前で川の水に落ち、流れの中に沈んでいった。

Verse 138

लंबते तु शरीरं मे वेणौ प्रोतं शिरो मम । सिंहः सहैव पतितो मृतः पयसि मध्यतः

私の体はぶら下がり、頭は竹にしっかりと挟まっています。ライオンも私と一緒に落ちて、水の中で死にました。

Verse 139

स्वर्णरेषाजले देव विशीर्णं मम तद्वपुः । न तु वक्त्रं निपतितं त्वक्सारशिरसि स्थितम्

王よ、スヴァルナレーシャーの水の中で私の体は引き裂かれました。しかし、私の顔は水に落ちず、その竹の先端に留まりました。

Verse 140

एतच्चरित्रं यत्सर्वं दृष्टं सारस्वतेन वै । तत्तीर्थस्य प्रभावेन सिंहस्त्वं समजायथाः

この出来事のすべては、確かにサーラスヴァタによって目撃されました。そして、その聖なる水辺（ティールタ）の力によって、あなたはライオンとして生まれたのです。

Verse 141

इदं हि सप्तमं जन्म सर्वपापक्षयोदयम् । कान्यकुब्जे महादेशे राजा भोजेतिविश्रुतः

まことにこれは第七の生であり、あらゆる罪滅ぼしの興起をもたらす。大国カーニャクブジャには、ボージャと名高い王がいる。

Verse 142

अहं हि हरिणीगर्भे जाता मानुषरूपिणी । जातं वक्त्रं मृगीणां मे यस्मान्न पतितं जले

まことに私は雌鹿の胎に生まれながら、人の姿を具していた。しかも鹿の顔を得たのは、その顔が水に落ちなかったからである。