Adhyaya 52

Verse 1

अर्जुन उवाच । कोटितीर्थं कथं जातं केन वा निर्मितं मुने । कस्माद्वा कोटितीर्थानां फलमत्रोच्यते मुने

アルジュナは言った。「聖仙よ、コーティティールタはどのように生じ、誰によって建立されたのですか。なぜまた、コーティティールタの果報（功徳）がここで特に説き明かされるのですか、ムニよ。」

Verse 2

नारद उवाच । यदा मे स्थापितं स्थानं प्रसाद्याथ मया प्रभुः । ब्रह्मलोकात्समानीतः साक्षाद्ब्रह्मा पितामहः

ナーラダは言った。「わが座所が定められ、主が慈悲により我を嘉し給うたとき、まさに梵天その人、祖父なるピターマハが、梵天界（ブラフマローカ）よりここへ迎えられた。」

Verse 3

ततो मध्याह्नसमये स्नानार्थे भगवान्विधिः । सस्मार कोटितीर्थानां स्मृतान्यत्रागतानि च

ついで正午の時、尊き規定者（梵天）は沐浴を望み、心にてコーティティールタ（Koṭitīrtha）を念じた。すると念じられたティールタ（聖なる渡処）どもがそこへ来集した。

Verse 4

स्वर्गात्त्रिदशलक्षाणि सप्ततिश्च महीतलात् । पातालाद्विंशलक्षाणि स्मृतान्यभ्यागतानि च

天界より三十ラク（lakṣa）が来たり、地上界より七十が来たり、パーターラより二十ラクが来た。かくして念じられたティールタは現れ出て集まった。

Verse 5

अनेन प्रविभागेन लिंगान्यपि कुरूद्वह । आयातानि यथा पूजां विदधाति पितामहः

この分配に従い、クル族の最勝者よ、リンガ（シヴァの聖標）もまた来集した。そして祖父ピターマハ（梵天）は、しかるべき作法にてそれらを供養した。

Verse 6

ततोऽभिषेचनं कृत्वा लिंगान्यभ्यर्च्य पद्मभूः । मध्याह्नकृत्यं संसाध्य मम प्रेम्णा वरं ददौ

それから蓮華生（パドマブー）たる梵天は、アビシェーカ（灌頂・注水）を行い、リンガを正しく供養し、正午の務めを成し遂げて、愛情ゆえに我に一つの願い（恩寵）を授けた。

Verse 7

ततो भगवता ह्यत्र मनसा निर्मितं सरः । भगवानर्चितस्तीर्थैरिदमूचे प्रजापतिः

そののち、世尊はただ御心のままに、ここに一つの聖なる池を現された。すると、諸ティールタにより礼拝を受けたプラジャーパティたる梵天（ブラフマー）は、次の言葉を告げた。

Verse 8

किं कुर्म भगवन्धातरादेशं देहि नः प्रभो । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा प्राह प्रजापतिः

「われらはいかに致すべきでしょうか、福徳なる創造主ダータよ。主よ、われらに御命令をお授けください。」その言葉を聞いて、プラジャーパティたる梵天（ブラフマー）は答えた。

Verse 9

एतस्मिन्सरसि स्थेयं तीर्थैः सर्वैरथात्र च । एकस्मिंश्च तथा लिंगे सर्वलिंगैर्ममार्चनात्

「この池において、すべてのティールタはここに留まり、聖地として住せよ。また一つのリンガにおいて、あたかもあらゆるリンガによってなされるかのごとく、我を礼拝せよ。」

Verse 10

कोटीनामेव तीर्थानां लिंगानां स्नानपूजया । दानेन च फलं त्वत्र यदि सत्यं वचो मम

「ここにおいて、沐浴と供養、さらに布施によって得られる果報は、無数（クロール）のティールタとリンガに等しい—もし我が言葉が真実であるならば。」

Verse 11

यः श्राद्धं कुरुते चात्र पिंडदानं यथाविधि । पितॄणामक्षया तृप्तिर्जायते नात्र संशयः

ここでシュラーダ（śrāddha）を修し、定められた作法に従ってピンダ供養（piṇḍa-dāna）を捧げる者は、祖霊ピトリ（Pitṛ）に尽きることなき満足をもたらす—疑いはない。

Verse 12

स्नात्वा योऽभ्यर्चयेद्देवं कोटीश्वरमनन्यधीः । कोटिलिंगार्चनफलं व्यक्तं तस्योपजायते

沐浴ののち、心を一つにして主コーティーシュヴァラを礼拝する者は、明らかに一コーティ（千万）ものリンガを供養したのと同等の果報を得る。

Verse 13

त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि गंगाद्याः सरितस्तथा । तेषां स फलमाप्नोति कोटितीर्थावगाहनात्

三界にあるあらゆるティールタ、またガンガーに始まる聖なる河川—それらすべての功徳の果は、コーティティールタで沐浴するだけで得られる。

Verse 14

एवं दत्त्वा वरं ब्रह्मा ब्रह्मलोकं ययौ प्रभुः । कोटितीर्थं च संजातं ततः प्रभृति विश्रुतम्

かくして恩寵を授けたのち、主ブラフマーはブラフマローカへと去った。以来この地は広く「コーティティールタ」として名高くなった。

Verse 15

अस्य तीरे पुरा पार्थ ब्रह्माद्यैर्देवसत्तमैः । यज्ञान्बहुविधान्कृत्वा ततः सिद्धिं परां ययुः

いにしえに、パールタよ、このティールタの岸辺で、ブラフマーをはじめ最勝の神々が多種のヤジュニャ（祭祀）を修し、そののち至高の成就に至った。

Verse 16

वसिष्ठाद्यैर्मुनिवरैस्तपश्चीर्णं पुरानघ । मनसोऽभीप्सितान्कामान्प्रापुरन्ये तपोधनाः

罪なき者よ、古の時、ヴァシシュタをはじめとする勝れた牟尼たちはここでタパス（苦行）を修し、またタパスに富む他の修行者たちも、心に念じた願いを成就した。

Verse 17

अत्र तीर्थे पुरा पार्थ अत्रिणा विहितं तपः । कोटितीर्थाद्दक्षिणतः स्थापितं लिंगमुत्तमम्

このティールタにおいて、昔、パールタよ、聖仙アトリは苦行（タパス）を修し、コーティティールタの南に最上のリンガを安置した。

Verse 18

अत्रीश्वराभिसंज्ञं तु महापापहरं परम् । स्थापयित्वा च तल्लिंगमग्रे चक्रे सरोवरम्

そのリンガは「アトリーシュヴァラ」と称され、至上にして大罪を滅する。これを安置したのち、前方に聖なる池を造った。

Verse 19

तत्र स्नात्वा च यो मर्त्यः श्राद्धं कुर्यात्प्रयत्नतः । अत्रीश्वरं समभ्यर्च्य रुद्रलोके वसेच्चिरम्

そこで沐浴し、努めてシュラーダ（祖霊供養）を行い、正しくアトリーシュヴァラを礼拝する者は、久しくルドラの世界に住する。

Verse 20

भरद्वाजेन मुनिना कोटितीर्थे सरोवरे । तपश्चीर्णं महाबाहो यज्ञाश्च विहिताः किल

大臂の者よ、コーティティールタの池において、聖仙バラドヴァージャはまことに苦行を修し、また祭祀（ヤジュニャ）もそこで行われたという。

Verse 21

भरद्वाजेश्वरं लिंगं स्थापितं सुमनोहरम् । तत्र कृत्वा सरो रम्यं परां मुदमवाप्तवान्

彼は「バラドヴァージェーシュヴァラ」と名づく、美しく心を奪うリンガを安置した。さらにそこに麗しい池を造り、至上の歓喜を得た。

Verse 22

तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्याद्विधानतः । भरद्वाजेश्वरं पूज्य शिवलोके महीयते

そこで人は信愛をもって沐浴し、規定に従ってシュラーダ（śrāddha）を修すべし。さらにバラドヴァージェーシュヴァラ（Bharadvājeśvara）を礼拝すれば、シヴァの世界において尊ばれる。

Verse 23

ततश्च कोटितीर्थेऽस्मिन्गौतमो भगवानृषिः । अतप्यत तपो घोरमहल्यासंगमाशया

ついでこのコーティティールタ（Koṭitīrtha）において、尊き聖仙ガウタマ（Gautama）は、アハリヤー（Ahalyā）との再会を願い、苛烈なる苦行を修した。

Verse 24

तं कामं प्राप्तवान्धीमान्परां मुदमुपागतः । अहल्यया समायोगमेतत्तीर्थप्रभावतः

その賢者は望みを成就し、至上の歓喜に至った—まさにこのティールタの霊威によって、アハリヤー（Ahalyā）との合一を得たのである。

Verse 25

अस्मिन्क्षेत्रे महालिंगं गौतमेश्वरसंज्ञितम् । स्थापयामास भगवानहल्यासरसस्तटे

この聖なる地において、尊き御方はアハリヤー（Ahalyā）の湖のほとりに、「ガウタメーシュヴァラ（Gautameśvara）」と名づけられた大いなるリンガを建立した。

Verse 26

अर्जुन उवाच । अहल्यया कदा ब्रह्मन्खानितं वै महत्सरः । तन्मम ब्रूहि सकलमहल्यासरःकारणम्

アルジュナは言った。「おおブラーフマナ（Brāhmaṇa）よ、アハリヤー（Ahalyā）がその大いなる湖を掘り起こしたのは、いつのことでしょうか。アハリヤーの湖の由来と因縁を、余すところなく私にお語りください。」

Verse 27

नारद उवाच । अहल्या शापमापन्ना गौतमात्किल फाल्गुन । पुरा चेंद्रसमायोगे परं दुःखमुपागता

ナーラダは言った。「おおファールグナよ、アハリヤーは、伝えられるところによれば、ゴータマ仙の呪詛を受けた。かつてインドラとの遭遇によって、彼女は深い悲嘆に沈んだ。」

Verse 28

ततो दुःखार्तः स मुनिः कोटितीर्थेऽकरोत्तपः । तपसा तेन वै पार्थाहल्यया सह संगतः

その後、悲しみに打たれたその聖仙はコーティティールタにて苦行（タパス）を修した。かくしてその苦行の力により、パールタよ、彼はアハリヤーと再び結ばれた。

Verse 29

ततः साध्वी परं हृष्टा अत्र क्षेत्रे सरोवरम् । चकार सुमहत्पुण्यं तीर्थोदैः परिपूरितम्

それから貞淑なるその女性は大いに歓喜し、この聖なる地に、諸ティールタの水で満ちた、広大で功徳に満つる池（サローヴァラ）を造った。

Verse 30

अहल्यासरसि स्नानं पिंडदानं समाचरेत् । गौतमेशं च संपूज्य ब्रह्मलोकं स गच्छति

アハリヤーの池で沐浴し、しかるべくピンダ供養を行うべし。さらにゴータメーシャを十分に礼拝すれば、その者はブラフマーの世界へ赴く。

Verse 31

कोटितीर्थे नरश्रेष्ठ अनेके मुनयोऽमलाः । तपस्तप्त्वा सुघोरं च परां सिद्धिमपागताः

人の中の最勝者よ、コーティティールタには穢れなき多くの牟尼たちが、きわめて苛烈な苦行を修し、その果として至高の成就（シッディ）に到った。

Verse 32

राजभिर्बहुभिः पूर्वं तपो दानं तथाध्वराः । अस्मिंस्तीर्थे सुविहिताः परां सिद्धिमुपागताः

昔、多くの王たちはこのティールタにおいて、苦行（タパス）と布施（ダーナ）と祭祀（ヤジュニャ）を善く修し、その功徳により至上の成就に到った。

Verse 33

अस्य तीरे द्विजं चैकं मृष्टान्नैर्यश्च तर्पयेत् । तेन श्रद्धासहायेन कोटिर्भवति तर्पिता

この聖なる岸で、信（シュラッダー）に支えられ、選りすぐりの食をもってたとえ一人のブラーフマナを満たす者は、コーティ（千万・一億）を満たしたかのごとき果報を得る。

Verse 34

अस्य तीरे नरः पार्थ रत्नानि विविधानि च । गोभूमितिलधान्यानि वासांसि विविधानि च

おおパールタよ、この岸において人は、種々の宝玉のみならず、牛、土地、胡麻、穀物、そしてさまざまな衣を布施し得る。

Verse 35

श्रद्धया परया पार्थ द्विजेभ्यः संप्रयच्छति । शतकोटिगुणं पुण्यं कोटितीर्थप्रभावतः । कोटितीर्थे प्रतिश्रुत्य द्विजेभ्यो न प्रयच्छति

おおパールタよ、ここで至上の信（シュラッダー）をもってブラーフマナたちに施す者は、コーティティールタの威力により功徳が百コーティ倍に増す。だが、コーティティールタで誓いながらブラーフマナに施さぬ者は、重い罪過を招く。

Verse 36

नरके पातयित्वा च कुलमेकोत्तरं शतम् । आत्मानं पातयेत्पश्चाद्दारुणं रौरवं महत्

彼は自らの家系—百一代—を地獄へ堕とし、その後みずからもまた、恐るべき大いなるラウラヴァ地獄へ堕ちる。

Verse 37

माघमासे तु संप्राप्ते प्रातःकाले तथाऽमले । यः स्नाति मकरादित्ये तस्य पुण्यं शृणुष्व मे

マーガ月が到来し、清らかな暁の時——太陽がマカラ（山羊宮）にあるとき沐浴する者は、得られる功徳を我より聞け。

Verse 38

सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं सर्वयज्ञेषु यत्फलम् । सर्वदानव्रतैर्यच्च कोटि तीर्थे दिनेदिने

あらゆるティールタにある功徳、あらゆる祭祀（ヤジュニャ）の果、そして布施と誓戒のすべてから生ずる果報——それらはコーティティールタにおいて日々得られる。

Verse 39

तत्पुण्यं लभते मर्त्यो नात्र कार्या विचारणा । कन्यागते सवितरि यः श्राद्धं कुरुते नरः

人はその功徳をそのまま得る——ここに疑う余地はない。太陽がカンヤー（乙女宮）に入るとき、シュラーダ（祖霊供養）を行う者は大いなる果を得る。

Verse 40

पितरस्तस्य तुष्यंति गयाश्राद्धशतैर्न तु । कार्तिके मासि संप्राप्ते स्नानादि कुरुते यदि

その者の祖霊は満ち足りる——まことにガヤーのシュラーダ百回にも勝る。さらにカールッティカ月が来て、ここで沐浴などの行を修するなら、その果報は甚大である。

Verse 41

तदक्षयफलं सर्वं ब्रह्मणो वचनं यथा । इष्ट्वात्र यज्ञमेकं तु कोटियज्ञफलं लभेत्

その功徳はすべて尽きることがない——梵天（ブラフマー）の言葉が決して虚しくならぬように。ここでただ一度の祭祀を行うだけで、千万の祭祀の果を得る。

Verse 42

कन्यां ब्राह्मेण विधिना दत्त्वा कोटिगुणं फलम् । सर्वदानं कोटिगुणं कोटितीर्थे भवेद्यतः

ブラーフマ（Brāhma）の作法により乙女を婚姻に施す者は、その果報を千万倍に得る。まことにコーティティールタ（Koṭitīrtha）においては、あらゆる布施が千万倍の功徳となる。

Verse 43

कोटि तीर्थे त्यजेत्प्राणान्हृदि कृत्वा तु माधवम् । तस्य पार्थ चिरं स्वर्गे ह्यक्षया शाश्वती गतिः

コーティティールタ（Koṭitīrtha）において、心にマーダヴァ（Mādhava）を抱きつつ命を捨てるなら、ああパールタ（Pārtha）よ、その者は天界に久しく住し、不滅にして永遠の帰趣を得る。

Verse 44

कोटितीर्थे तीर्थवरे देहत्यागं करोति यः । तस्य पूजां प्रकुर्वंति ब्रह्माद्या देवतागणाः

諸聖地の中でも最勝なるコーティティールタ（Koṭitīrtha）にて身を捨てる者には、ブラフマー（Brahmā）をはじめ神々の群れ自らが、その者を讃えて供養（プージャー）を行う。

Verse 45

अस्य तीरे देहदाहो यस्य कस्य प्रजायते । अस्थिक्षेपो यस्य भवेन्महीसागरसंगमे

この岸辺において、誰であれ、もし遺体の火葬が行われ、さらに陸と海の合流するところで遺骨の散骨（asthi-kṣepa）がなされるなら——

Verse 46

तत्फलं गदितुं पार्थ वागीशोऽपि न वै क्षमः । एतज्ज्ञात्वा परं पार्थ कोटितीर्थं प्रसेवते

ああパールタ（Pārtha）よ、その果報を語り尽くすことは、言語の主（ヴァーギーシャ Vāgīśa）でさえ能わぬ。ゆえにこれを知り、ああパールタよ、コーティティールタ（Koṭitīrtha）に帰依し、奉仕して仕えるべきである。

Verse 47

दिनेदिने फलं तस्य कापिलं गोसहस्रकम् । स्वर्गे मर्त्ये च पाताले तस्मादेतत्सुदुर्लभम्

日ごとにその果報は、カーピラ（黄褐色）の牛を千頭施すのに等しい。天界・人界・地下界（パーターラ）においても同じである。ゆえにこのティールタ（聖地）／功徳はきわめて得難い。

Verse 52

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वरखण्डे कौमारिकाखण्डे कोटितीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ここに、『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』八万一千頌のサンヒターにおける、第一マーヘーシュヴァラ・カーンダのカウマーリカー・カーンダ、「コーティティールタの偉大さの叙述」と名づけられた第52章は終わる。