Adhyaya 35

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं पापप्रणाशनम् । मामुह्रदमिति ख्यातं तस्मिन्पर्वतरोधसि

プラスタヤは言った。「それから、王の中の最勝者よ、罪を滅するティールタへ赴くべきである。『マームフリダ』（Māmuhṛda）と名高く、そこは山の要害のただ中にある。」

Verse 2

तत्र स्नातो नरः सम्यक्छ्रद्धावान्सुसमाहितः । मुच्यते पातकैर्घोरैः पूर्वजन्मकृतैरपि

そこで正しく沐浴し、信心を具え、心をよく統一した者は、前生に作ったものであっても、恐るべき罪業から解き放たれる。

Verse 3

तस्य पश्चिमदिग्भागे लिंगमस्ति महीपते । सर्वकामप्रदं नृणां स्थापितं मुद्गलेन तु

王よ、その西方には、人々にあらゆる願いを授けるシヴァ・リンガ（Śiva-liṅga）があり、ムドガラ（Mudgala）によって स्थापितされた。

Verse 4

स्नात्वा मामुह्रदे पुण्ये यस्तल्लिंगं च पश्यति । शुक्लपक्षे चतुर्द्दश्यां फाल्गुने मासि मानवः । स प्राप्नोति परं श्रेयः सर्वतीर्थेषु दुर्लभम्

聖なるマームフリダで沐浴し、さらにそのリンガを拝する者は—ファールグナ月の白分（明半月）第十四日（チャトゥルダシー）に—あらゆるティールタにおいてさえ稀なる、最高の福徳を得る。

Verse 5

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं दक्षिणां मूर्तिमाश्रितः । पितरस्तस्य तृप्यंति यावदाभूतसंप्लवम्

そこで南方に面してシュラーダ（śrāddha）を修する者は、そのピトリ（祖霊）が宇宙の大壊滅の終わりに至るまで満ち足りておられる。

Verse 6

तत्र दानं प्रशंसंति नीवाराणां महर्षयः । शाकमूलादिभिः श्राद्धं पितॄणां तुष्टिदं नृप

そこでは大聖仙たちが、ニーヴァーラ（野生の米）を施す功徳を讃える。さらに、野菜や根菜などで修するシュラーダは、ピトリ（祖霊）を喜ばせる、王よ。

Verse 7

ययातिरुवाच । मामुह्रदमिति विभो कथं नामाऽभवत्पुरा । मुद्गलस्याश्रमं ब्रूहि मम सर्वं विधानतः

ヤヤーティは言った。「大いなる主よ、この地は昔いかにして『マームフラダ（Māmuhrada）』と呼ばれるようになったのですか。大聖ムドガラのアーシュラマ（修行庵）を、順序立てて余すところなくお説きください。」

Verse 8

पुलस्त्य उवाच । तत्रस्थस्य पुरा राजन्मुद्गलस्य महात्मनः । विमानं वरमादाय देवदूतः समागतः

プラスタは語った。「昔、王よ、偉大なる魂をもつムドガラがそこに住していた時、天界の使者が最上のヴィマーナ（天の車）を携えて来た。」

Verse 9

सोऽब्रवीद्देवराज्ञाहं प्रेषितो मुनिसत्तम । तवार्थायाऽरुहैनं त्वं विमानं गम्यतां दिवि

彼は言った。「聖仙の中の最勝者よ、私は देवराज（神々の王）により遣わされた。あなたのために、このヴィマーナに乗り、天界へ赴かれよ。」

Verse 10

मुद्गल उवाच । स्वर्गस्य ये गुणा दूत ये च दोषा प्रकीर्तिताः । तान्मे वद करिष्येऽहं श्रुत्वा वै यत्क्षमं भवेत्

ムドガラは言った。「おお使者よ、天界の功徳と、語り伝えられる過失とを私に告げよ。聞き終えたなら、まことに相応しいことを私は行おう。」

Verse 11

ब्रूहि तान्सकलान्दूत त्वागमिष्याम्यहं ततः

「使者よ、それらをすべて語れ。そうすれば私は汝と共に行こう。」

Verse 12

देवदूत उवाच । अलमेतेन दर्पेण क्रियतां शक्रजल्पितम् । पुण्यैः स्वकैर्द्विजश्रेष्ठ समागच्छेरिदं ततः

神の使者は言った。「その驕りはもうよい。インドラの告げたとおりに行え。汝自身の功徳によって、二度生まれし者の最勝よ、ただちにここへ来て、そののち進め。」

Verse 13

मुद्गल उवाच । अश्रुतैस्तैर्न गच्छेऽहमेतन्मे हृदि निश्चितम् । करिष्येऽहं तपो भूरि पूजयिष्ये महेश्वरम्

ムドガラは言った。「それらを聞かぬかぎり、私は行かぬ—これは我が胸に固く定まっている。私は大いなる苦行を修し、マヘーシュヴァラ（シヴァ）を礼拝しよう。」

Verse 14

दूत उवाच । न शक्तः स्वर्गुणान्वक्तुमपि वर्षशतैरपि । संक्षेपात्कथयिष्यामि यदि ते निश्चयः परः

使者は言った。「たとえ百年を費やしても、天界の徳相を尽く語ることはできぬ。されど、汝の決意がまことに堅ければ、要を略して語ろう。」

Verse 16

बुभुक्षा नैव तृष्णा च निद्रालस्ये न च प्रभो । रंभाद्यप्सरसो मुख्या गंधर्वास्तुंबरादयः । रमयंति नरं तत्र गीतैर्नृत्यैरनेकशः

主よ、そこには飢えも渇きもなく、眠気や倦怠もない。ランバーをはじめとするアプサラスの主たち、またトゥンバラらのガンダルヴァたちが、歌と舞いによって幾重にも人を歓ばせる。

Verse 17

एवं च वसते तत्र जनः स्वर्गे तपोधन । यावत्पुण्यक्षयस्तावत्पश्चात्पातमवाप्नुयात्

かくして、苦行の宝よ、人々は功徳の尽きぬ間だけ天界に住む。功徳が尽きれば、その後に（その境地から）堕ちる。

Verse 18

एक एव मुने दोषः स्वर्लोके प्रतिभाति मे । स एव पतनाख्यस्तु स्वर्गिणां च भयावहः

聖仙よ、天界において私に映る過失はただ一つ――それは「堕落」と呼ばれるもの。スヴァルガに住む者にとって恐るべきことである。

Verse 19

न पुण्यं लभते तत्र कर्तुं विप्र कथंचन । कर्मभूमिरियं ब्रह्मन्भोगभूमिस्तु सा स्मृता

バラモンよ、そこ（天界）ではいかなる方法でも新たな功徳を積む機会は得られない。この人間界は行為の地（カルマブーミ）と記憶され、スヴァルガは享受の地（ボーガブーミ）と呼ばれる。

Verse 20

यदत्र क्रियते कर्म शुभं तत्रोप भुज्यते । तथा दृष्ट्वा विमानस्थान्भूरिधर्मादिसंयुतान्

ここ（地上）でなされる吉祥なる行いは、その果がかしこ（天界）で享受される。かく観じて、天のヴィマーナに座し、豊かなダルマなどの徳を具える者たちを見れば、業と報いの結びつきが悟られる。

Verse 21

बहुतेजोन्वितान्स्वर्गे ह्यल्पपुण्यो द्विजोत्तम । पश्चात्तापजदुःखेन स्वर्गस्थो दुःखितः सदा

おお、最勝の二度生まれよ。天界にあっても功徳の乏しい者は、他の者が大いなる光輝に満ちているのを見て、悔恨より生じた悲しみにより常に苦しむ。

Verse 22

न मया सुकृतं भूरि कृतं मर्त्त्ये कथंचन

「人間界において、いかなる仕方によっても、私は多くの善業を成さなかった。」

Verse 23

तथा च पतमानांश्च दृष्ट्वा चान्यान्सहस्रशः । आत्मनश्च महद्दुःखं जायते च तदद्भुतम्

さらにまた、幾千もの他者が（天より）墜ちてゆくのを見れば、自らの内に驚くほど大いなる悲苦が生じる。

Verse 24

एतत्ते सर्वमाख्यातं गुणदोषसमुद्भवम् । स्वर्गसंचेष्टितं ब्रह्मन्कुरुष्व यदभीप्सितम्

これらすべてを汝に語り尽くした、婆羅門よ――それは（スヴァルガの）功徳と過失より起こり、天界のあり方を述べるものだ。今、汝の望むところをなせ。

Verse 25

मुद्गल उवाच । पतनस्य भयं यत्र पुण्यहानिर्न वर्द्धनम् । तेन स्वर्गेण मे दूत नैव कार्यं कथंचन

ムドガラは言った。「使者よ、墜落の恐れがあり、功徳が減るばかりで増えぬその天界など、我にはまったく用はない。」

Verse 26

वाच्यस्त्वया ममादेशाद्देवराजः स्फुटं वचः । क्षम्यतामपराधो मे न स्वर्गाय स्पृहा मम

我が命により、汝は神々の王にこの言葉を明らかに伝えよ。「我が過ちをお赦しください。天界への希求は我にない」。

Verse 27

तत्कर्माऽहं करिष्यामि येन नो पतनाद्भयम् । साधयिष्यामि तांल्लोकान्ये सदा पातवर्जिताः

我は堕落の恐れなき道となる行をなそう。常に堕ちることなき諸世界を成就し、そこに到達しよう。

Verse 28

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा नृपश्रेष्ठ मुद्गलः स्वर्गनिःस्पृहः । स्थितस्तत्रैव निरतः शिवध्यानपरायणः

プラスタヤは言った。かく語り終えて、王の中の最勝よ、ムドガラは天界への欲を離れ、その場にとどまり、揺るがず専心して、シヴァへの禅定に全てを捧げていた。

Verse 29

श्रुत्वा दूतोऽपि शक्रस्य तस्य वाक्यं सविस्तरम् । कथयामास शक्रस्य तं भूयः सोऽभ्यभाषत

インドラの使者はムドガラの言葉を詳しく聞き、シャクラにそのまま告げた。するとシャクラは再び語った。

Verse 30

देवदूताप्रमाणं च विमानं हि त्वया कृतम् । न कृतं केन चित्पूर्वं न करिष्यति कश्चन

「汝はまことに、神々の使者にふさわしい規模のヴィマーナ（天翔る車）を造った。かつて誰も成さず、また誰も成し得ぬ業である。」

Verse 31

तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा बलादानय तं मुनिम् । आनयस्वान्यथा शापं तव दास्याम्यसंशयम्

それゆえ、ただちにそこへ赴き、力ずくでもその牟尼を連れて来い。連れて来よ—さもなくば、疑いなく汝に呪詛を下す。

Verse 32

पुलस्त्य उवाच । शक्रस्य वचनं श्रुत्वा देवदूते भयान्वितः । प्रस्थितः सत्वरं तत्र मुद्गलो यत्र तिष्ठति

プラスタヤは言った。シャクラの命を聞くや、天の使者は恐れに包まれ、ムドガラの留まる所へと急ぎ出立した。

Verse 33

मुद्गलोऽपि विमानस्थं पुनर्दृष्ट्वा समागतम् । मामुह्रदे प्रविश्याथ वारयामास तं तदा

ムドガラもまた、ヴィマーナに座して再び来た者を見て、マーム池に入り、その時彼を制止した。

Verse 34

स तस्य वचनेनैव स्तंभितो लिखितो यथा । चलितुं नैव शक्नोति प्रभावात्तस्य सन्मुनेः

その聖なる牟尼の言葉ひとつで、彼はまるで描き付けられたかのように凍りつき、まったく動けなかった。すべてはその正しき牟尼の霊威による。

Verse 35

चिरकालगतं ज्ञात्वा दूतं तु त्रिदशाधिपः । स्वयं तत्राययौ कोपादारुह्यैरावणं गजम्

使者が久しく戻らぬと知るや、三十神の主インドラは怒りに燃え、自らアイラーヴァタ象に乗ってその地へ赴いた。

Verse 36

अथ दृष्ट्वा तदा दूतं स्तंभितं मुद्गलेन तु । वधार्थं तूद्यतस्तस्य स वज्रं भ्रामयंस्तदा

そのとき、使者がムドガラによって動きを封じられているのを見て、インドラは殺さんとして立ち上がり、まさにその瞬間、金剛杵（ヴァジュラ）を振りかざして旋回させた。

Verse 37

एतस्मिन्नेव काले तु उत्पातास्तत्र दारुणाः । अपसव्यं मृगाश्चक्रुः पशवः पक्षिणश्च ये । तान्दृष्ट्वा चिन्तयामास मुद्गलो विस्मयान्वितः

まさにその時、そこに恐るべき凶兆が起こった。獣も家畜も鳥も、すべて不吉に左へ（アパサヴ்ய）と動いた。それらを見て、ムドガラは驚嘆に満ちて思索した。

Verse 38

अथ दृष्ट्वांबरगतं वज्रोद्यतकरं हरिम् । स्तंभयामास तं सद्यो दृष्टिपातेन मुद्गलः

ついでムドガラは、天空を行き、手を挙げて金剛杵を構えるハリ（インドラ）を見て、ただ一度の視線で直ちに彼を動けぬようにした。

Verse 39

तत्र शक्रः स्तुतिं चक्रे भग्नोत्साहो नृपोत्तम । मुञ्च मां ब्राह्मणश्रेष्ठ यास्यामि त्रिदशालयम्

そこで釈迦羅（インドラ）は、気勢も驕りも砕かれて讃嘆の詞を捧げ、こう言った。「解き放ってください、婆羅門の中の最勝者よ。私は神々の住処へ帰りましょう。」

Verse 40

स्वर्गे वा यदि वा मर्त्त्ये तिष्ठ त्वं स्वेच्छया द्विज । मया कृतः समुद्योगो हितार्थं ते मुने ह्ययम्

「天にあろうと地にあろうと、二度生まれし者よ、望むままに留まりなさい。聖仙よ、この私の働きは、ただあなたの安寧のためにのみ起こしたものです。」

Verse 41

वरं वरय भद्रं ते नित्यं यो मनसि स्थितः । तं ते सर्वं प्रदास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

願いを選べ――汝に吉祥あれ――常に汝の心に住するものを。たとえ得難きものであっても、そのすべてを我は汝に授けよう。

Verse 42

मुद्गल उवाच । एष एव वरः श्लाघ्यो यत्त्वं दृष्टः सुरेश्वर । दर्शनं ते सहस्राक्ष स्वप्नेष्वपि सुदुर्लभम्

ムドガラは言った。「称賛すべき願いはただこれのみ――神々の主よ、汝を拝見できたこと。千眼の御方よ、汝の御姿を拝することは、夢においてさえ得難い。」

Verse 43

अवश्यं यदि मे देयो वरो वृत्रनिषूदन । त्वत्प्रसादेन मे मोक्षो जायतां शीघ्रमेव हि

「しかし、もし必ずや我に願いを授けねばならぬのなら、ヴリトラを討ちし御方よ、汝のご加護により、我に解脱が生じますように――まことに速やかに。」

Verse 44

मा मु ह्रदं समागत्य दूतः प्रोक्तो मया यतः । ततो मामुह्रदमिति ख्यातिं यातु धरातले

「この湖に来たとき、使者に向かって『マー・ム』と我が告げたゆえに、この地は地上において『マームフラダ（Māmuhrada）』の名で知られますように。」

Verse 45

नंदनादीनि रम्याणि तत्र देववनानि च । अनन्यसदृशा भोगाः सदा तृप्तिर्द्विजोत्तम

「そこには歓喜に満ちた天界の林苑――ナンダナなどの神の園がある。比類なき享楽と、絶えることなき満ち足りがあるのだ、婆羅門の最勝者よ。」

Verse 46

पिण्डदानात्परां प्रीतिं लभंतां पितरोऽत्र हि

まことに、ここでピンダ（piṇḍa）を供えることにより、祖霊（ピトリ）たちは至上の満足を得る。

Verse 47

इन्द्र उवाच । मामुह्रदमिति ख्यातं तीर्थमेतद्भविष्यति । वरिष्ठं नात्र सन्देहो मत्प्रसादाद्विजोत्तम

インドラは言った。「この聖なるティールタは、やがて『マームフラダ（Māmuhrada）』として知られるであろう。わが加護により、疑いなく最勝のものとなる。おお、最上のブラーフマナよ。」

Verse 48

अत्र ये फाल्गुने मासि पौर्णमास्यां समाहिताः । करिष्यंति पुनः स्नानं ते यास्यंति परां गतिम्

ここにおいて、パールグナ月（Phālguna）の満月の日、心を統一して再び聖なる沐浴を行う者たちは、最高の境地へと至る。

Verse 49

पिण्डदानाद्गयातुल्यं लप्स्यंते फलमुत्तमम् । पुण्यदानफलं चात्र संख्याहीनं द्विजोत्तम

ここでピンダ（piṇḍa）を供えるなら、ガヤー（Gayā）に等しい最上の果報を得る。また、この地での聖なる布施の功徳は数え尽くせぬ。おお、最勝の二度生まれよ。

Verse 50

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा ययौ स्वर्गं दूतमादाय वज्रभृत् । मुद्गलोऽपि परं ब्रह्म चिंतयन्ह्यनिशं ततः

プラスタヤは語った。「このように告げて、金剛（vajra）を執る者は使者を伴い天界へ去った。その後ムドガラもまた、至上のブラフマン（Brahman）を絶えず観想し、三昧に没入していた。」

Verse 51

शुक्लध्यानपरो भूत्वा मोक्षं प्राप्तस्ततोऽक्षयम्

清浄にして光明なる禅定に専心し、彼は解脱（モークシャ）を得た——その時より不滅である。

Verse 52

अत्र गाथा पुरा गीता नारदेन महात्मना । बहुविप्रसमवाये पर्वतेस्मिन्महीपते

ここにて、王よ、昔、大心のナーラダがこの山で、多くのバラモンの集会の中に聖なる偈を歌い上げた。

Verse 53

मामु ह्रदे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा तं मुद्गलेश्वरम् । इह भुक्त्वाऽखिलान्कामानन्ते मुक्तिमवाप्स्यति । एतस्मात्कारणाद्राजन्मामुह्रदमिति स्मृतम्

マーム湖に沐浴し、かのムドガレーシュヴァラ主を拝する者は、この生において正しき願いのすべてを享受し、終には解脱を得る。ゆえに、王よ、ここは「マームフラダ（マームの湖）」と記憶される。

Verse 54

तत्तीर्थं सर्वतीर्थानां प्रवरं लोकविश्रुतम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत्

その聖なるティールタは、あらゆるティールタの中で最勝にして、世に広く名高い。ゆえに、あらゆる努力をもって、そこで沐浴を行うべきである。

Verse 55

मोक्षकामो विशेषेण य इच्छेत्परमं पदम् । चण्डिकाश्रममासाद्य किं पुनः परितप्यते

とりわけ解脱を願い、最高の境地を求める者は、チャンディカーのアーシュラマに至ったなら、いったい何ゆえさらに苦行の労を重ねようか。