Adhyaya 20

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेत चंद्रेशं प्रभासं नृपसत्तम । प्रभा तत्र पुरा प्राप्ता चंद्रेण सुमहात्मना

プラスタヤは言った。「それより、王の中の最勝者よ、プラバーサにあるチャンドレーシャ（Candreśa）へ赴くがよい。そこにおいて、太古に大いなる魂をもつチャンドラ（月神）は光輝（プラバー）を得たのである。」

Verse 2

दक्षस्य कन्यका राजन्सप्तविंशतिसंख्यया । ऊढाश्चंद्रेण ताः सर्वा अश्विनीप्रमुखाः पुरा

プラスタヤは言った。「王よ、ダクシャには二十七人の娘がいた。太古、アシュヴィニーをはじめとするその娘たちは皆、チャンドラ（月神）に嫁いだのである。」

Verse 3

तासां मध्ये च रोहिण्या सह रेमे स नित्यदा । त्यक्ताः सर्वाश्च चंद्रेण दक्षकन्याः सुदुःखिताः । गत्वा स्वपितरं नत्वा प्राहुरस्राविलेक्षणाः

その中で彼はローヒニーと常に歓喜して過ごした。ゆえに、チャンドラに捨てられたダクシャの他の娘たちは深い悲しみに沈み、父のもとへ赴いた。父に礼拝して、涙に濡れた眼で訴えた。

Verse 4

वयं त्यक्ताः प्रजानाथ निर्दोषाः पतिना ततः । शरणं त्वामनुप्राप्ता दुःखेन महतान्विताः

「生きとし生けるものの主よ、私たちは無過であるのに、夫に捨てられました。ゆえに大いなる悲しみを抱き、あなたをよりどころとしてここに参りました。」

Verse 5

गतिर्भव सुरश्रेष्ठ सर्वेषां त्वं हितं कुरु । अस्माकमुपदिश्यैनं चंद्रं च रोहिणीरतम्

われらの拠り所となり給え、神々のうち最勝なる御方よ。すべてに益あることを成し給え。われらのため、ローヒニーに心寄せるチャンドラ（月神）を諭し給え。

Verse 6

पुलस्त्य उवाच । स तासां वचनं श्रुत्वा गतो यत्र निशाकरः । अब्रवीच्च समं पश्य सर्वासु तनयासु मे

プラスタヤは語った。彼女らの言葉を聞くと、ダクシャはニシャーカラ（月神）のもとへ赴き、「わが娘たちすべてを等しく見よ」と告げた。

Verse 7

अथ व्रीडासमायुक्तश्चंद्रस्तं प्रत्यभाषत । तव वाक्यं करिष्यामि दक्ष गच्छ नमोस्तु ते

そのときチャンドラは恥じ入りつつ答えた。「ダクシャよ、あなたの言葉のとおりにいたします。さあお帰りください――あなたに礼拝いたします。」

Verse 8

गते दक्षे ततो भूयश्चंद्रमा रोहिणीरतः । त्यक्त्वा च कन्यकाः सर्वाः प्रजापतिसमुद्भवाः

だがダクシャが去るや、チャンドラは再びローヒニーにのみ心を寄せ、プラジャーパティ（ダクシャ）より生まれた他の乙女たちをことごとく捨て去った。

Verse 9

अथ गत्वा पुनः सर्वा दक्षमूचुः सुदुःखिताः । न कृतं तव वाक्यं वै चंद्रेणैव दुरात्मना

そこで彼女らは皆、深く嘆き悲しみ、再びダクシャのもとへ行って言った。「まことに、あの邪心のチャンドラは、あなたの教えを実行しませんでした。」

Verse 10

दौर्भाग्यदुःखसंतप्ता मरिष्याम न संशयः । अनेन जीवितेनापि मरणं निश्चयं भवेत्

不運と悲しみに焼かれて、我らは死ぬ—疑いはない。この命があっても、確かなのは死のみである。

Verse 11

पुलस्त्य उवाच । अथ रोषसमायुक्तो दक्षो गत्वाऽब्रवीद्विधुम् । मम वाक्यं त्वया चंद्र यस्मात्पाप कृतं न हि

プラスタヤは言った。すると怒りに満ちたダクシャは、ヴィドゥ（＝月）に赴き告げた。「おおチャンドラよ、汝は我が言葉を実行しなかった—罪ある者よ—…」

Verse 12

क्षयमेष्यसि तस्मात्त्वं यक्ष्मणा नास्ति संशयः । एवं दत्त्वा ततः शापं गतो दक्षः स्वमालयम्

「ゆえに汝はヤクシュマー（消耗の病）によって衰えゆく—疑いはない。」そう呪いを授けると、ダクシャは自らの住処へ去った。

Verse 13

यक्ष्मणा व्यापितश्चंद्रः क्षयं याति दिनेदिने । क्षीणो द्युतिविहीनस्तु चिंतयामास चंद्रमाः

ヤクシュマーに侵されたチャンドラは、日ごとに衰えていった。やつれ、光輝を失ったチャンドラマーは、不安な思索に沈んだ。

Verse 14

कि कर्त्तव्यं मया तत्र ह्यस्मिञ्छापे सुदारुणे । अथ किं पूजयिष्यामि सर्वकामप्रदं शिवम्

「このあまりに苛烈な呪いに対し、我はいかにすべきか。いかなる方法で、あらゆる願いを授けるシヴァを礼拝すればよいのか。」

Verse 15

स एवं निश्चयं कृत्वा गतोर्बुदमथाचलम् । तपस्तेपे जितक्रोधो जपहोमपरायणः

かくして固く決意し、彼はアルブダ山へ赴いた。そこで怒りを制し、ジャパとホーマに専心して苦行（タパス）を修した。

Verse 16

तस्मै तुष्टो महादेवो वर्षाणामयुते गते । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति ततोऽस्मै दर्शनं ददौ

一万年が過ぎたとき、マハーデーヴァは彼を喜び、「我は授与者なり」と告げ、ついで神聖なる御姿の拝観（ダルシャナ）を授けた。

Verse 17

ईश्वर उवाच । वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्तते । तव दास्याम्यहं चंद्र यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

イーシュヴァラは言われた。「願いを選べ。汝に吉祥あれ。心に宿るものを申せ。おおチャンドラよ、たとえ得難きものであっても、我は汝に授けよう。」

Verse 18

चंद्र उवाच । व्याधिक्षयं सुरश्रेष्ठ कुरु मे त्रिपुरांतक । यक्ष्मणा व्यापितो देहो ममायं च जगत्पते

チャンドラは言った。「神々の中の最勝者よ、トリプラーンタカよ、我が病を滅してください。世界の主よ、この身はヤクシュマーに遍く侵されております。」

Verse 19

ईश्वर उवाच । दक्षशापेन ते चंद्र यक्ष्मा काये व्यवस्थितः । न शक्तो ह्यन्यथा कर्तुं शापस्तस्य महात्मनः

イーシュヴァラは言われた。「おおチャンドラよ、ダクシャの呪詛によってヤクシュマーは汝の身に定まった。その大いなる魂の呪いは、他のように変えることはできぬ。」

Verse 20

तस्मात्त्वं तस्य ताः सर्वाः कन्यका मम वाक्यतः । निशाकर समं पश्य तव व्याधिर्गमिष्यति

ゆえに、わが言葉に従い、ニシャーカラ（月）よ、彼の娘たちすべてを等しく見よ。そうすれば汝の病苦は去るであろう。

Verse 21

कृष्णे क्षयश्च ते चंद्र शुक्ले वृद्धिर्भविष्यति । वरं वरय भद्रं ते अन्यमिष्टं सुदुर्ल्लभम्

チャンドラよ、黒分には汝は減じ、白分には汝は増すであろう。ほかの恩寵を選べ—汝に吉祥あれ—たとえ最も得難きものでも。

Verse 22

चंद्र उवाच । चंद्रग्रहे नरो योऽत्र सोमवारे च शंकर । भक्त्या स्नानं करोत्येव स यातु परमां गतिम्

チャンドラは言った。「シャṅカラよ、ここで月曜日に、ことに月食の時に、信愛をもって沐浴する者は、最高の境地（解脱）に至らんことを。」

Verse 23

पिण्डदानेन देवेश स्वर्गं गच्छंतु पूर्वजाः । प्रसादात्तव देवेश तीर्थं भवतु मुक्तिदम्

神々の主よ、ピṇḍaの供養によって祖霊が天界に赴かんことを。さらに御慈悲により、神々の主よ、このティールタが解脱を授けるものとなりますように。

Verse 24

ईश्वर उवाच । भविष्यंति नरोऽत्रैव विपाप्मानो निशाकर । यस्मात्प्रभा त्वया प्राप्ता तीर्थेऽस्मिन्विमलोदके

イーシュヴァラは言った。「ニシャーカラよ、この地の人々はまことに罪を離れて清浄となろう。汝がこの清らかな水のティールタにおいて光輝を得たがゆえである。」

Verse 25

प्रभासतीर्थं विख्यातं तस्मादेतद्भविष्यति । यत्र सोमग्रहे प्राप्ते सोमवारे विशेषतः

ゆえにこの地は「プラバーサ・ティールタ」として名高くなる—とりわけ月曜日にここで月食が起こるときに。

Verse 26

करिष्यंति नराः स्नानं ते यास्यंति परां गतिम् । येऽत्र श्राद्धं करिष्यंति पिंडदानं तथा नराः

ここで沐浴する者は至上の境地へ至る。またここでシュラーダ（祖霊供養）を行い、さらにピンダ（供物の団子）を捧げる者は……

Verse 27

गयाश्राद्धसमं पुण्यं तेषां चंद्र भविष्यति । तथा दानं प्रकर्तव्यं सोम लोकैर्ग्रहे तव

おおチャンドラよ、彼らの得る功徳は名高いガヤー・シュラーダに等しくなる。また汝の月食の時には、布施（ダーナ）を正しく行うべきである—とりわけソーマの世界の者たちは。

Verse 28

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा विरूपाक्षस्तत्रैवांतरधीयत । चन्द्रोऽपि बुभुजे सर्वाः पत्नीश्च दक्षसंभवाः

プラスタヤは語った。「このように告げ終えると、ヴィルーパークシャ（シヴァ）はその場で姿を消した。さらにチャンドラも、ダクシャより生まれたすべての妻たち（すなわちダクシャの娘たち）を享受した。」