Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । एतन्महापदं रम्यं सर्वपातकनाशनम् । स्पृशंतु ऋषयः सर्वे ततो यास्यथ सद्गतिम्

Transliteration

brahmovāca | etanmahāpadaṃ ramyaṃ sarvapātakanāśanam | spṛśaṃtu ṛṣayaḥ sarve tato yāsyatha sadgatim

Translation

梵天は言われた。「この麗しき大足跡（マハーパダ）は一切の罪を滅する。すべてのリシたちはこれに触れよ。しかる後、汝らは善趣（サドガティ）という良き到達処に至るであろう。」

Word by Word

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st), एकवचन (उक्तिवाचक)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (महापदम्)

• महापदम्: great place/footprint
• महापदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (उपसर्गसदृश-पूर्वपद) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महच्च तत् पदम्)

• रम्यम्: beautiful
• रम्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (महापदम्)

• सर्वपातकनाशनम्: destroyer of all sins
• सर्वपातकनाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पातक (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां पातकानां नाशनम्)

• स्पृशन्तु: let (them) touch
• स्पृशन्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्पृश् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• ऋषयः: the sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (ऋषयः)

• ततः: then
• ततः: Kala (Time/Sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तर/हेतुवाचक (thereupon/then)

• यास्यथ: you will go
• यास्यथ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्/future), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• सद्गतिम्: good destination
• सद्गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (सत्-गति: शुभा गति:)

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahāpada

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: All sages (munayaḥ)

Visual Art Cues

Scene: Brahmā points toward a luminous footprint-like mark on stone; sages rise and extend their hands to touch it with reverence, light radiating from the imprint.

Characters & Entities

• Brahmā
• Mahāpada
• Ṛṣayaḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sanctified locus (mahāpada) can serve as a direct channel of purification and uplift when approached in the right spirit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mahāpada—described as a sin-destroying sacred mark/footprint in the Arbuda region.

What ritualistic prescription is mentioned?

A simple act is prescribed: touch (spṛś-) the Mahāpada to gain purification and sadgati.