Adhyaya 17

Verse 2

। ऋषय ऊचुः । चमत्कारपुरोत्पत्तिः श्रुता त्वत्तो महामते । तत्क्षेत्रस्य प्रमाणं यत्तदस्माकं प्रकीर्तय । यानि तत्र च पुण्यानि तीर्थान्यायतनानि च । सहितानि प्रभावेण तानि सर्वाणि कीर्तय

仙人たちは言った。「大いなる慧の人よ、我らはあなたからチャマトカーラプラの起源を聞いた。いま、その聖なるクシェートラの広がりを我らに告げ、さらにそこにある一切の功徳あるティールタと霊廟を、その霊威とともにことごとく語り給え。」

Verse 3

सूत उवाच । पञ्चक्रोशप्रमाणेन क्षेत्रं ब्राह्मणसत्तमाः । आयामव्यासतश्चैव चमत्कारपुरोत्तमम्

スータは言った。「おお、最勝のバラモンたちよ、霊なるチャマトカーラプラの聖域は、長さも幅も五クロ―シャの広さである。」

Verse 4

प्राच्यां तस्य गयाशीर्षं पश्चिमेन हरेः पदम् । दक्षिणोत्तरयोश्चैव गोकर्णेश्वरसंज्ञितौ

その東にはガヤーシールシャがあり、西にはハリの御足跡がある。さらに南と北の両側には、ゴーカルネーシュヴァラと称される聖地がある。

Verse 5

हाटकेश्वर संज्ञं तु पूर्वमासीद्द्विजोत्तमाः । तत्क्षेत्रं प्रथितं लोके सर्वपातकनाशनम्

おお、最勝の二度生まれの者たちよ、かつてそこはハータケーシュヴァラと名づけられていた。その聖域は、あらゆる罪を滅する地として世に名高い。

Verse 6

यतः प्रभृति विप्रेभ्यो दत्तं तेन महात्मना । चमत्कारेण तत्स्थानं नाम्ना ख्यातिं ततो गतम्

その時より、あの大いなる魂の人がバラモンたちにそれを施したゆえに、その地は—奇瑞によって—まさにその名のままに名声を得た。

Verse 7

ब्राह्मणा ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं तस्य पूर्वे गयाशिरः । माहात्म्यं तस्य नो ब्रूहि सूतपुत्र सविस्तरम्

バラモンたちは言った。「あなたは、その地の東にガヤーシールシャがあると述べられた。おおスータの子よ、その聖地の大いなる功徳を、私たちに詳しく語ってください。」

Verse 8

सूत उवाच । आसीद्विदूरथोनाम हैहयाधिपतिः पुरा । यो वै दानपतिर्दक्षः शत्रुपक्षक्षयावहः

スータは語った。「昔、ハイハヤ族の王にヴィドゥーラタという者がいた。布施の主として巧みで、敵軍の隊列に滅びをもたらす者であった。」

Verse 9

स कदाचिन्मृगान्हंतुं नृपः सेनावृतो ययौ । नानावृक्षलताकीर्णं वनं श्वापदसंकुलम्

ある時、その王は軍勢に囲まれて鹿狩りに出かけ、さまざまな樹木と蔓草が繁り、野獣の満ちる森へと分け入った。

Verse 10

स जघान मृगांस्तत्र शरैराशीविषोपमैः । महिषांश्चवराहांश्च तरक्षूञ्च्छम्बरान्रुरून्

そこで王は、毒蛇にも似た矢で獣を射倒した。鹿、野牛、猪、ハイエナ、サンバー鹿、羚羊——王者の狩りの猛き気迫を示しつつ。

Verse 11

सिंहान्व्याघ्रान्गजान्मत्ताञ्च्छतशोऽथ सहस्रशः । अथ तेन मृगो विद्धः शरेणाऽनतपर्वणा

獅子や虎、そして発情して荒れ狂う象までも—百、さらには千に及ぶほど—相対した。やがてその鹿は、節の曲がらぬ矢に射抜かれた。

Verse 12

न पपात धरापृष्ठे सशरो दुद्रुवे द्रुतम् । ततः स कौतुकाविष्टस्तस्य पृष्ठे हयोत्तमम् । प्रेरयामास वेगेन मनोमारुतवेगधृक्

矢を受けながらも、それは地に倒れず、たちまち疾走した。王は好奇心にとらわれ、最上の馬をその背後へと駆り立て、風のごとく、心のごとき速さで追い迫った。

Verse 13

ततः सैन्यं समुत्सज्य मृगं लिप्सुर्महीपतिः । अन्यद्वनांतरं प्राप्तो रौद्रं चित्तभयावहम्

そのとき王は鹿を捕らえんと欲し、軍勢を後に残して、心を震え上がらせるほど猛々しく恐ろしい別の森の奥へと踏み入った。

Verse 14

कण्टकीबदरीप्रायं शाल्मलीवनसंकुलम् । तथान्यैः कण्टकाकीर्णै रूक्षै र्वृक्षैः समन्वितम्

そこは棘だらけのバダリーの灌木が多く、シャールマリー（śālmalī）の林が密生し、さらに他の乾いて荒々しい棘木が入り交じっていた。

Verse 15

तत्र रूक्षाऽखिला भूमिर्निर्जला तमसा वृता । चीरिकोलूकगृधाढ्या शीर्षच्छायाविवर्जिता

そこでは大地のすべてが乾ききって水もなく、闇に包まれていた。小鳥のさえずり、梟と禿鷲が満ち、頭上を覆う木陰は一つもなかった。

Verse 16

ग्रीष्मे मध्यगते सूर्ये मृगाकृष्टः स पार्थिवः । दूराध्वानं जगामाऽथ प्रासपाणिर्वराश्वगः

夏の盛り、太陽が天の中ほどにあるとき、鹿に誘われたその王は、手に槍を執り、優れた馬にまたがって遠路を進んだ。

Verse 17

तेन तस्यानुगा भृत्याः सर्वे सुश्रांतवाहनाः । क्षुत्पिपासाकुलाः श्रांताः स्थाने स्थाने समाश्रिताः

その追跡のために、従う家臣たちは皆、乗り物もすっかり疲れ果て、飢えと渇きに悩まされ、力尽きて道すがらあちこちに身を寄せた。

Verse 18

सिंहव्याघ्रैस्तथा चान्यैः पतिता नष्टचेतनाः । भक्ष्यंते चेतयन्तोऽपि तथाऽन्ये चलनाक्षमाः

ある者は倒れて気絶し、獅子や虎、ほかの猛獣に喰らわれた。ほかの者も、意識はあっても身動きできず、同じく喰われてしまった。

Verse 19

ततः सोऽपि महीपालः क्षुत्पिपासासमाकुलः । दृष्ट्वा तद्व्यसनं प्राप्तमात्मनः सेवकैः समम्

そのとき王自身も、飢えと渇きに苦しみつつ、自らと同じく従者たちに降りかかったその災厄を目の当たりにした。

Verse 20

कांतारस्यांतमन्विच्छन्प्रेरयामास तं हयम् । जात्यं सर्वगुणोपेतं कशाघातैः प्रताडयन्

荒野の果てを求めて、王はその馬を前へと駆った——あらゆる美徳を備えた名高き良馬を、鞭の打ちで励ましつつ。

Verse 21

ततः स नृपतिस्तेन वायुवेगेन वाजिना । नीतो दूरं दुर्गमार्गं सर्वजंतुविवर्जितम्

こうして王は、風のごとき速さの駿馬に運ばれ、あらゆる生きものの絶えた険しい道を、はるか遠くまで進まされた。

Verse 22

एवं तस्य नरेन्द्रस्य कांदिशीकेऽनवस्थिते । सोऽश्वोऽपतद्धरापृष्ठे सोऽप्यधस्तात्तुरंगमात्

このように、人の主たる王が惑い、身も定まらぬとき、その馬は地に倒れ、王もまた馬上から落ちた。