Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

दक्ष उवाच । नमामि देवं वरदं वरेण्यं नमामि देवेश्वरं सनातनम् । नमामि देवाधिपमीश्वरं हरं नमामि शंभुं जगदेकबंधुम्

Transliteration

dakṣa uvāca | namāmi devaṃ varadaṃ vareṇyaṃ namāmi deveśvaraṃ sanātanam | namāmi devādhipamīśvaraṃ haraṃ namāmi śaṃbhuṃ jagadekabaṃdhum

Translation

ダクシャは言った。「我は、恩寵を授け給う神、最も礼拝に値する御方に帰依し奉る。我は、神々の主にして常住の御方に帰依し奉る。我は、デーヴァを統べる自在の主ハラに帰依し奉る。我は、全世界のただ一人の真の縁者なるシャンブに帰依し奉る。」

Word by Word

• दक्षः: Dakṣa
• दक्षः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• नमामि: I bow to / I salute
• नमामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• देवम्: the god
• देवम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• वरदम्: boon-giving
• वरदम्: Karman (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वरद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying देवम्)

• वरेण्यम्: most worthy of choice
• वरेण्यम्: Karman (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वरेण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying देवम्)

• नमामि: I bow to
• नमामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• देवेश्वरम्: Lord of the gods
• देवेश्वरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईश्वरः)

• सनातनम्: eternal
• सनातनम्: Karman (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सनातन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying देवेश्वरम्)

• नमामि: I bow to
• नमामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• देवाधिपम्: overlord of the gods
• देवाधिपम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् अधिपः)

• ईश्वरम्: the Lord
• ईश्वरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समानाधिकरण (appositional to देवाधिपम्)

• हरम्: Hara (Śiva)
• हरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समानाधिकरण (appositional)

• नमामि: I bow to
• नमामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नम् (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शम्भुम्: Śambhu (beneficent one)
• शम्भुम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• जगदेकबन्धुम्: the sole kinsman of the world
• जगदेकबन्धुम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् + एक + बन्धु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समासः (जगतः एकः बन्धुः)

Speaker

Dakṣa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Dakṣa stands with folded hands, head bowed, offering a fourfold salutation to Śiva—Varada, Devēśvara, Hara, Śambhu—against a Himalayan Kedāra backdrop with a liṅga shrine and drifting clouds.

Characters & Entities

• Dakṣa
• Śiva (Rudra/Śaṅkara/Hara/Śambhu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is praised as the highest refuge—boon-giver, lord of gods, and the intimate protector of all beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

While the verse is a hymn, it appears in Kedārakhaṇḍa, reinforcing Kedāra’s Śaiva māhātmya through praise of the presiding Lord.

What ritualistic prescription is mentioned?

Stotra (recitation of praise) and namaskāra (salutation) are implied devotional practices.