Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

। सूत उवाच । तत्रैव स्थापितं लिंगं धृतराष्ट्रेण भूभुजा । दुर्योधनेन चालोक्य सर्वपापैः प्रमुच्यते

Transliteration

| sūta uvāca | tatraiva sthāpitaṃ liṃgaṃ dhṛtarāṣṭreṇa bhūbhujā | duryodhanena cālokya sarvapāpaiḥ pramucyate

Translation

スータは言った。「まさにその地に、王ドリタラーシュトラがリンガを安置した。ドゥルヨーダナがそうしたように、それを拝観する者は一切の罪より解き放たれる。」

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha/Emphasis (Nipata/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक

• स्थापितम्: was installed/established
• स्थापितम्: Kriya (Predicate participle/क्रियाविशेष)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + णिच् (causative) → स्थापय् + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इति सह समानाधिकरण

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva emblem)
• लिङ्गम्: Karta (Subject in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• धृतराष्ट्रेण: by Dhṛtarāṣṭra
• धृतराष्ट्रेण: Karana (Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: धृतराष्ट्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• भूभुजा: by the king (earth-protector)
• भूभुजा: Visheshana (Appositional qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक) + भुज् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (भूमेः भुजः = राजा)

• दुर्योधनेन: by Duryodhana
• दुर्योधनेन: Karana (Agent/associate/करण)
• Type: Noun
• Root: दुर्योधन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• आलोक्य: having seen
• आलोक्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ+लोक् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-समकक्ष)
• Form: ल्यबन्त/क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• सर्वपापैः: from all sins
• सर्वपापैः: Apadana (Separation/source in passive/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सर्वाणि पापानि)

• प्रमुच्यते: is freed/released
• प्रमुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa/Sauti)

Tirtha Mahatmya

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Inside a shrine, a dark stone liṅga stands adorned with bilva leaves and water offerings; a royal figure (Dhṛtarāṣṭra) is shown installing it, while another royal onlooker (Duryodhana) receives purification through mere darśana.

Characters & Entities

• Sūta
• Dhṛtarāṣṭra
• Duryodhana
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana (reverent beholding) of a consecrated liṅga at a tīrtha is celebrated as a purifier that destroys accumulated sin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The liṅga-site within the same kṣetra (Skandapura/Camatkārapura region) where Dhṛtarāṣṭra installed a Śiva-liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Behold (darśana) the installed Śiva-liṅga; the verse highlights its sin-destroying merit.