Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 5›Shloka 84
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 84

Devanagari script

किं दातव्यं नृपश्रेष्ठ प्रयच्छामि तवेप्सितम् । इति श्रुत्वा वचस्तस्य महेशस्य तदा नृपः । आनंदाश्रुकणान्मुंचन्प्रेम्णा नोवाच किंचन

Transliteration

kiṃ dātavyaṃ nṛpaśreṣṭha prayacchāmi tavepsitam | iti śrutvā vacastasya maheśasya tadā nṛpaḥ | ānaṃdāśrukaṇānmuṃcanpremṇā novāca kiṃcana

Translation

「王の中の最勝よ、何を授けようか。汝の望むものをすべて与えよう。」マヘーシャのこの御言葉を聞くや、王は歓喜の涙をこぼし、愛と信愛に満たされて、何ひとつ言葉を発することができなかった。

Word by Word
किम्what?
किम्:
Karma (Interrogative object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
दातव्यम्is to be given
दातव्यम्:
Kriyā (Predicate complement in question)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृदन्त-तव्यत् (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (to be given)
नृपश्रेष्ठO best of kings
नृपश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (नृपाणां श्रेष्ठः), पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
प्रयच्छामिI give / I shall grant
प्रयच्छामि:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र-यम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ईप्सितम्desired (by you)
ईप्सितम्:
Karma (Object complement of implied 'thing')
TypeVerb
Rootआप्/ईप्स् (धातु)
Formकृदन्त-क्त (past passive participle used adjectivally), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; इच्छित-वस्तु (desired)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभावः
वचःthe words
वचः:
Karma (Object of श्रुत्वा)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (वचः)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
महेशस्यof Mahesha
महेशस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kālādhi karaṇa (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
नृपःthe king
नृपः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आनन्दाश्रुकणान्teardrops of joy
आनन्दाश्रुकणान्:
Karma (Object of मुंचन्)
TypeNoun
Rootआनन्द (प्रातिपदिक) + अश्रु (प्रातिपदिक) + कण (प्रातिपदिक)
Formसमासः (आनन्देन अश्रूणि तेषां कणाः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
मुंचन्shedding
मुंचन्:
Karta (Participial qualifier of नृपः)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formकृदन्त-शतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (releasing)
प्रेम्णाwith love
प्रेम्णा:
Hetu (Cause/means)
TypeNoun
Rootप्रेमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
नnot
न:
Pratiṣedha (Negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
किंचनanything
किंचन:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootकिंचन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चित-प्रत्यय (anything)
Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition within Māheśvarakhaṇḍa), reporting Śiva’s words

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva, compassionate and regal, asks what gift to grant; Indrasena stands or sits near, eyes brimming, tears falling, hands folded, unable to speak from love.

Characters & Entities
M
Maheśa
Ś
Śiva
N
nṛpa (king)

FAQs

When Śiva’s grace becomes tangible, the devotee’s heart may overflow beyond speech—bhakti itself becomes the offering.

Kedāra/Kedārakṣetra (Kedārakhaṇḍa), a Śaiva tīrtha celebrated for Śiva’s immediate compassion.

No explicit ritual is prescribed here; the verse highlights darśana and the readiness of Śiva to grant a boon.

←Previous Verse
Next Verse→