Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 59›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

पुलस्त्य उवाच । ततो महौजसं गच्छेत्तीर्थं पातकनाशनम् । यस्मिन्स्नातो नरो राजंस्तेजसा युज्यते ध्रुवम् । ब्रह्महत्याग्निना शक्रः पुरा दैन्यं परं गतः

Transliteration

pulastya uvāca | tato mahaujasaṃ gacchettīrthaṃ pātakanāśanam | yasminsnāto naro rājaṃstejasā yujyate dhruvam | brahmahatyāgninā śakraḥ purā dainyaṃ paraṃ gataḥ

Translation

プラスタヤは言った。「それから、王よ、罪を滅するマハウジャス・ティールタへ赴け。そこで沐浴した者は、必ずテージャス—霊的光輝—を具える。昔、ブラフマ殺し（brahma-hatyā）の火に焼かれたインドラ（シャクラ）は、甚だしい惨めさに堕ちた。」

Word by Word
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अपादानार्थ (thereafter/from there)
महौजसम्(to) Mahaujasa (tīrtha)
महौजसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा-ओजस् (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; तीर्थ-नाम
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तीर्थम्pilgrimage place; ford
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
पातकनाशनम्destroyer of sins
पातकनाशनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपातक-नाशन (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषणम्
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय
स्नातःhaving bathed
स्नातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्ना (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘नरः’ इत्यस्य विशेषणम्
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
तेजसाwith radiance; with splendor
तेजसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
युज्यतेis endowed; is united
युज्यते:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: is joined/endowed)
ध्रुवम्certainly; surely
ध्रुवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् नपुंसक-एकवचन-रूपेण क्रियाविशेषण (indeclinable adverbial accusative)
ब्रह्महत्याग्निनाby the fire of Brahmin-slaying (sin)
ब्रह्महत्याग्निना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootब्रह्महत्या-अग्नि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; करणवाचक
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
दैन्यम्wretchedness; misery
दैन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
परम्extreme; great
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘दैन्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
गतःwent; fell into
गतः:
Kriya (Predicative action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘शक्रः’ इत्यस्य विधेय
Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahaujas Tīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: King (rājan / manu-jādhipa)

Visual Art Cues

Scene: Pulastya instructs a king about Mahaujas Tīrtha; in a parallel vignette, Indra appears scorched and humbled, seeking relief from brahma-hatyā, with the tīrtha waters shining as a remedy.

Characters & Entities
M
Mahaujas Tīrtha
Ś
Śakra (Indra)
B
Brahmahatyā
B
Brāhmaṇa

FAQs

Pilgrimage and tīrtha-bathing purify grave sin and restore tejas—spiritual vitality and dignity.

Mahaujas Tīrtha, described as pātaka-nāśana (sin-destroying).

Snāna (ritual bathing) at Mahaujas Tīrtha to regain tejas and cleanse sin.

←Previous Verse
Next Verse→