Adhyaya 33

Verse 1

श्रीसूत उवाच । भूयोऽप्यहं प्रवक्ष्यामि धनुष्कोटेस्तु वैभवम् । अत्यद्भुततरं गुह्यं सर्वलोकैकपावनम्

聖スータは言った。「今一度、ダヌシュコーティの栄光を説こう。きわめて奇瑞にして深奥の秘、そして諸世界をただ一つ浄めるものなり。」

Verse 2

पुरा परावसुर्नाम ब्राह्मणो वेदवित्तमः । अज्ञानात्पितरं हत्वा ब्रह्महत्यामवाप्तवान् । सोऽपि स्नात्वा धनुष्कोटौ तद्दोषा न्मुमुचे क्षणात्

いにしえ、パラーヴァスという名のブラーフマナがいた。ヴェーダを知る者の中でも最勝であった。無明ゆえに父を殺し、ブラフマハティヤーの罪を負った。されど彼もまた、ダヌシュコーティで沐浴すると、その咎より瞬時に解き放たれた。

Verse 3

ऋषय ऊचुः । पितरं हतवान्पूर्वं कथं सूत परावसुः

聖仙たちは言った。「スータよ、パラーヴァスは以前いかにして父を殺したのか。」

Verse 4

कथं वा धनुषः कोटौ मुक्तिस्तस्याप्यभून्मुने । एतन्नः श्रद्दधानानां विस्तराद्वक्तुमर्हसि

また、賢者よ、ダヌシャḥ・コーティにおいて彼はいかにして解脱を得たのか。信を抱く我らのため、詳しく語るがよい。

Verse 5

श्रीसूत उवाच । आसीद्राजा बृहद्द्युम्नश्चक्रवर्ती महाबलः । धर्मेण पालयामास सागरांतां वसुन्धराम्

聖スータは言った。「ブリハッドユムナという王がいた。大いなる力を備えた転輪王である。彼はダルマによって、海に囲まれた大地を治めた。」

Verse 6

अयजत्सत्रयागेन देवानिंद्रपुरोगमान् । याजकस्तस्य रैभ्योऽभूद्विद्वान्परमधार्मिकः

彼はインドラを先頭とする神々を、サトラ祭（satra-yajña）によって礼拝した。その祭司はライビヤ（Raibhya）であり、博学にして至上のダルマに帰依する者であった。

Verse 7

आस्तां पुत्रावुभौ तस्याप्यर्वावसु परावसू । षडंगवेदविदुषौ श्रौतस्मार्तेषु कोविदौ

彼にはまた二人の息子、アルヴァーヴァス（Arvāvasu）とパラーヴァス（Parāvasu）がいた。二人は六支（ヴェーダーンガ）を備えたヴェーダに通じ、シュラウタの祭式とスマールタの務めに精通していた。

Verse 8

काणादे जैमिनीये च सांख्ये वैयासिके तथा । गौतमे योगशास्त्रे च पाणिनीये च कोवि दौ

また二人は、カナーダ（Kaṇāda）とジャイミニ（Jaimini）の教え、サーンキヤ（Sāṃkhya）とヴィヤーサ（Vyāsa）の伝統、ガウタマ（Gautama）の体系、ヨーガ・シャーストラ（Yoga-śāstra）、さらにパーニニ（Pāṇini）の文法にも通暁していた。

Verse 9

मन्वादिस्मृतिनिष्णातौ सर्वशास्त्रविशारदौ । सत्रयागे सहायार्थं बृहद्द्युम्नेन याचितौ

二人はマヌ（Manu）に始まるスムリティ（Smṛti）に精通し、あらゆる聖なる学の分野に通達していた。ゆえにブリハッディユムナ王（Bṛhaddyumna）は、サトラ祭を助けるよう彼らに請い願った。

Verse 10

भ्रातरौ समनुज्ञातौ पित्रा रैभ्येण जग्मतुः । बृहद्द्युम्नस्य सत्रं तावश्विनाविव रूपिणौ

父ライビヤ（Raibhya）の許しを得て、二人の兄弟はブリハッディユムナ王のサトラへ赴いた。その姿は輝きに満ち、まるでアシュヴィン双神（Aśvin）のごとくであった。

Verse 11

अतिष्ठदाश्रमे रैभ्यः स्नुषया ज्येष्ठया सह । तौ गत्वा भ्रातरौ तत्र राज्ञः सत्रमनुत्तमम्

ライビヤは長男の嫁とともにアーシュラマにとどまっていた。そこへ赴いた二人の兄弟は、王の比類なきサトラ祭儀に到った。

Verse 12

याज यामासतुः सत्रे बृहद्द्युम्नं महीपतिम् । नाभवत्स्खलनं भ्रात्रोः सत्रे सांगेषु कर्मसु

そのサトラにおいて、彼らは大地の主ブリハッドユムナ王のために祭官として奉仕した。祭儀の諸行と付随の作法において、二人の兄弟に過失はなかった。

Verse 13

सत्रे संतन्यमानेऽस्मिन्बृहद्द्युम्नस्य भूपतेः । मुनयो भ्यागमन्सर्वे राज्ञाहूता निरीक्षितुम्

ブリハッドユムナ王のサトラがなお進行し展開しているとき、王に招かれたすべての聖仙たちが、それを見届けるために来集した。

Verse 14

वसिष्ठो गौतमश्चात्रिर्जाबालिरथ कश्यपः । क्रतुर्दक्षः पुलस्त्यश्च पुलहो नारदो मुनिः

ヴァシシュタ、ガウタマ、アトリ、ジャーバーリ、そしてカश्यパ。さらにクラトゥ、ダクシャ、プラスタヤ、プラハ、聖仙ナーラダ—

Verse 15

मार्कंडेयः शतानंदो विश्वामित्रः पराशरः । भृगुः कुत्सोऽथ वाल्मीकिर्व्यासधौम्यादयोऽपरे

マールカンデーヤ、シャターナンダ、ヴィシュヴァーミトラ、パラーシャラ。さらにブリグ、クツァ、そしてヴァールミーキ—ヴィヤーサ、ダウミヤら他の聖仙たちとともに—

Verse 16

शिष्यैः प्रशिष्यैर्बहुभिरसंख्यातैः समावृताः । तानागतान्समालोक्य बृहद्द्युम्नो महीपतिः

数多の弟子と孫弟子—まことに数えきれぬ者たち—に囲まれ、彼ら聖仙の来臨を見て、大地の主ブリハッドユムナ王は、

Verse 17

अर्घ्यादिना मुनीन्सर्वान्पूजयामास सादरम् । नाना दिग्भ्यः समायाताश्चतुरंगबलैर्युताः

アルギャをはじめとする供物をもって、彼はすべてのムニを恭しく供養した。彼らは諸方より来たり、軍の四部隊を伴っていた。

Verse 18

उपदासहिता भूपास्सत्रं वीक्षितुमादरात् । वैश्याः शूद्रास्तथा वर्णाश्चत्वरोऽपि समागताः

王たちもまた従者を伴い、熱心にサトラ・ヤジュニャを拝観しに来た。さらにヴァイシャやシュードラ、まことに四つのヴァルナも集い来た。

Verse 19

वर्णिनोऽथ गृहस्थाश्च वानप्रस्थाश्च भिक्षवः । सत्रं निरीक्षितुं तस्य बृहद्द्युम्नस्य चाययुः

さらに、学徒（ブラフマチャーリン）、家住者、林住者、そして托鉢の修行者たちも来て、ブリハッドユムナ王のそのサトラ・ヤジュニャを拝観した。

Verse 20

तान्सर्वान्पूजयामास यथार्हं राजसत्तमः । ददौ चान्नानि सर्वेभ्यो घृतसूपादिकांस्तथा

その最上の王は、すべての者を相応に敬いもてなした。さらに皆に食を施し、ギーや汁物などの添え物も与えた。

Verse 21

वस्त्राणि च सुवर्णानि हाररत्नान्यनेकशः । एवं सत्कारयामास राजा सत्रे समागतान्

彼は衣と黄金を施し、さらに多くの首飾りと宝玉を与えた。かくして王はサトラに集いし者たちを敬いもてなした。

Verse 22

रैभ्यपुत्रो तदा विप्रा अर्वावसुपरावसू । अध्वरादीनि कर्माणि चक्रतुः स्खलितं विना

そのときライビヤの二人のバラモンの子、アルヴァーヴァスとパラーヴァスは、アドゥヴァラに始まる祭式の諸作法を、いささかの過失もなく執り行った。

Verse 23

तद्दृष्ट्वा मुनयस्सर्वे कौशलं रैभ्यपुत्रयौः । श्लाघंते सशिरःकम्पं वसिष्ठप्रमुखास्तदा

ライビヤの二子の巧みさを見て、すべての聖仙はその時、ヴァシシュタらを筆頭に彼らを讃え、首をうなずいて承認した。

Verse 24

कर्माणि कानि चित्तत्र कारयित्वा परावसुः । तृतीयसवनस्यांते गृहकृत्यं निरीक्षितुम्

そこでいくつかの作法を行わせたのち、パラーヴァスは第三のサヴァナの終わりに、家の務めを確かめるために出向いた。

Verse 25

प्रययौ स्वाश्रमं सायं विनैवार्वावसुं द्विजाः । तस्मिन्नवसरे रैभ्यं कृष्णाजिनसमावृतम्

夕刻、再生の者パラーヴァスはアルヴァーヴァスを残して自らのアーシュラマへ赴いた。まさにその時、ライビヤは黒羚羊の皮をまとってそこにいた。

Verse 26

वने चरंतं पितरं दृष्ट्वा स मृगशंकया । निद्राकलुषितो रात्रावंधे तमसि संकुले

森を歩む父を見て、彼は眠気に曇り、夜の濃く目をくらます闇の中で、それを鹿だと疑った。

Verse 27

आत्मानं हंतुमायाति मृगोऽयमिति चिंतयन् । जघान पितरं सोऽयं महारण्ये परावसुः

「この鹿が私を殺しに来る」と思い、パラーヴァスは大森林で自らの父を打ち倒した。

Verse 28

रिरक्षुणा शरीरं स्वं तेनाकामनया पिता । रजन्यां हिंसितो विप्रा महापातककारिणा

ただ己の身を守ろうとして、望まずして夜に父を害した。おおブラーフマナたちよ、かくして彼は大罪の業をなす者となった。

Verse 29

अंतिकं स समागत्य व्यलोकयत तं हतम् । ज्ञात्वा स्वपितरं रात्रौ शुशोच व्यथितेंद्रियः

近づいて見ると、彼は討たれていた。夜の闇の中でそれが自分の父と知り、彼は嘆き悲しみ、感覚は苦悩に震えた。

Verse 30

प्रेतकार्यं ततः कृत्वा पितुः सर्वं परावसुः । भूयोपि नृपतेः सत्रं परावसुरुपाययौ

それからパラーヴァスは父のための葬送の諸儀礼をすべて行い、のち再び王のサトラ（供犠の会座）へと赴いた。

Verse 31

स्वचेष्टितं तु तत्सर्वमनुजाय ततोऽब्रवीत् । मृतं स्वपितरं श्रुत्वा सोऽपि शोकाकुलोऽभवत्

それから彼は、起こったことのすべてを弟に語った。父が亡くなったと聞くや、弟もまた悲嘆に沈んだ。

Verse 32

ज्येष्ठोऽनुजं ततः प्राह वचनं द्विजसत्तमाः । महत्सत्रं समारब्धं बृहद्द्युम्नस्य भूपतेः

そのとき兄は弟に言った――おお、最勝のバラモンたちよ――「ブリハッディユムナ王が大いなるサトラ祭（satra）を開始された。」

Verse 33

वोढुत्वशक्तिर्नास्त्यस्य कर्मणो बालकस्य ते । जनकश्च हतो रात्रौ मयापि मृगशंकया

「この子には、その祭儀の務めという重荷を担う力がない。しかも父は夜に討たれた――私もまた――鹿と見誤ってしまったのだ。」

Verse 34

प्रायश्चित्तं च कर्त्तव्यं ब्रह्महत्या विशुद्धये । मदर्थं व्रतचर्यां त्वं चर तात कनिष्ठक

「ブラフマハティヤー（brahmahatyā）の罪を清めるため、プラーヤシュチッタ（prāyaścitta）という贖罪を行わねばならぬ。私のために、愛しい末弟よ、誓戒（vrata）の修行を行ってくれ。」

Verse 35

एकाकी धुरमुद्वोढुं शक्तोऽहं सत्रकर्मणः । अर्वावसुरिति प्रोक्तो ज्येष्ठेन स तमभ्य धात्

彼は言った。「サトラの祭儀の重荷を担えるのは、ただ私ひとりだ。」こうして兄に告げられると、彼は答えてそれを引き受けた。

Verse 36

तथा भवत्वहं ज्येष्ठ चरिष्ये व्रतमुत्तमम् । ब्रह्महत्याविशुद्ध्यर्थं त्वं सत्रधुरमावह

「そのとおりにいたしましょう、兄上。私はブラフマハティヤーの穢れを浄めるため、最上の誓戒を修します。あなたはその間、サトラの重責を担ってください。」

Verse 37

इत्युक्त्वा सोनुऽजो ज्येष्ठं तस्मात्सत्राद्वि निर्ययौ । कारयामास कर्माणि ज्येष्ठस्तस्मिन्गते कतौ

こうして兄に告げると、弟はそのサトラ（祭会）から退出した。彼が去った後、兄は祭儀の諸作法と務めを引き続き執り行わせた。

Verse 38

द्वादशाब्दं कनिष्ठोपि ब्रह्महत्याव्रतं द्विजाः । चरित्वा सत्रयागेऽस्मिन्नाजगाम पुनर्मुदा

おお、二度生まれし者たちよ。弟もまた、ブラフマハティヤーの贖いの誓いを十二年修したのち、喜びをもってこのサトラの祭（サトラ・ヤジュニャ）へ再び帰って来た。

Verse 39

तं दृष्ट्वा भ्रातरं ज्येष्ठो बृहद्द्युम्नमुवाच ह । अयं ते ब्रह्महा सत्रमर्वावसुरुपागतः

弟の姿を見て、兄はブリハッドユムナ王に言った。「このアルヴァーヴァスは、ブラフマハティヤーの穢れを帯びた者。あなたのサトラの祭に来ております。」

Verse 40

एनमुत्सारयाशु त्वमस्मात्सत्रान्नृपो त्तम । अन्यथा सत्रयागस्य फलहानिर्भविष्यति

「王の中の最勝者よ、速やかにこの者をこのサトラから追放なさい。さもなくば、この祭は功徳の果を損なうでしょう。」

Verse 41

इतीरितः स स्वप्रेष्यैर्यागात्तमुदवासयत् । उद्वास्यमानो राजानमर्वावसुरथाब्रवीत्

そのように告げられると、王は従者たちに命じて彼を祭儀から退けさせた。追い立てられつつ、アルヴァーヴァスは王に語りかけた。

Verse 42

न मया ब्रह्महत्येयं बृहद्द्युम्न कृतानघ । किन्तु ज्येष्ठेन मे सा हि ब्रह्महत्या कृता विभो

「罪なき王ブリハッドユムナよ、この婆羅門殺しは私の所業ではありません。主よ、そのブラフマハティヤーを犯したのは兄であります。」

Verse 43

ब्रह्महत्याव्रतं चीर्णं तदर्थं च मया धुना । एवमुक्तोपि राजासौ वचसा स परावसोः

「そのゆえにこそ、私は今、ブラフマハティヤーの贖罪の誓戒を修しました。」そう告げられても、王は—パラーヴァスの言葉により—なお決意を変えなかった。

Verse 44

अर्वावसुं निजात्सत्रादुदवासयदाशु वै । धिक्कृतो ब्राह्मणैश्चायं ययौ तूष्णीं वनं तदा

まことに王は、アルヴァーヴァスを自らのサトラ祭からただちに追放した。婆羅門たちに叱責され、アルヴァーヴァスはそのとき黙して森へ赴いた。

Verse 45

मुनिवृन्दसमाकीर्णं तपोवनमुपेत्य सः । अर्वावसुस्तपश्चक्रे देवैरपि सुदुष्करम्

賢仙の群れに満ちた苦行林に入り、アルヴァーヴァスは神々にさえ成し難いほどの厳しい苦行（タパス）を修した。

Verse 46

तपः कुर्वंस्तथादित्यमुपतस्थे समा हितः । मूर्तिमांस्तपसा तस्य महताऽदुष्टधीः स्वयम्

彼は苦行（タパス）を修しつつ、揺るがぬ専念をもってアーディティヤ（太陽神）を礼拝した。するとその大いなる苦行の力により、太陽は自ら形ある姿となって、心清き者の前に現れた。

Verse 47

आविरासीत्स्वया दीप्त्या भासयञ्जगतीतलम् । कर्मसाक्षी जगच्चक्षुर्भास्करो देवताग्रणीः

そのとき、太陽は—神々の先導者、世界の眼、あらゆる行為の証人—として顕れ、自らの光明で大地の面を照らし出した。

Verse 48

आविर्बभूवुर्देवाश्च पुरस्कृत्य शचीपतिम् । इन्द्रादयस्ततो देवाः प्रोचुरर्वावसुं द्विजाः

また諸神も現れ、シャチーの主インドラを先頭に立てた。ついでインドラに率いられた神々は、アルヴァーヴァスよ、婆羅門よ、と語りかけた。

Verse 49

अर्वावसो त्वं प्रवरस्तपसा ब्रह्म चर्यतः । आचारेण श्रुतेनापि वेदशास्त्रादिशिक्षया

「アルヴァーヴァスよ、汝は最もすぐれた者。タパスにおいて、ブラフマチャリヤ（梵行）において、正しい行いにおいて、聖なる学びにおいて、またヴェーダとシャーストラの修学において。」

Verse 50

निराकृतोवमानेन त्वं परावसुना बहु । तथापि क्षमया युक्तो न कुप्यति भवान्यतः

「パラーヴァスに幾度も侮りをもって退けられながら、なお忍耐を具えて怒りを起こさぬ。これぞ汝の本性である。」

Verse 51

यस्माज्ज्येष्ठोऽवधीत्तातं न हिंसीस्त्वं महामते । ब्रह्महत्याव्रतं यस्मात्तदर्थं चरितं त्वया

兄が父を殺したゆえに、汝は大いなる心の人よ、暴力で報いなかった。さらにそのゆえにこそ、ブラフマ・ハティヤー（婆羅門殺し）の贖罪の誓戒を汝は修したのである。

Verse 52

अतः स्वीकुर्म हे त्वां तु पराकुर्मः परावसुम् । उक्त्वैवं बलभिन्मुख्याः सर्वे च त्रिदिवालयाः

「ゆえに我らは汝を受け入れ、パラーヴァスを退ける。」そう言い終えると、バラを討ったインドラを先頭に、天界の住人すべてがその決定を宣言した。

Verse 53

तं ते प्रवरयामासुर्निरासुश्च परावसुम् । पुनरिंद्रादयो देवाः पुरोधाय दिवाकरम्

彼らは彼を最上の者として選び、パラーヴァスを追放した。その後、インドラら神々は太陽を導き手として立て、この事にさらに進んだ。

Verse 54

अर्वावसुं प्रोचुरिदं वरं त्वं वरयेति वै । स चापि प्रार्थयामास जनकस्योत्थितिं पुन

彼らはアルヴァーヴァスに言った。「恩寵を選べ。望むものを求めよ。」すると彼は、ふたたび父の蘇生を願い求めた。

Verse 55

वधे चास्मरणं देवानात्मनो जनकस्य वै । तथास्त्विति सुराः प्रोचुः पुनरूचुरिदं वचः

「また、あの殺害について神々のうちに記憶が残らぬようにし、わが父をその重荷から解き放ってください。」神々は「然り、そうあれ」と答え、さらにまた次の言葉を告げた。

Verse 56

वरं चान्यं प्रदास्यामो वरय त्वं महामते । एवमुक्तः सुरैः सोयमर्वावसुरभाषत

神々は言った。「さらにもう一つの恩寵を授けよう。大いなる心の者よ、選ぶがよい。」こう神々に告げられて、アルヴァーヴァスは答えた。

Verse 57

मम भ्रातुरदुष्टत्वं भवतु त्रिदशालयाः । अर्वावसोर्वचः श्रुत्वा त्रिदशाः पुनरब्रुवन्

アルヴァーヴァスの言葉――「天界に住まう方々よ、我が兄弟が罪なき者となりますように」――を聞いて、神々は再び答えて言った。

Verse 58

ब्राह्मणस्य पितुर्घातान्महान्दोषः परावसोः । न ह्यन्यकृतपापस्य परेणानुष्ठितेन वै

「婆羅門の父を殺したゆえに、パラーヴァスには甚大な罪過がある。まことに、一人が犯した罪は、他者が行う儀礼によっては除かれない。」

Verse 59

प्रायश्चित्तेन शांतिः स्यान्महापातकपंचके । पितुर्ब्राह्मणहंतुस्तु सुतरां नास्ति निष्कृतिः

「贖罪の行によって、五つの大罪には鎮めが得られる。だが婆羅門の父を殺す者には、なおさら真の贖いはない。」

Verse 60

आत्मनानुष्ठितेनापि व्रतेन न हि दुष्कृतिः । परावसोस्तव भ्रातुरतो नैवास्ति निष्कृतिः

「たとえ自ら誓戒を修しても、この悪業は消え去らない。ゆえに汝の兄パラーヴァスには、常の手段による贖罪はない。」

Verse 61

अतोऽस्माभिरदुष्टत्वमस्मै दातुं न शक्यते । अर्वावसुः पुनःप्राह देवानिंद्रपुरोगमान्

「ゆえに、われらは彼に無罪（罪なき身）を授けることはできない。」そののちアルヴァーヴァスは、インドラを先頭とする神々に再び語りかけた。

Verse 62

तथापि युष्मन्माहात्म्यात्प्रसादाद्भवतां तथा । पितुर्ब्राह्मणहंतुर्मे भ्रातुस्त्रिदशसत्तमाः

アルヴァーヴァスは言った。「それでも、あなたがたの偉大さと慈しみのご加護によって、神々の中の最勝者よ——（お告げください）我が兄について、すなわちバラモンの父を殺めた者について——。」

Verse 63

यथा स्यान्निष्कृतिर्ब्रूत तथैव कृपया युताः । एवमर्वावसोः श्रुत्वा वचस्ते त्रिदशालयाः

「どうか憐れみをもって、いかにして贖罪が可能となるかを、そのままにお告げください。」アルヴァーヴァスの言葉をこのように聞いて、天界の住人たちは——

Verse 64

ध्यात्वा तु सुचिरं कालं विनिश्चित्येदमबुवन् । उपायं ते प्रवक्ष्यामस्तत्पातकनिवारणम्

彼らは久しく思惟し、決して言った。「その罪を退ける方便を、汝に説き示そう。」

Verse 65

दक्षिणांबुनिधौ पुण्ये रामसेतौ विमुक्तिदे । धनुष्कोटिरिति ख्यातं तीर्थमस्ति विमुक्तिदम्

「聖なる南の大海、解脱を授けるラーマセートゥに、ダヌシュコーティと名高いティールタがあり、解脱を与える。」

Verse 66

ब्रह्महत्यासुरापानस्वर्णस्तेयविनाशनम् । गुरुतल्पगसंसर्गदोषाणामपि नाशनम्

それは、婆羅門殺し・酒の飲用・黄金の盗みの罪を滅し、さらに師（グル）の寝床に関わる不義の交わりから生じる過失をも滅する。

Verse 67

अकामेनापि यः स्नायादपवर्गफलप्रदम् । दुःस्वप्ननाशनं धन्यं नरकक्लेशनाशनम्

たとえ何の願いもなくそこで沐浴する者であっても、解脱の果を得る。悪夢を滅し、吉祥にして祝福され、地獄の苦悩をも除き去る。

Verse 68

कैलासादिपदप्राप्तिकारणं परमार्थदम् । सर्वकाममिदं पुंसामृणदारिद्र्यनाशनम्

それはカイラーサ（Kailāsa）などの境地に至る因となり、至上の善を授ける。人々にとってはあらゆる願いを成就し、負債と貧困を滅する。

Verse 69

धनुष्कोटिर्धनु ष्कोटिर्धनुष्कोटिरितीरणात् । स्वर्गापवर्गदं पुंसां महापुण्यफलप्रदम्

「ダヌシュコーティ、ダヌシュコーティ、ダヌシュコーティ」とその名を唱えるだけで、人々に天界と解脱を授け、大いなる功徳の果を与える。

Verse 70

तत्र गत्वा तव भ्राता स्नायाद्यदि परावसुः । तत्क्षणादेव ते ज्येष्ठो मुच्यते ब्रह्महत्यया

もし汝の兄弟パラーヴァス（Parāvasu）がそこへ赴き沐浴するなら、その瞬間に、汝の長兄は婆羅門殺しの罪から解き放たれる。

Verse 71

इदं रहस्यं सुमहत्प्रायश्चित्तमुदीरितम् । उक्त्वेत्यर्वावसुं देवाः प्रययुः स्वपुरीं प्रति

かくして神々は、比類なき贖罪たるこの大いなる秘義をアルヴァーヴァスに告げ、各々の天の住処へと帰って行った。

Verse 72

तत अर्वावसुर्ज्येष्ठं समादाय परावसुम् । रामचन्द्रधनुष्कोटिं प्रययौ मुक्तिदायिनीम्

その後アルヴァーヴァスは、兄パラーヴァスを伴い、解脱を授けるラーマチャンドラのダヌシュコーティへと旅立った。

Verse 73

सेतौ संकल्पमुक्त्वा तु नियमेन परावसुः । सह भ्रात्रा धनुष्कोटौ सस्नौ पातकशुद्धये

セートゥにおいてパラーヴァスは、厳粛な誓願を立て定めの行を守り、兄弟とともにダヌシュコーティで沐浴し、罪の浄化を求めた。

Verse 74

स्नात्वोत्थितं धनुष्कोटौ तं प्रोवाचाशरीरिणी । परावसो विनष्टा ते पितुर्ब्राह्मणघातजा

ダヌシュコーティで沐浴を終えて立ち上がると、無形の声が告げた。「パラーヴァスよ、汝の父の、バラモン殺しより生じた罪は滅せられた。」

Verse 75

ब्रह्महत्या महा घोरा नरकक्लेशकारिणी । इत्युक्त्वा विररामाथ सापि वागशरीरिणी

「バラモン殺しはきわめて恐ろしき罪にして、地獄の苦悩を招く。」そう言い終えると、その無形の声は静まった。

Verse 76

परावसुस्तदा विप्राः कनिष्ठेन समन्वितः । रामचन्द्रधनुष्कोटिं प्रणम्य च सभक्तिकम्

そのときパラーヴァスは――おおバラモンたちよ――年少の弟を伴い、ラーマチャンドラのダヌシュコーティに信愛をもって礼拝した。

Verse 77

रामनाथं महादेवं नत्वा भक्तिपुरःसरम् । विमुक्तपातको विप्राः प्रययौ पितुराश्रमम्

おおバラモンたちよ、信愛を先としてラーマナータ・マハーデーヴァに礼拝し、罪より解き放たれて、彼は父のアーシュラマへと旅立った。

Verse 78

मृत्वोत्थितस्तदा रैभ्यो दृष्ट्वा पुत्रौ समागतौ । संतुष्टहृदयो ह्यास्ते पुत्राभ्यां स्वाश्रमे तदा

そのときライビヤは、まるで死より起ち上がったかのように、二人の息子が帰って来たのを見た。心満ちて、彼は自らのアーシュラマで彼らと共に留まった。

Verse 79

रामचन्द्रधनुष्कोटौ स्नानेन हतपातकम् । एनं परावसुं सर्वे स्वीचक्रुर्मुनयस्तदा

ラーマチャンドラのダヌシュコーティで沐浴したことにより、彼の罪は滅した。そのとき、すべてのムニたちはこのパラーヴァスを仲間として受け入れた。

Verse 80

एवं परावसोरुक्तं ब्रह्महत्याविमोक्षणम् । स्नानमात्राद्धनुष्कोटौ युष्माकं मुनिपुंगवाः

かくしてパラーヴァスの、ブラフマハティヤー（バラモン殺し）の罪からの解放が説き明かされた。ダヌシュコーティでは、ただ沐浴するだけで――おおムニの中の最勝者たちよ――その救済に至る。

Verse 82

महापातकसंघाश्च नश्येयुर्मज्जनादिह । य इमं पठतेऽध्यायं ब्रह्महत्याविमोक्षणम्

ここでは、聖なる沐浴によって、数多の大罪の群れさえ滅び去る。さらに、婆羅門殺し（ブラフマハティヤー）からの解放を説くこの章を誦する者は、その清浄の功徳を得る。

Verse 83

ब्रह्महत्या विनश्येत तत्क्षणान्नास्ति संशयः । सुरापानादयोऽप्यस्य शांतिं गच्छेयुरंजसा

ブラフマハティヤーはその瞬間に滅び去る――疑いはない。酒を飲む罪などの過失さえも、彼にとって速やかに鎮まりゆく。

Verse 91

सुरा पानादयो विप्रा नश्यंत्येवात्र मज्जनात् । सत्यंसत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते

婆羅門たちよ、酒を飲む罪などは、ここでは浸り入ることによってまさしく滅びる。「真実、真実――さらに真実！」――そうして腕を高く掲げて宣言される。