Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

गौतम उवाच । न ग्राह्यं च मया पुत्र सन्तुष्टः सेवयास्म्यहम् । नेच्छाम्यहं धनं त्वत्तः सुखं गच्छ गृहं प्रति

gautama uvāca | na grāhyaṃ ca mayā putra santuṣṭaḥ sevayāsmyaham | necchāmyahaṃ dhanaṃ tvattaḥ sukhaṃ gaccha gṛhaṃ prati

ガウタマは言った。「わが子よ、我は何も受け取るべきではない。汝の奉仕で満ち足りている。汝から財を望まぬ—安らかに家へ帰りなさい。」

गौतमःGautama
गौतमः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्; प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
ग्राह्यम्to be accepted
ग्राह्यम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootग्रह् (धातु) → ग्राह्य (कृदन्त)
Formयत्-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘(किंचित्) ग्राह्यम्’ इत्यर्थे विधेय-विशेषणम्
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
मयाby me
मया:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/करण), एकवचन
पुत्रO son
पुत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन
सन्तुष्टःcontent
सन्तुष्टः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+तुष् (धातु) → सन्तुष्ट (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सेवयाby (your) service
सेवया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन
अस्मिam
अस्मि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्; उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
इच्छामिdesire
इच्छामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट्; उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
धनम्wealth
धनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
सुखम्happily / at ease
सुखम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative)
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट्; मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
गृहम्home
गृहम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Adhikarana (Directional/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय; दिशावाचक (towards)

Gautama

Scene: Sage Gautama gently raises a hand in refusal, blessing the disciple; Uttaṅka stands respectfully, torn between duty to offer and obedience to the guru’s wish.

G
Gautama
U
Uttaṅka

FAQs

True spiritual authority rests in contentment and non-possessiveness; service is valued above payment.

No site is directly praised; the verse conveys dharmic ideals within the Arbuda-khaṇḍa setting.

No ritual is prescribed; the teaching emphasizes aparigraha and proper life-transition to household duties.