Adhyaya 179

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति पुष्करत्रितयं शुभम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वपातकनाशनम्

スータは言った。「さらにそこには、吉祥なるプシュカラ（聖なる水）の三つ組がある。ハータケーシュヴァラの地において、それは一切の罪を滅する。」

Verse 2

यस्मिन्दृष्टेऽथवा स्पृष्टे कीर्तिते वा द्विजोत्तमाः । पातकं नाशमायाति भास्करेण तमो यथा

おお、最勝の再生者たちよ。これをただ見るだけでも、触れるだけでも、あるいは讃えるだけでも、罪は滅びる。太陽が闇を打ち払うがごとく。

Verse 3

पुनंति सर्वतीर्थानि स्नानाद्दानादसंशयम् । पुष्करालोकनादेव सर्वपापैः प्रमुच्यते

すべてのティールタは沐浴と布施によって疑いなく清める。だがプシュカラは、ただ拝するだけで一切の罪より解き放つ。

Verse 4

ऋषय ऊचुः । श्रूयते पुष्करंनाम तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । ब्रह्मणा निर्मितं तत्र यच्च योजनमात्रकम्

仙人たちは言った。「プシュカラと名づけられるティールタは三界に名高く、ブラフマーによって造られたと聞く。そこではその広がりが一ヨージャナほどだと言われている。」

Verse 5

उत्तरे चन्द्रभागाया नद्या यावत्सरस्वती । दक्षिणे करतोयायाः सीमेयं पुष्करत्रये

北はチャンドラバーガー川よりサラスヴァティーに至る境、南はカラトーヤーより—これぞ三重のプシュカラの聖なる境界である。

Verse 6

अस्माकं तु पुरा सूत त्वयोक्तं वियति स्थितम् । एतन्नः कौतुकं सूत तत्कथं हाटकेश्वरे । तत्र क्षेत्रे समायातं तस्मात्त्वं वक्तुमर्हसि

かつて、スータよ、あなたはそれが虚空の天に在ると語られた。これが我らの疑問である、スータよ—いかにしてそれはハータケーシュヴァラの、あの聖なるクシェートラに来たのか。ゆえに、どうか説き明かしていただきたい。

Verse 7

सूत उवाच । सत्यमेतन्महाभागा यद्भवद्भिरुदाहृतम् । तस्मिन्क्षेत्रे द्विजश्रेष्ठास्तच्छृणुध्वं समाहिताः

スータは言った。「まことにそのとおり、徳高き方々よ、あなたがたの述べたとおりである。ゆえに、最勝の二度生まれ（ドヴィジャ）たちよ、心を一つにしてその聖なる地について聴きなさい。」

Verse 8

सर्वतो विस्तराद्वच्मि नमस्कृत्य स्वयं भुवम्

自生者スヴァヤンブー（梵天）に礼拝して、私はあらゆる面から、余すところなく詳しく語ろう。

Verse 9

ब्रह्मलोके निवसतो ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । देवर्षिर्नारदः प्राप्तो भ्रांत्वा लोकत्रयं मुनिः

顕れざるものより生まれた梵天ブラフマーがブラフマローカに住していたとき、三界を遍歴した天の聖仙ナーラダがそこへ到来した。

Verse 10

स नत्वा शिरसा पादावुपविष्टस्त दग्रतः

彼は（梵天の）御足に頭を垂れて礼拝し、そののち御前に座した。

Verse 11

ब्रह्मोवाच । कस्माद्वत्स चिराद्दृष्टः कुतः प्राप्तोऽधुना भवान् । क्व भ्रांतस्त्वं समाचक्ष्व ब्रूहि वत्सात्र कारणम्

梵天は言われた。「わが子よ、なぜこれほど久しくしてようやく姿を見せたのか。いまどこから来たのか。どこをさまよっていたのか。愛しき者よ、ここでその理由を語りなさい。」

Verse 12

नारद उवाच । मर्त्यलोकाद्विभो प्राप्तः सांप्रतं च त्वरान्वितः । तव पादप्रपूजार्थं सत्येनात्मानमालभे

ナーラダは言った。「大いなる主よ、私はただいま人界より来て、急ぎ参上いたしました。あなたの御足を礼拝するため、真実をもって申し上げ、我が身をも御前に捧げて帰依いたします。」

Verse 13

ब्रह्मोवाच । किंवदन्तीं ममाचक्ष्व मर्त्यलोकसमुद्भवाम् । कीदृशाः पार्थिवास्तत्र कीदृशा द्विजसत्तमाः । कीदृशा व्यवहाराश्च वर्तन्ते तत्र सांप्रतम्

梵天は言われた。「人界より起こる報せを我に告げよ。そこでは王たちはいかなる者か。最勝の再生者（ヴェーダに通じたバラモン）たちはいかなる者か。いま、どのような交わりと行いが世に行われているのか。」

Verse 14

नारद उवाच । मर्त्यलोके कलिर्जातः सांप्रतं सुरसत्तम

ナーラダは言った。「神々の中の最勝者よ、いま人界にカリ（カリ・ユガ）が起こりました。」

Verse 15

राजानः सत्पथं त्यक्त्वा तथा लोभपरायणाः । पीडयंति च लोकांश्च अर्थहेतोः सुनिर्घृणाः

王たちは正しき道（ダルマ）を捨て、貪欲に身を委ね、財のために民を苦しめる――まことに慈悲なき者である。

Verse 16

शौर्यभावपरित्यक्ताः परदारविमर्दकाः । पूजयन्ति न ते विप्रान्न देवान्न गुरूनपि

勇気の心を捨て、他人の妻を汚し、彼らはバラモンを敬わず、神々を礼拝せず、師にさえ尊敬を払わない。

Verse 17

वेदविक्रय कर्तारो ब्राह्मणाः शौचवर्जिताः । पापप्रतिग्रहासक्ताः सन्ध्याहीनाः सुनिर्घृणाः

バラモンはヴェーダを売り物とし、清浄を失い、罪ある施しを受け取ることに執着し、サンディヤーの勤行を欠き、残酷となる。

Verse 18

कृषिकर्मरता नित्यं वैश्यवत्पशुपालकाः । वैश्याः सर्वे समुच्छेदं प्रयाता धरणीतले

常に農耕と牧畜に励む者は、ただヴァイシャの生業として生きるのみであり、この地上ではヴァイシャ階層そのものがすっかり衰え失せた。

Verse 19

शूद्रा नित्यं धर्मकामाः शूद्राश्चैव तपस्विनः । लोकयात्राक्रियाः सर्वे प्रहसंति व्यपत्रपाः

シュードラは常にダルマを希い、シュードラでさえ苦行者となる。しかし世の営みを支える慣行の務めは、皆に恥なく嘲笑される。

Verse 20

यस्य चास्ति गृहे वित्तं तरुण्यश्च तथा स्त्रियः । तेनतेन समं सख्यं प्रकुर्वन्ति नरा भुवि

この世では、家に財があり、若さがあり、女たちを意のままにできる者と、人は対等の友として交わりを結ぶ。

Verse 21

विधवानां व्रतस्थानां सर्वेषां लिंगिनां तथा । हृदि स्थितो महान्कामो व्रतचर्याबहिःस्थिताः

誓戒に励む寡婦の中にも、また宗教の標を帯びる者すべての中にも、大いなる欲はなお心に座す。彼らの誓行は外にのみ立ち、内には立たぬ。

Verse 22

तीर्थानि विप्लवं यांतिपापलोकश्रितानि च । कलेभींतानि सर्वाणि प्रद्रवन्ति दिशो दश

カリの世には、聖なる渡処（ティールタ）は乱れに沈み、罪の群衆が寄り集う所は悩まされる。カリを恐れて、すべてのティールタは十方へ逃げ散るかのようである。

Verse 23

अहं तत्र स्थितो यस्मात्कलिकाले पितामह

おお祖父なる梵天（ピターマハ）よ、カリの時代にあっても、われはそこに留まり立つ。

Verse 24

कलिकाले विशेषेण स्वैरिण्यो ललितस्पृहाः । भर्त्रा विवदमानाश्च स्त्रियः कार्मणतत्पराः । वृथा व्रतानि कुर्वंति त्यक्त्वा ताः स्वपतेः कथाम्

とりわけカリの世には、女は我がままに振る舞い、遊楽を慕う。夫と争い、他を操る呪法の儀礼に心を傾ける。自らの夫への貞節という正道を捨て、誓戒を修してもそれは空しくなる。

Verse 26

स्वर्गे वा मस्तके चैव पाताले चाथ पादयोः । सांप्रतं मर्त्यलोके च मया दृष्टमनेकशः

天にあろうと、頭頂にあろうと、パーターラ（地下界）にあろうと、足もとにあろうと——そして今や人界においても——私はそれを幾度となく、さまざまに見てきた。

Verse 27

श्वश्रूणां च वधूनां च तथा जनकपुत्रयोः । बांधवानां विशेषेण तथा च स्वामिभृत्ययोः

姑と嫁のあいだ、父と子のあいだ、ことに親族のあいだ——また主人と僕のあいだにも——不和が見られる。

Verse 28

चौराणां पार्थिवानां च दम्पत्योश्च विशेषतः । स्वल्पोदकास्तथा मेघाः स्वल्पसस्या च मेदिनी

盗賊と王のあいだにも、そしてとりわけ夫婦のあいだにも、争いが満ちる。水は乏しくなり、雲はわずかしか恵みを降らせず、大地はか細い作物しか実らせない。

Verse 29

कलिर्बलिष्ठः सुतरां वरदानेन ते कृतः । यदा मर्त्ये भवेद्युद्धं कंडूतिर्जायते हृदि

汝が授けた恩寵の賜物によって、カリはことさらに強大となった。人間界に戦が起こるたび、我が胸には痒みのような落ち着きなさが生まれる。

Verse 30

अहं मर्त्ये परिभ्रांतश्चिरात्तेन समागतः । भूयो यास्यामि तत्रैव कण्डूतिर्महतीस्थिता

私は久しく人界をさまよい、いま彼と相まみえた。されどまた、そこへと引き返そう。大いなるむず痒い焦燥が、すでに我を捉えているゆえに。

Verse 31

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य नारदस्य पितामहः । पुष्करस्य कृते जातश्चिन्ताव्याकु लतेंद्रियः

ナーラダのその言葉を聞いて、祖父神（ブラフマー）はプシュカラのために憂い、憂慮によって諸根は乱れた。

Verse 32

मर्त्ये च मामकं तीर्थं पुष्करंनाम विश्रुतम् । नाशं यास्यति तन्नूनं कलिकालपरिप्लुतम्

また人界において、我が名高きティールタ、プシュカラと呼ばれる聖地は、カリの時代に呑み込まれ、必ずや荒廃へと向かうであろう。

Verse 33

तस्मादन्यत्र नेष्यामि कलिर्यत्र न विद्यते । येन तत्र विमुंचामि निजं तीर्थं च पुष्करम्

ゆえに、カリが存在しない別の地へとこれを導こう。そこで我が固有の聖なる渡り場、プシュカラを安立するためである。

Verse 34

कलिकाले च संप्राप्ते सर्वप्राणिभयंकरे । तत्र प्रयांतु तीर्थानि सर्वा ण्येव विशेषतः

カリの時が到来し、あらゆる生きとし生けるものに恐怖をもたらすとき、まことに、すべてのティールタは、とりわけ諸聖地は、かの地（カリなき所）へと赴くがよい。

Verse 35

गते कलौ प्रयास्यंति निजस्थानमसंशयम्

カリが過ぎ去れば、疑いなく彼らはそれぞれの本来の住処へと帰る。

Verse 36

एवं निश्चित्य मनसा हस्तस्थं कमलं ततः । प्रोवाच सादरं तच्च स्वयं ध्यात्वा पितामहः

かく心に決し、ピターマハ（梵天）は自ら内に観想してから、手に持つ蓮華に向かい、恭しく言葉を発した。

Verse 37

पत त्वं पद्म भूपृष्ठे कलिर्यत्र न विद्यते । येनानयामि तत्रैव पुष्करं तीर्थमात्मनः

蓮華よ、カリの存在しない大地の面へと落ちよ。その徴によって、我が聖なるティールタ、プシュカラをそこへ導き、安立しよう。

Verse 38

ततस्तत्प्रेषितं तेन पद्मं भ्रांत्वा महीतले । समस्ते पतितं क्षेत्रे हाटकेश्वरसंभवे

その後、彼に遣わされた蓮華は地上を巡り漂い、ついにハータケーシュヴァラに縁ある聖なるクシェートラに落ちた。

Verse 39

दृष्ट्वा वेदविदो विप्रान्स्वाध्यायनिरताञ्छुचीन् । तेषां यज्ञक्रियाभिश्च यज्ञोपांतैः समंततः

そこに彼は、ヴェーダに通じ、清浄にしてスヴァーディヤーヤ（自誦）に励むバラモンたちを見た。彼らの周囲には、ヤジュニャの祭儀とその付随の作法が四方に満ちていた。

Verse 40

यूपाद्यैः सर्वतो व्याप्ते सदिशे गगनांगणे । ऋग्यजुःसामघोषेण तथा चाथर्वजेन च

四方の天空の広庭は、ユーパ（祭柱）などで満ち、リグ・ヤジュス・サーマの詠唱、さらにアタルヴァの誦読の声がこだましていた。

Verse 41

दिग्मण्डले तथा व्याप्ते नान्यः संश्रूयते ध्वनिः । तथा च तार्किकाणां च विवादेषु महत्सु च

かくして十方の方位が満ちわたると、ほかの音は一切聞こえなかった。同様に、論理家たちの間にも大いなる論争と討議が起こっていた。

Verse 42

वेदांतानां समस्तानां व्याख्याने बहुधा कृते । दृश्यन्ते मुनयो यत्र संस्थिता नियमेषु च

あらゆるヴェーダーンタの解釈が多様に説き明かされるその地では、戒律と規範（ニヤマ）に堅く住する牟尼たちが見られた。

Verse 43

एकाहारा निराहारा एकांतरकृताशनाः । त्रिरात्रोपोषिताश्चान्ये कृच्छ्रचांद्रायणे रताः

ある者は一日に一度だけ食し、ある者はまったく食せず、ある者は隔日に食した。さらに別の者は三夜断食し、クṛッチュラやチャンドラーयанаのような厳しい誓戒に専心していた。

Verse 44

महापाराकिणश्चान्ये तथा मासोपवासिनः । अश्मकुट्टाशिनश्चान्ये दन्तोलूखलिकास्तथा

またある者は大パーラーカの苦行を修し、ある者は一か月の断食を守った。石で搗いたもののみを食する者もいれば、「歯と臼」の苦行として、自らの歯で噛み砕けるものだけにより生きる者もいた。

Verse 45

शीर्णपर्णाशिनश्चैके फलाहारा महर्षयः । तद्दृष्ट्वा तादृशं क्षेत्रं संयुक्तं विविधैर्गुणैः

ある大聖仙は枯れ葉を食し、またある者は果実のみを糧とした。かくも多様な徳に満ちたその聖域を見て、彼らはその比類なき霊験を悟った。

Verse 46

ततस्तत्पतितं तत्र पुण्यं ज्ञात्वा महीतले । यत्र स्थानेऽपतत्पूर्वं तस्मादुच्चलितं पुनः

そののち、それが地上に落ちたその場所の功徳と聖性を悟り、かつて降り立ったまさにその地点から、再び立ち上がって昇った。

Verse 47

अन्यस्मिंश्च ततः स्थाने द्वितीये द्विजसत्तमाः । तस्मादपि तृतीये तु तृतीयं पंकजं हितम्

さらに、ああ最勝の再生者たちよ、それは別の場所――第二の地点へ移り、そこから第三の地点へと至って、第三の吉祥なる蓮華が据えられた。

Verse 48

ततो गर्तात्रयं जातं तेषु स्थानेषु च त्रिषु । गर्तासु च जल जातं स्वच्छं स्फटिकसंनिभम्

すると、その三つの場所に三つの窪みが生じ、そこに水が湧き出でた。澄みわたり清らかで、水晶のごとくであった。

Verse 49

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तः स्वयमेव पितामहः । तत्र स्थाने द्विजश्रेष्ठा यज्ञकर्मप्रसिद्धये

その間に、ピターマハ（梵天ブラフマー）自らが到来した。ああ最勝の婆羅門たちよ、祭式（ヤジュニャ）の成就のために、まさにその地へと。

Verse 50

दृष्ट्वा समंततः क्षेत्रं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । नानाविप्रैः समाकीर्णं वेदवेदांगपारगैः । तपस्विभिस्तथानेकैर्व्रतचर्यापरायणैः

梵天は、ハータケーシュヴァラと称される聖域を四方にわたり見渡した。そこは、ヴェーダとヴェーダーンガに通暁する多くの婆羅門に満ち、また苦行と誓戒の修行に専心する数多の修行者であふれていた（梵天は深く感嘆した）。

Verse 51

अहो क्षेत्रमहो क्षेत्रं पुण्यं रम्यं द्विजप्रियम् । तस्मायज्ञं करिष्यामि क्षेत्रेऽस्मिंश्च द्विजाश्रये

ああ、このクシェートラは何と聖なることか—まことに聖なる地—功徳に満ち、美しく、二度生まれの者に愛される。ゆえに私は、このブラーフマナの依り処たるクシェートラにおいてヤジュニャ（祭祀）を執り行おう。

Verse 52

आनयिष्यामि तच्चापि पुष्करत्रितयं शुभम् । गर्तास्वेतासु पुण्यासु ज्येष्ठं मध्यं कनीयकम्

さらに私は、吉祥なるプシュカラの三つ—長（上）、中、少（下）—をここへ招き、この聖なる穴所に安置しよう。

Verse 53

कलिकाले च संप्राप्ते येन लोपं न गच्छति । स्वयं निश्चित्य मनसा चोपविश्य धरातले

カリの時代が到来すると、彼はこの聖なる伝統がいかにして衰滅せずに保たれるかを思案した。自らの心に決して、地に坐し、禅定して守護の方途を定めた。

Verse 54

ध्यात्वा च सुचिरं कालमानयामास तत्र च । पुष्करत्रितयं श्रेष्ठं ज्येष्ठमध्यकनीयकम्

そして久しく禅定したのち、彼はそこへ最勝のプシュカラ三つ—長（上）、中、少（下）—すなわちプシュカラのティールタを招来した。

Verse 55

ततोऽब्रवीत्स हृष्टात्मा ह्येतद्धि पुष्कर त्रयम् । मया सम्यक्समानीतं कलिकालभयेन च

そのとき彼は心喜び、こう宣言した。「まさにこのプシュカラの三つは、カリの時代の恐れゆえに、私が正しく招来し、しかと安置したのである。」

Verse 56

येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रद्धया परया युताः । ते यास्यंति परां सिद्धिमक्षयां मत्प्रसादतः

ここで至上の信心をもって沐浴する者は、わが恩寵により、最高にして不滅の霊的成就に到る。

Verse 57

ये च श्राद्धं करिष्यंति कार्तिक्यां सुसमाहिताः । करिष्यंति गयाशीर्षे तेषां पुण्यं महत्तमम्

また、心をよく定めてカールッティカ月にシュラーダ（śrāddha）を修し、ガヤーシールシャ（Gayāśīrṣa）でこれを行う者は、最上の功徳を得る。

Verse 58

तत्राद्यात्पुष्करात्पुण्यं लभिष्यंति शताधिकम् । मया यज्ञः कृतस्तत्र कार्तिक्यां पूर्वपुष्करे

そこで、最初のプシュカラ（Ādya Puṣkara）より、彼らは百倍、さらにそれ以上の功徳を得る。なぜなら、カールッティカ月に先のプシュカラにおいて、わたしがヤジュニャ（yajña）を修したからである。

Verse 59

वैशाख्यां च करिष्यामि अत्राहं च द्वितीयके

またヴァイシャーカ月にも、ここ—第二のプシュカラ—において、わたしはその儀礼を執り行う。

Verse 60

एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा ह्यादिदेश सदागतिम् । ममादेशाद्द्रुतं वायो समानय पुरंदरम्

こう語り終えると、ブラフマーは動き迅きヴァーユ（Vāyu）に命じた。「わが命により、急ぎプランダラ（インドラ）を連れて来よ。」

Verse 61

आदित्यैर्वसुभिः सार्धं रुद्रैश्चैव मरुद्गणैः । गंधर्वैर्लोकपालैश्च सिद्धैर्विद्याधरैस्तथा

アーディティヤ（Āditya）とヴァス（Vasu）と共に、ルドラ（Rudra）とマルト（Marut）の群れと共に—さらにガンダルヴァ（Gandharva）、ローカパーラ（Lokapāla）、またシッダ（Siddha）とヴィディヤーダラ（Vidyādhara）も共に、皆ここに集い来たれ。

Verse 62

येन मे स्यात्सहायत्वं समस्ते यज्ञकर्मणि । तच्छ्रुत्वा सकलं वायुर्गत्वा शक्रनिवेशनम् । कथयामास तत्सर्वं यदुक्तं परमेष्ठिना

「我が一切の祭祀（ヤジュニャ）の行に助力が得られるように。」それを聞くや、ヴァーユ（Vāyu）はシャクラ（Śakra）の御座へ赴き、至上なるブラフマー（Brahmā）が語ったことを余すところなく告げた。

Verse 63

सत्वरं प्रययौ तत्र सर्वैर्देवगणैः सह । प्रणिपत्य ततस्तं स ब्रह्माणं वाक्यमब्रवीत्

彼は諸天の群れすべてと共に急ぎそこへ赴き、ひれ伏して礼拝し、次の言葉をもってブラフマー（Brahmā）に申し上げた。

Verse 64

आदेशो दीयतां देव ह्यहमाकारितस्त्वया । यदर्थं तत्करिष्यामि तस्माच्छीघ्रं निवेदय

「主よ、御命令をお授けください。私はあなたに召されて参りました。何のためかを速やかにお告げくだされば、成し遂げましょう。」

Verse 65

ब्रह्मोवाच । मया शक्रात्र चानीतं सुपुण्यं पुष्करत्रयम् । कलिकालभयाच्चैव करिष्ये तदहं स्थिरम्

ブラフマー（Brahmā）は言った。「おおシャクラ（Śakra）よ、私はこの上なく功徳あるプシュカラ（Puṣkara）の三つをここへ携えて来た。カリの時代（Kali-yuga）の恐れゆえに、私はそれを堅固に स्थापित（安立）しよう。」

Verse 66

अग्निष्टोमत्रयं कृत्वा वैशाख्यां च यथार्चितम् । संभारमाहरस्वाशु तदर्थं सर्वमेव हि

三度のアグニシュトーマ（Agniṣṭoma）の祭儀を修し、さらにヴァイシャーカ月（Vaiśākha）に定めのとおり礼拝を捧げたなら——そのために要する供物・道具一切を、速やかに運び来たれ。

Verse 67

ब्राह्मणांश्च तदर्हांश्च वेदवेदांगपारगान् । तच्छ्रुत्वा विनयाच्छक्रस्तथेत्युक्त्वा त्वरान्वितः । संभारानानयामास तदर्हांश्च द्विजोत्तमान्

（また招け）その祭儀にふさわしきバラモンたち——ヴェーダとその支分（ヴェーダーンガ）に通暁する者を。これを聞いたシャクラ（Śakra）は恭しく「そのとおりに」と答え、急ぎつつ祭具を運び、さらに務めに適う勝れた二度生まれ（ドヴィジャ）を伴って来た。

Verse 68

ततश्चकार विधिवद्यज्ञं स प्रपितामहः । यथोक्तविधिना सर्वं तथा संपूर्णदक्षिणम्

その後、プラピターマハ（Prāpitāmaha、梵天ブラフマー）は法にかなって祭（ヤジュニャ）を修し——すべては説かれた規定どおりに整い、ダクシナー（dakṣiṇā、祭礼の布施）もまた余すところなく満たされた。

Verse 179

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्करत्रयोत्पत्तिपूर्वकं यज्ञसमारंभार्थमुपकरणानयनब्राह्मणामन्त्रणादि प्रकारकथनंनामैकोनाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

かくして『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』八万一千頌のサンヒター、第六巻ナーガラ・カーンダ、ハータケーシュヴァラ聖域功徳章において、「三つのプシュカラの出現に始まり、祭儀開始のための祭具運搬とバラモン招請等、諸手順を説く章」と題する第179章はここに終わる。