Adhyaya 36

Verse 1

श्रीसूत उवाच । धनुष्कोटेस्तु माहात्म्यं भूयोऽपि प्रब्रवीम्यहम् । दुराचाराभिधो यत्र स्नात्वा मुक्तो भवद्द्विजाः

聖スータは言った。「私は再びダヌシュコーティの偉大さを語ろう。そこでは『ドゥラーチャーラ（悪行者）』と呼ばれた男が、沐浴の後に解放を得たのだ、二度生まれの賢者たちよ。」

Verse 2

मुनय ऊचुः । दुराचाराभिधः कोऽसौ सूत तत्त्वार्थकोविद । किंच पापं कृतं तेन दुराचारेण वै मुने

仙人たちは言った。「真理とその意義に通じたスータよ、『ドゥラーチャーラ』と呼ばれるその者は誰なのか。さらに、その悪行の者はどのような罪を犯したのか、聖者よ。」

Verse 3

कथं वा पातका न्मुक्तो धनुष्कोटौ निमज्जनात् । एतच्छुश्रूषमाणानां विस्तराद्वद नो मुने

彼はどのようにして、ダヌシュコーティで身を沈めることにより罪から解き放たれたのか。聖者よ、私たちは聞きたくてならない、どうか詳しく語ってください。

Verse 4

श्रीसूत उवाच । मुनयः श्रूयतां तस्य दुराचारस्य पातकम् । स्नानेन धनुषः कोटौ यथा मुक्तश्च पातकात्

聖スータは言った。「おお聖仙たちよ、あのドゥラーチャーラの罪を聞きなさい。彼がダヌシュコーティで沐浴し、その罪過から解き放たれた次第を。」

Verse 5

दुराचाराभिधो विप्रो गौतमीतीरमाश्रितः । कश्चिदस्ति द्विजाः पापी क्रूरकर्मरतः सदा

ガウタミーの岸に住む、ドゥラーチャーラという名のバラモンがいた。おお二度生まれの者たちよ、彼は罪深く、常に残忍な行いに耽っていた。

Verse 6

ब्रह्मघ्नैश्च सुरापैश्च स्तेयिभिर्गुरुतल्पगैः । तदा संसर्गदुष्टोऽसौ तैः साकं न्यवसद्विजाः

その後、二度生まれの者たちよ、彼はバラモン殺し、酒に溺れる者、盗人、そして師の床を汚す者らと共に暮らした。その交わりに染まり、彼らの仲間として住み続けた。

Verse 7

महापातकिसंसर्गं दोषेणास्य द्विजस्य वै । ब्राह्मण्यं सकलं नष्टं निःशेषेण द्विजोत्तमाः

まことに、大罪人との交わりという過失によって、この二度生まれの者のバラモンとしての徳はことごとく失われた。おお、二度生まれの最勝者たちよ。

Verse 8

महापातकिभिः सार्द्धं दिनमेकं तु यो द्विजः । निवसेत्सादरं तस्य तत्क्षणाद्वै द्विजन्मनः

しかし、大罪人たちのもとに敬意をもって、たとえ一日でも共に住む二度生まれの者がいるなら――その瞬間から、彼の二度生まれとしての分はまことに損なわれる。

Verse 9

ब्राह्मणस्य तुरीयांशो नश्यत्येव न संशयः । द्विदिनं सेवनात्स्पर्शाद्दर्शनाच्छयनात्तथा

疑いなく、ブラーフマナのブラーフマナ性の四分の一は失われる。かかる者に二日仕え交わること、触れること、見ること、また同じく共に（あるいは近くに）横たわることによってである。

Verse 10

भोजनात्सह पंक्तौ च महापातकिभिर्द्विजाः । द्वितीयभागो नश्येत ब्राह्मणस्य न संशयः

おおブラーフマナたちよ。ブラーフマナが大罪人（マハーパータキン）と同じ食列に連なって食すなら、その霊的功徳の第二の分は滅びる。疑いはない。

Verse 11

त्रिदिनाच्च तृतीयांशो नश्यत्येव न संशयः । चतुर्दिनाच्चतुर्थांशो विलयं याति हि ध्रुवम्

三日を経れば、三分の一は必ず失われる—疑いはない。四日を経れば、四分の一はまさしく滅びへと至る。

Verse 12

अतः परं तु तैः साकं शयनासनभोजनैः । तत्तुल्यपातकी भूयान्महापातकसंभवात्

さらに、彼らと寝床・座・食を共にするなら、その者は彼らと等しい罪人となる。かかる行いは大罪を生じさせるからである。

Verse 13

तेन ब्राह्मण्यहीनोऽयं दुराचाराभिधो द्विजाः । ग्रस्तोऽभवद्भीषणेन वेतालेन बलीयसा

それゆえ、二度生まれの者たちよ、この男—「ドゥラーチャーラ」と呼ばれる者—は真のブラーフマナ性を失い、恐るべき強大なヴェーターラに捕らえられた。

Verse 14

असौ परवशस्तेन वेतालेनातिपीडितः । देशाद्देशं भ्रमन्विप्रा वनाच्चैव वनांतरम्

そのヴェーターラ（vetāla）の支配に抗えず、激しく苦しめられて、彼は国から国へ、婆羅門たちよ、また森から森へとさまよい歩いた。

Verse 15

पूर्वपुण्यविपाकेन दैवयोगेन स द्विजः । रामचंद्रधनुष्कोटिं महापातकनाशनीम्

過去の功徳が熟し、また天の導きが重なって、その婆羅門はラーマチャンドラのダヌシュコーティ（Dhanuṣkoṭi）—大罪を滅する聖地—に至った。

Verse 16

अनुद्रुतः पिशाचेन तेनाविष्टो ययौ द्विजाः । न्यमज्जयत्स वेतालो धनुष्कोटिजले त्वमुम्

そのピシャーチャ（piśāca）に追われ、憑かれたまま、彼は進み続けた、婆羅門たちよ。やがてヴェーターラは彼をダヌシュコーティの水に沈めた。

Verse 17

धनुष्कोटिजले सोऽयं वेतालेन प्रवेशितः । उदतिष्ठत्क्षणादेव वेतालेन विमोचितः

この者はヴェーターラによりダヌシュコーティの水へ投げ込まれたが、たちまち起き上がった—まさにそのヴェーターラから解き放たれて。

Verse 18

उत्थितोऽसौ द्विजो विप्रा धनुष्कोटिजलात्तदा । स्वस्थो व्यचिंतयत्कोऽयं देशो जलधितीरतः

そのときダヌシュコーティの水から立ち上がると、その婆羅門は健やかさを取り戻した。婆羅門たちよ、彼は思った。「大海の岸辺にあるこの地はどこなのか。」

Verse 19

कथं मयागतमिह गौतमीतीरवासिना । इति चिंताकुलः सोऽयं धनुष्कोटिनिवासिनम्

「ガウタミーの岸に住むこの私が、どうしてここへ来たのか？」—そう思い悩みつつ、彼はドヌシュコーティの住人に近づいて尋ねた。

Verse 20

दत्तात्रेयं महात्मानं योगिप्रवरमुत्तमम् । समागम्य प्रणम्यासौ दुराचारोऽभ्यभाषत

大いなる魂のダッタートレーヤ、ヨーギーの中の最勝にして至高なる方に近づき、ドゥラーチャーラは礼拝してから語った。

Verse 21

न जाने भगवन्देशः कतमोऽयं वदाधुना । गौतमीतीरनिलयो दुराचाराभिधो ह्यहम्

「尊き御方よ、ここがいかなる国土か私は知りません。今お告げください。私はガウタミーの岸に住み、まことにドゥラーチャーラと呼ばれております。」

Verse 22

कृपया ब्रूहि मे ब्रह्मन्मयात्र कथमागतम् । इति पृष्टो मुनिस्तेन दुराचारेण सुव्रतः

「どうか慈悲をもって、ブラフマンの聖仙よ、私がいかにしてここへ来たのかお告げください。」ドゥラーチャーラに問われ、清き誓いの牟尼は答えた。

Verse 23

ध्यात्वा मुहूर्तमवदद्दुराचारं घृणानिधिः । महापातकिसंसर्गे दुराचार कृते पुरा

しばし黙想してから、慈悲の宝庫はドゥラーチャーラに告げた。「かつて、ドゥラーチャーラよ、大罪人（マハーパータキン）との交わりによって……」

Verse 24

ब्राह्मण्यं नष्टमभवद्वेतालस्त्वां ततोऽग्रहीत् । तेनाविष्टस्त्वमायातो विवशोऽत्र विमूढधीः

汝の婆羅門としての清浄は失われ、ついにヴェターラが汝を捕らえた。彼に憑かれて汝はここへ来たが、無力で、知性はすっかり迷妄していた。

Verse 25

न्यमज्जयत्त्वां वेतालो धनुष्कोटिजलेऽत्र तु । तत्र मज्जनमात्रेण विमुक्तः पातकाद्भवान्

ここでヴェターラは汝をダヌシュコーティの水に沈めた。そのただ一度の沐浴によって、汝は罪より解き放たれた。

Verse 26

धनुष्कोटौ तु ये स्नानं पुण्ये कुर्वंति मानवाः । तेषां नश्यंति वै सत्यं पंचपातकसंचयाः

まことに、功徳あるダヌシュコーティで聖なる沐浴を行う人々には、真実、五大罪の積聚が滅び去る。

Verse 27

रामचंद्रधनुष्कोटावत्र मज्जनमात्रतः । महापातकिसंसर्गदोषस्ते विलयं ययौ

ここ、ラーマチャンドラのダヌシュコーティにて、ただ身を沈めただけで、大罪人との交わりから生じた汝の過失は消え失せた。

Verse 28

तन्नाशादेव वेतालस्त्वां मुक्त्वा विलयं गतः । त्वामग्रहीद्यो वेतालः पुरायं ब्राह्मणोऽभवत्

その穢れが滅したゆえに、ヴェターラは汝を放ち、姿を消した。汝を捕らえたそのヴェターラは、かつては一人のバラモンであった。

Verse 29

सोऽयं भाद्रपदे मासे कृष्णपक्षे महालयम् । पार्वणेन विधानेन पितॄणां नाकरोन्मुदा

この者はバードラパダ月の暗半月、マハーラヤの時に、定められたパールヴァナの作法に従って祖霊ピトリのための供養を喜んで行わなかった。

Verse 30

तेन स्वपितृभिः शप्तो वेतालत्वमगादयम् । सोपि चास्य धनुष्कोटेरवलोकनमात्रतः

それゆえ自らの祖先に呪われ、この者はヴェーターラの境涯に堕ちた。だがそれでも、この弓の先端をただ見ただけで、その状態から解かれ始めた。

Verse 31

वेतालत्वं विहायेह विष्णुलोकम वाप्तवान् । अतो भाद्रपदे मासे कृष्णपक्षे महालयम्

ここにおいてヴェーターラの状態を捨て、彼はヴィシュヌの世界（ヴィシュヌローカ）に到った。ゆえにバードラパダ月の暗半月には、マハーラヤの儀礼を行うべきである。

Verse 32

उद्दिश्य स्वपितॄन्ये तु न कुर्वन्त्यतिलोभतः । महालोभयुतास्तेऽद्धा वेतालाः स्युर्न संशयः

自らの祖霊を念じながらも、過度の貪欲ゆえに供養の儀礼を行わぬ者は、大いなる欲に染まって、まさしくヴェーターラとなる。これに疑いはない。

Verse 33

तस्माद्भाद्रपदे मासे कृष्णपक्षे महालयम् । पितॄनुद्दिश्य शक्त्या ये ब्राह्मणान्वेदपारगान्

それゆえバードラパダ月の暗半月、マハーラヤの時に、祖霊に捧げて、力の及ぶかぎり、ヴェーダに通暁したブラーフマナを敬い供養し施す者は……

Verse 34

भोजयेयुर्महान्नेन न ते विंदंति दुर्गतिम् । यस्तु भाद्रपदे मासे कृष्णपक्षे महालयम्

…豊かな食をもって彼らを供養するなら、その人は不幸に遭わない。だが、バードラパダ月の暗半月（クリシュナ・パクシャ）、マハーラヤの時に…

Verse 35

स्वशक्त्यनुगुणं विप्रमेकं द्वौ त्रीनकिंचनः । भोजयेन्नहि दौर्गत्यं भवेदस्य कदाचन

たとえ貧しい者でも、力に応じて一人のブラーフマナ—あるいは二人、三人—に食を施すべきである。そうすれば不幸は決して彼に及ばない。

Verse 36

अयं भाद्रपदे मासे पितॄणामनुपासनात् । ययौ वेतालतां विप्रो यस्त्वां जग्राह पापिनम्

バードラパダ月に—祖霊への供養を怠ったため—このブラーフマナは、罪人であるお前を捕らえたその者が、ヴェターラの境遇へと堕したのだ。

Verse 37

कालो भाद्रपदमासमारभ्य वृश्चिकावधि । महालयस्य कथितो मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः

真理を見通す聖仙たちは、マハーラヤの期間はバードラパダ月に始まり、（ヴリシュチカの時期）に至ると説き明かした。

Verse 38

मासो भाद्रपदः कालस्तत्रापि हि विशिष्यते । कृष्ण पक्षो विशिष्टः स्याद्दुराचारक तत्र वै

それらの時の中でもバードラパダ月はとりわけ尊く、さらにその中では暗半月（クリシュナ・パクシャ）が殊更に尊い—悪しき行いの者にとってさえ、まことに。

Verse 39

तस्मिञ्छुभे कृष्णपक्षे प्रथमायां तथा तिथौ । श्राद्धं महालयं कुर्याद्यो नरो भक्तिपूर्वकम्

吉祥なる暗半月の初日（プラタマー）のティティに、信心をもってマハーラヤのシュラッダを修する者は、正しく行い、その功徳を得る。

Verse 40

तस्य प्रीणाति भगवान्पावकः सर्वपावनः । स वह्निलोकमाप्नोति वह्निना सह मोदते

万物を浄める福徳の火神パーヴァカ（アグニ）は彼を喜ぶ。その人は火界に至り、アグニと共にそこで歓喜する。

Verse 41

तस्मै च ज्वलनो देवः सर्वैश्वर्यं ददात्यपि । प्रथमायां तिथौ मर्त्यो यो न कुर्यान्महालयम्

その者に、神ジュヴァラナ（アグニ）はあらゆる繁栄をも授ける。だが、初日（プラタマー）のティティにマハーラヤの儀を行わぬ凡夫は……

Verse 42

वह्निर्गृहं दहेत्तस्य श्रियं क्षेत्रादिकं तथा । वेदज्ञे ब्राह्मणे भुक्ते प्रथमायां महालये

初日（プラタマー）のマハーラヤにおいて、ヴェーダに通じたバラモンに供養して食を施した後でさえ、なお正しい作法を怠るなら、火はその家を焼き、また繁栄と財産—田地など—をも滅ぼす。

Verse 43

दश कल्पसहस्राणि पितरो यांति तृप्तताम् । द्वितीयायां तु यो भक्त्या कुर्याच्छ्राद्धं महालयम्

一万カルパのあいだ、ピトリ（祖霊・祖先）は満ち足りる。だが、信心をもって第二日（ドヴィティーヤー）のティティにマハーラヤのシュラッダを修する者は……

Verse 44

तस्य प्रीणाति भगवान्भवानीपतिरीश्वरः । स कैलासमवाप्नोति शिवेन सह मोदते

バヴァーニーの夫なる主イーシュヴァラは彼を喜ばれる。彼はカイラーサに至り、そこでシヴァと共に歓喜する。

Verse 45

विपुलां संपदं तस्मै प्रीतो दद्यान्महेश्वरः । द्वितीयायां तिथौ मर्त्यो यो न कुर्यान्महालयम्

マヘーシュヴァラは喜び、彼に豊かな繁栄を授ける。だが第二のティティ（ドヴィティーヤー）にマハーラヤの儀礼を行わぬ者は……

Verse 46

तस्य वै कुपितः शंभुर्नाशयेद्ब्रह्मवर्चसम् । रौरवं कालसूत्राख्यं नरकं चास्य दास्यति

シャンブは彼に怒り、そのブラーフマナの光輝を滅ぼす。さらにラウラヴァとカーラスートラと呼ばれる地獄へと落とす。

Verse 47

वेदज्ञे ब्राह्मणे भुक्ते द्वितीयायां महालये । विंशत्कल्प सहस्राणि पितरो यांति तृप्तताम्

第二のティティのマハーラヤにおいて、ヴェーダに通じたブラーフマナに食を施すなら、祖霊は二万カルパのあいだ満足を得る。

Verse 48

अनुग्रहात्पितॄणां च संततिश्चास्य वर्द्धते । तृतीयायां नरो भक्त्या कुर्याच्छ्राद्धं महालयम्

祖霊の加護によって、その家系もまた増え栄える。ゆえに第三のティティ（トリティーヤー）には、信心をもってマハーラヤのシュラッダを修すべきである。

Verse 49

तस्य प्रीणाति भगवांल्लोकपालो धनाधिपः । महापद्मादिनिधयो वर्तंते तस्य वै वशे

福徳の護世者にして財宝の主（クベーラ）は彼を嘉し、喜ぶ。大いなる宝蔵—マハーパドマ等—はことごとく彼の支配のもとに入る。

Verse 50

तस्यानुगास्त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । तृतीयायां तिथौ मर्त्यो यो न कुर्यान्महालयम्

ブラフマー、ヴィシュヌ、マヘーシュヴァラ—その三神—は彼の監護者として立つ。もし人が第三月日（トリティーヤー）にマハーラヤの儀を行わぬなら、彼らの懲戒の法令に服することとなる。

Verse 51

धनदो भगवांस्तस्य संपदं हरति क्षणात् । दारिद्यं च ददात्यस्मै बहुदुःखसमाकुलम्

財施の主ダナダ（クベーラ）は、刹那にして彼の繁栄を奪い、数多の苦しみに満ちた貧困を与える。

Verse 52

तृतीयायां तिथौ मर्त्यो यः करोति महालयम् । तृप्यंति पितरस्तस्य त्रिंशत्कल्पसहस्रकम्

第三月日にマハーラヤを修する者は祖霊を満足させる。祖先たちは三万カルパのあいだ歓喜してとどまる。

Verse 53

चतुर्थ्यां तु नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्यान्महालयम् । तस्य प्रीणाति भगवान्हेरंबः पार्वतीसुतः

しかし第四月日（チャトゥルティー）に、信愛をもってマハーラヤのシュラーダを行うなら、パールヴァティーの御子なる主ヘーランバは彼を嘉し、喜ぶ。

Verse 54

तस्य विघ्नाश्च नश्यंति गजवक्त्रप्रसादतः । चतुर्थ्यां तु तिथौ मर्त्यो यो न कुर्यान्महालयम्

象の御面をもつ主の御加護により、その障りは滅び去る。だが第四の月日（チャトゥルティー）に、凡夫がマハーラヤを修さぬなら…

Verse 55

विघ्नेशो भगवांस्तस्य सदा विघ्नं करोति हि । चण्डकोलाहलाभिख्ये नरके च पतत्यथ

まことに障碍の主ヴィグネーシャは、常にその者に障りを起こさせる。かくして彼は「チャンダコーラーハラ」（Caṇḍakolāhala）と名づく地獄に堕ちる。

Verse 56

चतुर्थ्यां वै तिथौ मर्त्यो यः करोति महालयम् । पितरः कल्पसाहस्रं चत्वारिंशत्प्रहर्षिताः

まことに第四の月日（ティティ）にマハーラヤを修する者は、祖霊を歓喜させる。彼らは四万カルパのあいだ喜悦に満たされる。

Verse 57

बहून्पुत्रान्प्रदास्यंति श्राद्धकर्तुर्निरंतरम् । पंचम्यां तु तिथौ भक्त्या यो न कुर्यान्महालयम्

彼らはシュラーダ（śrāddha）を修する者に、絶えず多くの男子を授ける。だが第五の月日（パンチャミー）に、信心をもってマハーラヤを修さぬなら…

Verse 58

तस्य लक्ष्मीर्भगवती परित्यजति मंदिरम् । अलक्ष्मीः कलहाधारा तस्य प्रादुर्भवेद्गृहे

福徳の女神ラクシュミーはその住まいを去り、争いを本性とするアラクシュミーがその家に現れる。

Verse 59

पचम्यां तु तिथौ मर्त्यो यः करोति महालयम् । तस्य तृप्यंति पितरः पंचकल्पसहस्रके

第五の月日（パーンチャミー）に、敬虔にマハーラヤを修する者は祖霊を満たし、祖先は五千カルパのあいだ歓喜する。

Verse 60

संततिं चाप्यविच्छिन्नामस्मै दास्यंति तर्पिताः । पार्वती च प्रसन्ना स्यान्महदैश्वर्यदायिनी

供養によって祖霊が満ち足りると、彼らは途切れぬ子孫を授ける。さらに女神パールヴァティーも歓喜し、大いなる繁栄と王者の福運を与える。

Verse 61

षष्ठ्यां तिथौ नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्यान्महालयम् । तस्य प्रीणाति भगवान्षण्मुखः पार्वती सुतः

第六の月日（シャシュティー）に、信心をもってマハーラヤのシュラーダを修すれば、パールヴァティーの御子・六面尊サンムカがその人を喜ばれる。

Verse 62

तस्य पुत्राश्च पौत्राश्च षण्मुखस्य प्रसादतः । ग्रहैर्वालग्रहैश्चैव न बाध्यंते कदाचन

サンムカの御加護により、その子らと孫らは、星辰の作用にも、幼子を奪う霊（バーラグラハ）にも、いついかなる時も悩まされない。

Verse 63

षष्ठ्यां तिथौ नरो भक्त्या यो न कुर्यान्महालयम् । तस्य स्कन्दो महासेनो विमुखः स्यान्न संशयः

しかしシャシュティーに、信心をもってマハーラヤの儀を修さぬなら、偉大なる軍将マハーセーナたるスカンダはその人に背を向ける。疑いはない。

Verse 64

गर्भान्निर्गतमात्रैव प्रजा तस्य विनश्यति । पूतनादिग्रहकुलैर्बाध्यते च निरंतरम्

その子らは胎内より出たその瞬間に滅び、彼はプータナー等の害する霊の群れにより絶えず悩まされる。

Verse 65

वह्निज्वालाप्रवेशाख्ये नरके च पतत्यधः । षष्ठ्यां तिथौ यः श्रद्धावान्कुर्याच्छ्राद्धं महालयम्

彼は「火焔に入る」と名づく地獄へと堕ちる。だが信心ある者が第六日（シャシュティー）のティティにマハーラヤ・シュラッダを修すれば、吉祥の果を得る。

Verse 66

षष्टिकल्पसहस्रं तु पितरो यामति तृप्तताम् । पुत्रानपि प्रदास्यंति संपदं विपुलां तथा

六万カルパのあいだ、ピトリ（祖霊）は満ち足り、また子を授け、さらに広大な財も与える。

Verse 67

सप्तम्यां तु तिथौ मर्त्यः श्राद्धं कुर्यान्महालयम् । हिरण्यपाणिर्भगवानादित्यस्तस्य तुष्यति

第七日（サプタミー）のティティに、もし人がマハーラヤ・シュラッダを修すなら、福徳ある太陽神—黄金の手をもつ主アーディティヤ—はその者に満悦する。

Verse 68

अरोगो दृढगात्रः स्याद्भास्करस्य प्रसादतः । हिरण्यपाणिर्भगवान्हिरण्यं पाणिना स्वयम्

バースカラの恩寵により、彼は無病となり肢体は堅固となる。さらに「黄金の手」をもつ主は、マハーラヤ・シュラッダを行う者に、自らの手で黄金を授ける。

Verse 69

महालयश्राद्धकर्त्रे ददाति प्रीतमानसः । सप्तम्यां तु तिथौ भक्त्या यो न कुर्यान्महालयम्

喜びに満ちた心で、マハーラヤ・シュラッダを修する者に（その功徳を）与える。だが信心をもってサプタミー（第七日）にマハーラヤを行わぬ者は、次に説かれる逆の果報を受ける。

Verse 70

व्याधिभिः क्षयरोगाद्यै बाध्यते स दिवानिशम् । तीक्ष्णधारास्त्रशय्याख्ये नरके च पतत्यधः

痨病（クシャヤ）などの病に昼夜さいなまれ、彼は「鋭刃の武器の床」と呼ばれる地獄へと下に堕ちてゆく。

Verse 71

सप्तम्यां यो नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्यान्महालयम् । सप्ततिं कल्पसाहस्रं प्रीणंति पितरोऽस्य वै

人が信心をもってサプタミー（第七のティティ）にマハーラヤ・シュラッダを修すれば、その祖霊はまことに七万カルパのあいだ満悦する。

Verse 72

संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितृगणाः सदा । अष्टम्यां तु तिथौ मर्त्यः श्राद्धं कुर्यान्महाल यम्

祖霊の群れは常に、途切れぬ子孫の流れを彼に授ける。またアシュタミー（第八のティティ）には、世の人はマハーラヤ・シュラッダを行うべきである。

Verse 73

मृत्युंजयः कृत्तिवासास्तस्य प्रीणाति शंकरः । करस्थं तस्य कैवल्यं शंकरस्य प्रसादतः

シャンカラ—死を征するムリティユンジャヤ、皮衣をまとう主クリッティヴァーサ—は彼を嘉し、シャンカラの恩寵により、カイヴァリヤ（解脱）はまるで掌中にあるかのごとく、たやすく得られる。

Verse 74

महालयेन श्राद्धेन तुष्टे साक्षात्त्रि यंबके । चतुर्दशसु लोकेषु दुर्लभं तस्य किं भवेत्

マハーラヤのシュラーダによってトリヤンバカ（シヴァ）ご自身が満悦されるなら、その人にとって十四界において何が得難いというのか。

Verse 75

महालयं न कुर्याद्वै योऽष्टम्यां मूढचेतनः । संसारसागरे घोरे सदा मज्जति दुःखितः

迷える心の者がアシュタミー（第八月相日）にマハーラヤの儀礼を行わぬなら、苦しみに沈みつつ、恐るべきサンサーラの大海に常に溺れ続ける。

Verse 76

कदाचिदपि तस्येष्टं नैव सिद्ध्यति भूतले । वैतरिण्याख्यनरके पतत्याचंद्रतारकम्

たとえ一度たりとも、地上でその望みは成就しない。さらに彼は、月と星々が存するかぎり、ヴァイタラニーと呼ばれる地獄へ堕ちる。

Verse 77

योऽष्टम्यां श्रद्धया श्राद्धं नरः कुर्यान्महालयम् । अशीतिकल्पसाहस्रं तृप्यंति पितरोऽस्य वै

人が信心をもってアシュタミーにマハーラヤのシュラーダを行うなら、その祖霊は八万カルパのあいだ満ち足りる。

Verse 78

आशीर्भिर्वर्द्धयंत्येनं विघ्नश्चास्य व्यपोहति । संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितृगणाः सदा

彼らは祝福によってその人を栄えさせ、障りを払い除ける。さらに祖霊の群れは、常に途切れぬ家系と子孫を授ける。

Verse 79

नवम्यां तु तिथौ मर्त्यः श्राद्धं कुर्यान्महालयम् । दुर्गादेवी भगवती तस्य प्रीणाति शांभवी

第九の月日（ナヴァミー）には、人はマハーラヤのシュラーダ（祖霊供養）を修すべきである。すると、福徳の女神ドゥルガー—まさにシャンバヴィー—はその者を嘉し給う。

Verse 80

क्षयापस्मारकुष्ठा दीन्क्षुद्रप्रेतपिशाचकान् । नाशयेत्तस्य सन्तुष्टा दुर्गा महिषमर्दिनी

その供養に満悦したドゥルガー—マヒーシャを討ち滅ぼすマヒーシャマルディニー—は、肺病・癲癇・癩病・苦悩、さらに小霊やプレータ、ピシャーチャによる障りを彼のために滅し給う。

Verse 81

नवम्यां तु तिथौ मर्त्यो यो न कुर्यान्महालयम् । अपस्मारेण पीड्येत तथैव ब्रह्मरक्षसा

第九の月日にマハーラヤの儀を修さぬ者は、癲癇に悩まされ、また同じくブラフマラークシャサに苦しめられる。

Verse 82

अभिचारार्थकृत्याभिर्वाध्येत च निरन्तरम् । नवम्यां यस्तिथौ मर्त्यः श्राद्धं कुर्यान्महालयम्

彼は呪詛や敵対の作法により絶えず悩まされるであろう。ゆえに第九の月日には、人はマハーラヤのシュラーダを修すべきである。

Verse 83

नवतिं कल्पसाहस्रं तृप्यन्ति पितरोऽस्य वै । संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितृगणाः सदा

九万カルパのあいだ、彼の祖霊はまことに満ち足りる。さらにピトリ（祖霊）たちの衆は、常に彼に断絶なき家系と子孫の継続を授け給う。

Verse 84

दशम्यां तु तिथौ मर्त्यः श्राद्धं कुर्यान्महालयम् । तस्यामृतकलश्चन्द्रः षोडशात्मा प्रसीदति

第十のティティに、人はマハーラヤのシュラッダを修すべきである。すると、甘露の器にして十六の相を具える月は、慈しみをもって嘉する。

Verse 85

औषधीनामधीशेऽस्मिञ्छ्राद्धेनानेन तोषिते । व्रीह्यादीनि तु धान्यानि दद्युरोषधयः सदा

このシュラッダによって薬草の主が満悦すると、薬草は常に米などの穀物を授ける。

Verse 86

यो न कुर्याद्दशम्यां तु महालयमनुत्तमम् । ओषध्यो निष्फलास्तस्य कृषिश्चाप्यस्य निष्फला

第十のティティに無上のマハーラヤの儀を行わぬ者は、その薬草は実らず、農もまた実りを失う。

Verse 87

दशम्यां यस्तिथौ मर्त्यः श्राद्धंकुर्यान्महालयम् । शतकल्पसहस्राणि तृप्यंति पितरोऽस्य वै

第十のティティにマハーラヤのシュラッダを修する者は、その祖霊が十万カルパのあいだ満たされる。

Verse 88

संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितृगणाः सदा । एकादश्यां नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्यान्महालयम्

ピトリ（祖霊）の衆は常に途切れぬ子孫を授ける。また第十一のティティに、人は信愛をもってマハーラヤのシュラッダを修すべきである。

Verse 89

संहर्ता सर्वलोकस्य तस्य रुद्रः प्रसीदति । रुद्रस्य सर्वसंहर्तुः प्रसादेन जगत्पतेः

その者には、万界を滅するルドラが慈悲を垂れ、普遍の滅尽者ルドラの恩寵によって、世界の主は加護を授けたまう。

Verse 90

शत्रून्पराजय त्येष श्राद्धकर्ता निरन्तरम् । ब्रह्महत्यायुतं चापि तस्य नश्यति तत्क्षणात्

常にシュラッダ（Śrāddha）を修する者は必ず怨敵に勝ち、たとえ無数の婆羅門殺しの罪業の重荷も、その瞬間に滅び去る。

Verse 91

अग्निष्टोमादियज्ञानां फलमाप्नोति पुष्कलम् । एकादश्यां नरो भक्त्या यो न कुर्यान्महालयम्

彼はアグニシュトーマ（Agniṣṭoma）など諸祭祀に等しい豊かな果報を得る。だが第十一ティティに、たとえ信心あれどマハーラヤ（Mahālaya）の儀礼を行わぬ者は、務めを欠く。

Verse 92

तस्य वै विमुखो रुद्रो न प्रसीदति कर्हिचित् । सर्वतो वर्धमानाश्च बाधन्ते शत्रवो ह्यमुम्

そのような者にはルドラは背を向け、決して喜ばれない。さらに敵は四方より増し、まことにその者を悩ます。

Verse 93

अग्निष्टोमादिका यज्ञाः कृताश्च बहुदक्षिणाः । निष्फला एव तस्य स्युर्भस्मनि न्यस्तहव्यवत्

アグニシュトーマ（Agniṣṭoma）などの祭祀も、たとえ多くのダクシナー（dakṣiṇā）を捧げて行っても、その者には無果となる。灰に供物を置くがごとく。

Verse 94

ब्रह्मवातकतुल्यः स्याच्छ्राद्धाकरणदोषतः । एकादश्यां तिथौ यस्तु श्राद्धं कुर्यान्महालयम्

シュラッダ（Śrāddha）を行わぬ過失により、人はブラフマ・ヴァータカ（brahma-vātaka）という重罪人に等しくなる。だが、エーカーダシー（Ekādaśī）のティティにマハーラヤ・シュラッダ（Mahālaya Śrāddha）を修する者は、その咎より解き放たれる。

Verse 95

द्विशतं कल्पसाहस्रं तृप्यंति पितरोऽस्य वै । संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितृ गणाः सदा

まことに、その者の祖霊は二十万カルパのあいだ満ち足り、ピトリ（Pitṛ）の群れは常に途切れぬ子孫の系譜を授ける。

Verse 96

द्वादश्यां तु तिथौ मर्त्यः कुर्याच्छ्राद्धं महालयम् । तस्य लक्ष्मीपतिः साक्षात्प्रसीदति जनार्दनः

もし人がドヴァーダシー（Dvādaśī）のティティにマハーラヤ・シュラッダ（Mahālaya Śrāddha）を行うなら、ラクシュミー（Lakṣmī）の主ジャナールダナ（Janārdana）は直ちにその者を嘉する。

Verse 97

प्रसन्ने सति देवेशे देवदेवे जनार्दने । चराचरं जगत्सर्वं प्रीतमेव न संशयः

神々の神、諸天の主ジャナールダナ（Janārdana）が喜ばれるとき、動くものも動かぬものも、この一切世界は歓喜する。これに疑いはない。

Verse 98

भूमिर्हरिप्रिया चास्य सस्यं संवर्द्धयत्यपि । लक्ष्मीश्च वर्द्धते तस्य मंदिरे हरिवल्लभा

ハリ（Hari）に愛される大地は、その者の作物をも豊かに育てる。またハリの愛妃ラクシュミー（Lakṣmī）は、その家において常に増し栄える。

Verse 99

गदा कौमोदकी नाम नारायणकरस्थिता । अपस्मारादिभूतानि नाशयत्येव सर्वदा

ナーラーヤナの御手に宿る「カウモーダキー」と名づけられた棍棒は、アパスマーラ等の悩ます霊や病を常に滅し去る。

Verse 100

तीक्ष्णधारं तथा चक्रं शत्रूनस्य दहत्यपि । यातुधानपिशाचादीञ्छंखश्चास्य व्यपोहति

剃刀のごとく鋭い縁をもつ円盤は敵すら焼き尽くし、またその法螺貝はヤートゥダーナやピシャーチャなどの悪しきものを退ける。

Verse 110

सहस्रकल्पसाहस्रं प्रीणंति पितरोऽस्य वै । संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितॄगणास्तदा

千千の劫にわたり彼のピトリ（祖霊）はまことに歓喜し、そののち祖先の群れは彼に途切れぬ子孫の連なりを授ける。

Verse 120

संततिं चाप्यविच्छिन्नां दद्युः पितृगणास्तदा । अमायां तु नरो भक्त्या श्राद्धं कुर्यान्महालयम्

そのとき祖先の群れは途切れぬ子孫を授ける。ゆえに新月日（アマーヴァスヤー）には、人は信心をもってマハーラヤ・シュラッダを修すべきである。

Verse 130

अस्मानुद्दिश्य मत्पुत्रा भोजयेयुर्द्विजोत्तमान् । तेन नो नरकक्लेशो न भविष्यति दारुणः

「我らのためにこの儀礼を向け、わが子らが最勝の二度生まれ（ドヴィジャ）を供養して食を施しますように。そうすれば、我らに地獄の恐るべき苦しみは及ばぬ。」

Verse 140

पार्वणेन विधानेन कुर्याच्छ्राद्धे महालयम् । नरो महालयश्राद्धे पितृवंश्यान्पितॄनिव

パールヴァナの作法に従ってマハーラヤのシュラッダを行うべきである。マハーラヤ・シュラッダにおいては、祖先の系譜に属する者すべてを、まさにピトリそのものとして敬うべきである。

Verse 150

नकुर्याद्यद्यपि श्राद्धं मातापित्रोर्मृतेऽहनि । कुर्यान्महालयश्राद्धमस्मरन्नेव बुद्धिमान्

たとえ母と父の命日のシュラッダを行わないとしても、賢者はなおマハーラヤ・シュラッダを怠らず、忘却のうちに置いてはならない。

Verse 160

क्षमध्वं मम तद्यूयं भवंतो हि दयापराः । दरिद्रो रोदनं कुर्यादेवं काननभूमिषु

「どうかお赦しください——あなたがたはまことに慈悲深い。貧しい者は森の地で、このように泣き嘆くものです。」

Verse 170

एवं वै वरयेद्विप्राश्चतुरस्तु महालये । ब्राह्मणान्वेदसंपन्नान्सुशीलान्वरयेत्सुधीः

このように、マハーラヤには四人のヴィプラを招くべきである。賢者は、ヴェーダの学徳に満ち、品行正しいブラーフマナを招くべきである。

Verse 180

नश्यंति तत्क्षणादेव भूतान्यन्यानि वै तथा । महालयस्यकरणाद्विपुलां श्रियमश्नुते

まさにその瞬間、ほかの（害をなす）存在もまた滅び去る。マハーラヤを修して、豊かな繁栄を得るのである。

Verse 190

हत्वा तु रावणं संख्ये सीतां पुनरवाप्तवान् । महालयस्य करणाद्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः

戦場にてラーヴァナを討ち、シーターを再び得た。さらにマハーラヤを修して、ダルマの子ユディシュティラもまた成就を得た。

Verse 200

तस्माद्भाद्र पदे मासे दुराचार पितॄन्प्रति । ब्राह्मणान्भोजयान्नेन षड्रसेन सभक्तिकम्

ゆえにバードラパダ月に、もし祖霊ピトリに対して不行いがあったなら、信敬をもって、六味具わる食を捧げてブラーフマナたちに供養し、帰依の心を添えるべきである。

Verse 210

तान्यप्यत्र विनश्यंति धनुष्कोटौ निमज्जनात् । शूद्रेण पूजितं लिंगं विष्णुं वा यो नमेद्द्विजः

それらの過失さえも、ここダヌシュコーティにて入水の浄めにより滅する。だが、シュードラが礼拝したリンガ、あるいはヴィシュヌに、両度生まれが礼拝して頭を垂れるなら、過失を招く。

Verse 219

एवं वः कथितं विप्रा धनुष्कोटेस्तु वैभवम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते मानवो भुवि

かくして、ヴィプラ（婆羅門）たちよ、ダヌシュコーティの威光を汝らに語り示した。これを聞く者は、地上にあって一切の罪より解き放たれる。