Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8
Devanagari script
लोमश उवाच । दया मे नृप सञ्जाता त्वां दृष्ट्वा दुःखितं भृशम् । तीर्थयात्राकृते यस्मात्करिष्येऽहं तव प्रियम्
Transliteration
lomaśa uvāca | dayā me nṛpa sañjātā tvāṃ dṛṣṭvā duḥkhitaṃ bhṛśam | tīrthayātrākṛte yasmātkariṣye'haṃ tava priyam
Translation
ローマシャは言った。「王よ、あなたがひどく苦しむのを見て、我が内に慈悲が起こった。ゆえにあなたのティールタ巡礼のため、あなたの望むことを成して差し上げよう。」
Word by Word
लोमशःLomaśa
लोमशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोमश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः—वच्
दयाcompassion
दया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचनम्
मेof me / my
मे:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचनम्
सञ्जाताhas arisen
सञ्जाता:
Kriya (State/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootसम् + जन् (धातु)
Formकृदन्तः—क्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; उपसर्गः—सम्; (दया इत्यस्य विशेषण/विधेय)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive), धातुः—दृश्; अर्थः—'having seen'
दुःखितम्sorrowful
दुःखितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचनम्; विशेषणम् (त्वाम्)
भृशम्greatly, exceedingly
भृशम्:
Desha-Kala (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; तीव्रतावाचक-क्रियाविशेषणम् (intensifier adverb)
तीर्थयात्राकृतेfor the sake of pilgrimage to tīrthas
तीर्थयात्राकृते:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootतीर्थ + यात्रा + कृते (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण) एकवचनम्; अर्थे—'for the sake of' (कृते = हेतु/प्रयोजन); तत्पुरुषः (तीर्थयात्रायाः कृते)
यस्मात्since, because
यस्मात्:
Hetu/Apadana (Cause/Ablative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/अपादान), एकवचनम्; हेत्वर्थे (since/because)
करिष्येI will do
करिष्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (Simple Future), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्; धातुः—कृ
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचनम्; सर्वनाम
तवyour
तव:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम
प्रियम्what is pleasing (a favor)
प्रियम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचनम्
Speaker
Lomaśa
Skanda Dialogue
Listener: Nimi (nṛpa)
Visual Art Cues
Scene: Lomāśa speaks gently to the distressed king; his face shows compassion, hand raised in reassurance, promising to aid the pilgrimage.
Characters & Entities
L
LomaśaN
nṛpa (king)FAQs
True dharma includes compassion—saints assist the distressed and guide them toward sacred means of merit.
The setting is the lead-up to Jambū Tīrtha’s greatness within Arbuda Khaṇḍa.
Pilgrimage (tīrtha-yātrā) is the stated aim; the concrete rite (snāna) is prescribed in later verses.