Adhyaya 27

Verse 1

श्रीसूत उवाच । यमुनायां च गंगायां गयायां च नरो मुदा । स्नानं विधाय विधिवत्कोटितीर्थं ततो व्रजेत्

シュリー・スータは語った。「ヤムナー、ガンガー、そしてガヤーにおいて、規定に従い喜びをもって沐浴の儀を行ったなら、その後、人はコーティティールタへ赴くべきである。」

Verse 2

कोटितीर्थं महापुण्यं सर्वलोकेषु विश्रुतम् । सर्वसंपत्करं शुद्धं सर्वपापप्रणाशनम्

コーティティールタは大いなる功徳に満ち、あらゆる世界に名高い。あらゆる繁栄を授け、清め、すべての罪を滅する。

Verse 3

दुःस्वप्ननाशनं ह्येतन्महापातकनाशनम् । महाविघ्नप्रशमनं महाशांतिकरं नृणाम्

まことに、ここは悪しき夢を滅し、大罪をも滅尽する。大いなる障碍を鎮め、人々にもたらすは大いなる安寧である。

Verse 4

स्मृतिमात्रेण यत्पुंसां सर्वपापनिषूदनम् । लीलया धनुषः कोट्या स्वयं रामेण निर्मितम्

ただ想起するだけで人々のあらゆる罪を滅するその聖地は、ラーマ自らが弓の先端によって、たやすく造り出した。

Verse 5

पुरा दाशरथी रामो निहत्य युधि रावणम् । ब्रह्महत्याविमोक्षाय गंधमादनपर्वते

昔、ダシャラタの子ラーマは、戦いでラーヴァナを討ち果たしたのち、ブラフマハティヤーの穢れから解放されんとして、ガンダマーダナ山へ赴いた。

Verse 6

प्रातिष्ठिपल्लिंगमेकं लोकानुग्रहकाम्यया । लिंगस्यास्याभिषेकाय शुद्धं वारि गवेषयन्

諸世界の安寧を願い、彼はただ一つのシヴァ・リンガを स्थापितし、そのリンガに灌頂（アビシェーカ）を施すため、清らかな水を求めた。

Verse 7

नाविंदत जलं तत्र पार्श्वे दशरथात्मजः । लिंगाभिषेकयोग्यं च जलं किमिति चिंतयन्

その近くで、ダシャラタの子はリンガの灌頂（アビシェーカ）にふさわしい水を見いだせず、思案した。「いかにして適切な水を得ようか。」

Verse 8

नवेन वारिणा लिंगं स्नापनीयं मयेति सः । निश्चित्य मनसा तत्र धनुष्कोट्या रघूद्वहः

彼は心に定めた。「新しい水でリンガを沐浴させよう。」そう決して、ラグ族の最勝者はその場で弓の先端をもって行じた。

Verse 9

बिभेद धरणीं शीघ्रं मनसा जाह्नवीं स्मरन् । रामकार्मुककोटिः सा तदा प्राप रसातलम्

彼は速やかに大地を穿ち、心にジャーナヴィー（ガンガー）を念じた。ラーマの弓の先はそのときラサータラにまで達した。

Verse 10

तत उद्धारयामास तद्धनुर्धन्विनां वरः । धनुष्युद्ध्रियमाणे तु राघवेण महीतलात्

それから弓の達人たる彼は、その弓を引き上げた。ラ―ガヴァが地の面から弓を引き抜き上げるとき——

Verse 11

काकुत्स्थेन स्मृता गंगा निर्ययौ विवरात्ततः । वारिणा तेन तल्लिंगमभ्यषिंचद्रघूद्वहः

カクッツタ王子が念じると、ガンガーはその裂け目から湧き出た。その水によって、ラグ族の最勝者はリンガにアビシェーカ（灌頂）を施した。

Verse 12

रामकार्मु ककोट्यैव यतस्तन्निर्मितं पुरा । अतः कोटिरिति ख्यातं तत्तीर्थं भुवनत्रये

このティールタは昔、ラーマの弓の先端そのものによって造られたゆえ、「コーティ」として名高くなった。かくしてこの聖なる渡り場は三界に遍く称えられる。

Verse 13

यानि यानीह तीर्थानि संति वै गंधमादने । प्रथमं तेषु तीर्थेषु स्नात्वा विगतकल्मषः

このガンダマーダナに在るいかなるティールタ（聖なる渡し場）であれ、まずそれらの聖地で沐浴すれば、穢れは去り清浄となる。

Verse 14

शेषपापविमोक्षाय स्नायात्कोटौ नरस्ततः । तीर्थांतरेषु स्नानेन यः पापौघो न नश्यति

ゆえに、なお残る罪の解脱のため、人はコーティ（コーティティールタ）で沐浴すべきである。他のティールタでの沐浴では、その巨大な罪の集積は同じようには滅びない。

Verse 15

अनेकजन्मकोटीभिरर्जितो ह्यस्थिसंस्थितः । विनश्यति स सर्वोऽपि कोटिस्नानान्न संशयः

無数の生にわたり積み重ねた罪であっても、骨に宿るかのように深く根差したそれさえ、コーティでの沐浴によってことごとく滅する。これに疑いはない。

Verse 16

यदि हि प्रथमं स्नायादत्र कोटौ नरो द्विजाः । तस्य मुक्तस्य तीर्थानि व्यर्थान्येवापराणि हि

もし人がまずここコーティで沐浴するなら、二度生まれの賢者たちよ、その解脱した者にとって他のティールタは不要となり、まことにそれ以上の用はない。

Verse 17

ऋषय ऊचुः । सूत सर्वार्थतत्त्वज्ञ व्यासशिष्य मुनीश्वर । अस्माकं संशयं कंचिच्छिंधि पौराणिकोत्तम

聖仙たちは言った。「スータよ、万事の真理を知る者、ヴィヤーサの弟子、ムニたちの主、プラーナ解説者の最勝よ、われらの疑いをひとつ断ち切ってください。」

Verse 18

कोटौ स्नातस्य मर्त्यस्य यदि तीर्थांतरं वृथा । किमर्थं धर्मतीर्थादि तीर्थेषु स्नांति मानवाः

もし人がコーティ（Koṭi）で沐浴したなら、他のティールタ（tīrtha）での沐浴はむなしいというのなら、なぜ人々はダルマティールタ（Dharmatīrtha）などの聖地で沐浴するのか。

Verse 19

तीर्थानि तानि सर्वाणि समतिक्रम्य मानवाः । अत्रैव कोटौ किं स्नानं न कुर्वंति हि तद्वद

それらすべてのティールタを通り過ぎておきながら、なぜ人々は同じように、ここコーティ（Koṭi）そのものにて沐浴を行わないのか。

Verse 20

श्रीसूत उवाच । अहो रहस्यं युष्माभिः पृष्टमेतन्मुनीश्वराः । नारदाय पुरा शंभुः पृच्छते यत्किलाब्रवीत्

聖スータは言った。「ああ、汝らは深遠なる秘義を問うた、賢者の中の主たちよ。昔、ナーラダ（Nārada）が問いかけたとき、シャンブ（Śambhu）はまさにこのことを語った。」

Verse 21

तद्ब्रवीमि मुनिश्रेष्ठाः शृणुध्वं श्रद्धया सह । गच्छन्यदृच्छया वापि तीर्थयात्रापरोऽपि वा

それを汝ら最上の仙人たちに語ろう。信をもって聴け。たまたま旅する者であれ、巡礼そのものに専心する者であれ——

Verse 22

मार्गमध्ये द्विजश्रेष्ठास्तीर्थं देवालयं तथा । दृष्ट्वा श्रुत्वापि वा मोहान्न सेवेत नराधमः

おお最勝の二度生まれよ、道の途中でティールタや神々の寺院を見たなら——たとえ聞いただけでも——迷妄ゆえにそれを敬い赴かぬのは、ただ最も卑しき人にほかならぬ。

Verse 23

निष्कृतिस्तस्य नास्तीति प्राब्रुवन्परमर्षयः । सेतुं गच्छंस्ततोऽन्येषु न स्नायाद्यदि मानवः

至高の聖仙たちは宣言した。「彼には贖罪はない」。人がセートゥへ向かう途中、道すがらの他のティールタで沐浴しないならば。

Verse 24

तीर्थातिक्रमदोषैः स बहिष्कार्योऽत्यवद्द्विजैः । अतः स्नातव्यमेवैषु चक्रतीर्थादिषु द्विजाः

ティールタを踏み越え、また軽んじた過失により、その者は最も正しいバラモンたちによって排斥されるべきである。ゆえに、二度生まれの者よ、チャクラティールタをはじめとするこれらの聖地で必ず沐浴せよ。

Verse 25

स्नात्वा चैतेषु तीर्थेषु शेषपापविमुक्तये । प्रयतैर्मनुजैरत्र स्नातव्यं कोटितीर्थके

これらのティールタで沐浴し、残る罪から解き放たれんとするなら、慎みある人々はここコーティティールタでもまた沐浴すべきである。

Verse 26

कोटौ चाभि षवं कृत्वा न तिष्ठेद्गन्धमादने । निवर्तेत्तत्क्षणादेव निष्पापो गंधमादनात्

また、コーティにてアビシェーカ（灌頂の沐浴）を行ったなら、ガンダマーダナに留まってはならない。直ちに帰り、ガンダマーダナの儀によって罪なき者となる。

Verse 27

रामोऽपि हि पुरा कोटितीर्थसंभूतवारिणा । रामनाथेऽभिषिक्ते तु स्वयं स्नात्वा च तत्र वै

まことに、昔、ラーマでさえ—そこで自ら沐浴したのち—コーティティールタより湧き出た水をもってラーマナータを灌頂したのである。

Verse 28

ब्रह्महत्याविमुक्तः संस्तत्क्षणादेव सानुजः । आरूढपुष्पकोऽयोध्यां प्रययौ कपिभिर्वृतः

その瞬間にブラフマ殺し（brahma-hatyā）の罪より解き放たれ、彼は弟とともにプシュパカ（Puṣpaka）に乗り、ヴァーナラ（vānaras）に囲まれてアヨーディヤー（Ayodhyā）へと旅立った。

Verse 29

अतः कोटौ नरः स्नात्वा पापशेषविमोचितः । निवर्तेत्तत्क्षणादेव रामो दाशरथिर्यथा

ゆえに、コーティ（Koṭi）で沐浴し、罪の残滓から解き放たれた者は、ダシャラタの子ラーマ（Rāma）のごとく、その場でただちに帰るべきである。

Verse 30

एतद्धि तीर्थप्रवरं सर्वलोकेषु विश्रुतम् । रामनाथाभिषेकाय निर्मितं राघवेण यत्

これこそは、あらゆる世界に名高い最勝のティールタ（tīrtha）—ラाघァヴァ（Rāghava）がラーマナータ（Rāmanātha）のアビシェーカ（abhiṣeka）のために建立したものである。

Verse 31

स्वयं भगवती यत्र सन्निधत्ते च जाह्नवी । तारकब्रह्मणा यत्र रामेण स्नातमादरात्

そこにはバガヴァティー・ジャーナヴィー（Bhagavatī Jāhnavī、すなわちガンガー Gaṅgā）自らが臨在し、そこにて救済のブラフマン（tāraka-brahman）たるラーマ（Rāma）が敬虔に沐浴した。

Verse 32

तस्य वै कोटितीर्थस्य महिमा केन कथ्यताम् । यत्र स्नात्वा पुरा कृष्णो लोकसंग्रहणेच्छया

そのコーティティールタ（Koṭitīrtha）の大いなる功徳を、いったい誰が語り尽くせようか。昔、クリシュナ（Kṛṣṇa）もまた、世を護り衆生を導かんとして、そこで沐浴したのである。

Verse 33

मातुलस्य तु कंसस्य वधदोषाद्विमोचितः । तस्य वै कोटितीर्थस्य महिमा केन कथ्यते

彼は母方の叔父カンサを討ったことによる罪過から解き放たれた。あのコーティティールタの偉大さを、いったい誰が語り尽くせようか。

Verse 34

ऋषय ऊचुः । किमर्थमवधीत्कंसं मातुलं यदुनंदनः । यद्दोषशांतये सूत सस्नौ कोटौ महा मनाः

聖仙たちは言った。「ヤドゥの喜び（クリシュナ）は、なぜ母方の叔父カンサを討ったのか。さらに、いかなる罪の鎮めのために、その大いなる心の者はコーティで沐浴したのか、スータよ。」

Verse 35

श्रीसूत उवाच । वसुदेव इति ख्यातः शूरपुत्रो यदोः कुले । आसीत्स देवकसुतां देवकीमिति विश्रुताम्

シュリー・スータは語った。「ヤドゥの家系に、シュūraの子ヴァスデーヴァと名高い者がいた。彼には、デーヴァカの娘として知られるデーヴァキーという妻があった。」

Verse 36

उद्वाह्य रथमारूढः स्वपुरं प्रस्थितः पुरा । अथ सूतो बभूवाथ कंसो ह्यानकदुन्दुभेः

婚礼ののち、彼は車に乗り、自らの都へと昔に旅立った。そのときカンサは、アーナカドゥンドゥビ（ヴァスデーヴァ）の御者となった。

Verse 37

अशरीरा तदा वाणी कंसं सारथिमब्रवीत् । भगिनीं च तथा भामं वाहयंतं रथोत्तमे

そのとき、身なき声が御者カンサに告げた。彼は最上の車に、光り輝く妹を乗せて運んでいた。

Verse 38

यामिमां वाहयस्यत्र रथेन त्वमरिंदम । अस्यास्त्वामष्टमो गर्भो वधिष्यति न संशयः

ここで汝が戦車に乗せて運ぶこの女こそ、敵を屈する者よ――彼女の第八の懐妊が汝を滅ぼす。疑いはない。

Verse 39

इत्याकर्ण्य वचो दिव्यं कंसः खङ्गं प्रगृह्य च । स्वसारं हंतुमुद्योगं चकार द्विजपुंगवाः

その神聖なる言葉を聞くや、カンサは剣を取り、己が妹を殺さんと企てた。おお、二度生まれの中の最勝者よ。

Verse 40

ततः प्रोवाच तं कंसं वसुदेवः स सांत्वयन् । वसुदेव उवाच । अस्यां प्रसूतान्दास्यामि तुभ्यं कंस सुतानहम्

そこでヴァスデーヴァは彼をなだめようとしてカンサに語った。ヴァスデーヴァ曰く、「おおカンサよ、彼女から生まれる子らを、私は汝に引き渡そう。」

Verse 41

एनां स्वसारं मा हिंसीर्नास्यास्ते भीतिरस्ति हि । श्रुत्वा तद्वचनं कंसो निवृत्तस्तद्वधात्तदा

「汝のこの妹に害をなすな。彼女から汝に危難はない。」その言葉を聞いて、カンサはその時、殺害を思いとどまった。

Verse 42

देवकीवसुदेवाभ्यां सहितः स्वपुरं ययौ । पादावसक्तनिगडौ देवकीवसुदेवकौ

デーヴァキーとヴァスデーヴァを伴い、彼は自らの都へと赴いた。デーヴァキーとヴァスデーヴァの足には枷が固くはめられていた。

Verse 43

स्थापयामास दुष्टात्मा कंसः कारागृहे तदा । ततः कालेन महता वसुदेवाद्धि देवकी

そのとき邪悪な心のカṃサは、彼らを牢獄に閉じ込めた。やがて長い時を経て、デーヴァキーはまことにヴァスデーヴァより身ごもり—

Verse 44

षट्पुत्राञ्जनयामास क्रमेण मुनिपुंगवाः । जातांस्तान्वसुदेवेन दत्तान्कंसोऽपि सोऽवधीत्

次々に六人の子が生まれた。生まれた子らがヴァスデーヴァによって引き渡されると、カṃサもまた彼らを殺した。

Verse 45

हतेषु षटसु पुत्रेषु देवक्युदरजन्मसु । कंसेन क्रूरमतिना निष्कृपेण द्विजोत्तमाः

おお、最勝の二度生まれよ。残忍な心で慈悲なきカṃサが、デーヴァキーの胎より生まれた六人の子を殺したとき—

Verse 46

शेषोऽभूत्सप्तमो गर्भो देवक्या जठरे तदा । मायादेवी ततो गर्भं तं वै विष्णुप्रचोदिता

そのときデーヴァキーの胎の第七の宿りはシェーシャであった。そこでヴィシュṇुに促されたマーヤーデーヴィーが、その胎児を引き受けた。

Verse 47

नंदगोपगृहस्थायां रोहिण्यां समवेशयत् । देवक्याः सप्तमो गर्भः पतितो जठरादिति

彼女はそれを、牛飼いナンダの家に住むローヒニーのもとへ移した。こうして「デーヴァキーの第七の胎は腹より落ちた」と知られるようになった。

Verse 48

लोके प्रसिद्धिरभवन्महती विष्णुलीलया । देवकीजठरे पश्चाद्विष्णुर्गर्भत्वमाप्तवान्

ヴィシュヌの神聖なるリーラーによって、世に大いなる評判が広まった。その後、ヴィシュヌ自らがデーヴァキーの胎内に胚として入られた。

Verse 49

ततो दशसु मासेषु गतेषु हरिरव्ययः । देवकीजठराज्जज्ञे कृष्ण इत्यभिविश्रुतः

やがて十か月が満ちると、不滅のハリはデーヴァキーの胎より誕生し、遍く「クリシュナ」の名で知られた。

Verse 50

शंखचक्रगदाखङ्गविराजितचतुर्भुजः । किरीटी वनमाली च पित्रोः शोकविनाशनः

御身は四臂に現れ、法螺貝・円盤・棍棒・剣を輝かせ、宝冠を戴き、森の花輪を垂れ、父母の憂いを滅する御方であった。

Verse 51

तं दृष्ट्वा हरिमीशानं तुष्टावानकदुंदुभिः

至上主ハリを拝して、アクラドゥンドゥビ（ヴァスデーヴァ）は御方を讃嘆した。

Verse 52

वसुदेव उवाच । विश्वं भवा न्विश्वपतिस्त्वमेव विश्वस्य योनिस्त्वयि विश्वमास्ते । महान्प्रधानश्च विराट स्वराड् च सम्राडसि त्वं भगवन्समस्तम्

ヴァスデーヴァは言った。「あなたは宇宙そのものであり、ただあなたこそ宇宙の主。あなたは万有の胎蔵・根源であり、全宇宙はあなたのうちに安住する。あなたは偉大なる者—プラダーナ、ヴィラート、自己により主権を有する王、そして至上の皇帝。ああ、福徳の世尊よ、あなたは一切の総体である。」

Verse 53

एवं जगत्कारणभूतधाम्ने नारायणायामितविक्रमाय । श्रीशार्ङ्गचक्रासिगदाधराय नमोनमः कृत्रिममानुषाय

かくして我は幾度も幾度もナーラーヤナに帰命し奉る。彼は世界の因なる聖なる住処、威力無量にして、栄光のシャールンガ弓、円盤、剣、棍棒を執り、世の利益のため神のはからいにより人の姿を現ずる御方なり。

Verse 54

स्तुवन्तमेवं शौरिं तं वसुदेवं हरिस्तदा । अवोचत्प्रीणयंस्तं च देवकीं च द्विजोत्तमाः

ヴァスデーヴァ（シャウリ）がこのように讃嘆していると、ハリはそのとき語り、ヴァスデーヴァとデーヴァキーの双方を喜ばせ給うた。おお、最勝の両生者よ。

Verse 55

हरिरुवाच । अहं कंसं वधिष्यामि मा भीर्वां पितराविति । नन्दगोपस्य गृहिणी यशोदाऽजनयत्सुताम् । मम मायां पूर्वदिने सर्वलोकविमोहिनीम्

ハリは仰せになった。「我はカンサを討つ。恐れるな、父母よ。ナンダゴーパの妻ヤショーダーは一人の娘を産んだ。前日に生まれし、あらゆる世界を迷わせる我がマーヤーである。」

Verse 56

मां तस्याः शयने न्यस्य यशोदायाः सुता तु ताम् । आदाय देवकीशय्यां प्रापयस्व यदूत्तम

「我を彼女の床に置き、ヤショーダーの娘を抱き取り、デーヴァキーの臥所へ運べ。おお、ヤドゥ族の最勝者よ。」

Verse 57

एवमुक्तः स कृष्णेन तथैव ह्यकरोद्द्विजाः । रुरोद माया तनया देवकीशयनेस्थिता

クリシュナにこのように命じられて、彼はそのとおりに行った。おお、両生者よ。するとマーヤーの娘はデーヴァキーの床に横たわり、泣き声を上げ始めた。

Verse 58

अथ बालध्वनिं श्रुत्वा कंसः संकुलमानसः । सूतिकागृहमागम्य तामादाय च दारिकाम्

乳児の泣き声を聞くや、心乱れたカンサは産室に入り、女の赤子を奪い取った。

Verse 59

शिलायां पोथयामास निर्दयो निरपत्रपः । अथ तद्धस्तमाच्छिद्य सायुधाष्टमहाभुजा । महादेव्यब्रवीत्कंसं समाहूयातिकोपना

無慈悲で恥を知らぬ彼は、彼女を石に叩きつけた。すると八臂にして威力あり、武器を帯びる大女神がその手を断ち、カンサを呼び寄せて激怒のうちに告げた。

Verse 60

मायोवाच । अरे रे कंस पापात्मन्दुर्बुद्धे मूढचेतन

マーヤーは言った。「おいカンサ、罪深き者よ。邪なる心、迷妄の知よ！」

Verse 61

यत्र कुत्रापि शत्रुस्ते वर्तते प्राणहारकः । मार्गयस्वात्मनो मृत्युं तं शत्रुं कंस मा चिरम्

「どこかに汝の敵がいる。汝の命を奪う者だ。カンサよ、遅れることなく、その敵—すなわち汝自身の死—を探し出せ。」

Verse 62

इतीरयित्वा सा देवी दिव्यस्थानान्यवाप्य च । लब्धपूजा मनुष्येभ्यो बभूवाभीष्टदायिनी

かく語り終えると女神は天上の聖なる住処に至り、また人々の礼拝を受けて、望みのままの加護と恩寵を授ける方となった。

Verse 63

श्रुत्वा स देवीवचनं कंसो ऽपि भृशमाकुलः । बालग्रहान्पूतनादीन्स्वांतकं बाधितुं रिपुम्

女神の言葉を聞いて、カンサもまた甚だしく心乱れた。自らの死をもたらす敵を妨げんとして、プータナーら幼子を奪う魔の者どもを差し向けた。

Verse 64

प्रेषयामास देशेषु शिशूनन्यांश्च बाधितुम् । ते च बालग्रहाः सर्वे प्रययु र्नंदगोकुलम्

彼は諸国へ使いを放ち、ほかの乳児たちを悩ませ苦しめさせた。かくして、幼子を奪うバ―ラ・グラハの魔どもは皆、ナンダのゴークラへと向かった。

Verse 65

हताश्च कृष्णेन तदा प्रययुर्यमसादनम् । ततः कतिपयाहस्सु गतेषु द्विजपुंगवाः

しかし彼らはその時クリシュナに討たれ、ヤマの住まいへと赴いた。幾日か過ぎて、ああ、二度生まれの最勝者よ、……

Verse 66

रामकृष्णौ व्यवर्द्धेतां गोकुले बालकौ तदा । अनेकबालक्रीडाभिश्चिक्रीडतुररिंदमौ

その後、ラーマとクリシュナはゴークラで少年として育った。敵を屈する二人は、そこで数々の童の遊びに興じた。

Verse 67

कंचित्कालं वत्सपालौ वेणुनादमकुर्वताम् । कंचित्कालं च गोपालौ गुंजातापि च्छभूषितौ

しばらくは子牛を守り、笛の音を響かせた。またしばらくは牛飼いとなり、グンジャーの実の飾りや花輪で身を荘厳していた。

Verse 68

रेमाते बहुकालं तौ गोकुले रामकेशवौ । कंसः कदाचिदक्रूरं गोकुले रामकेशवौ

かくして久しく、二人――ラーマとケーシャヴァ――はゴークラにて戯れつつ住まわれた。やがてある時、カンサはゴークラのラーマとケーシャヴァのことによりアクルーラを召した。

Verse 69

प्रेषयामास विप्रेंद्राः समानयितुमं जसा । आनयामास चाक्रूरो रामकृष्णौ स गोकुलात्

おお、婆羅門の中の最勝者よ、彼は急ぎ彼らを連れて来るよう（アクルーラを）遣わした。かくしてアクルーラは、ラーマとクリシュナをゴークラより連れ来たった。

Verse 70

मथुरां कंसनिर्देशात्स्वर्णतोरणराजिताम्

——カンサの命により、黄金の門楼に輝く都マトゥラーへ。

Verse 71

ततः समानीय स रामकेशवौ ययौ पुरीं गांदिनिजस्तदग्रे । दृष्ट्वा च कंसं विनिवेद्य कार्यं तस्मै स्वगेहं प्रविवेश पश्चात्

その後、ガーンディニーの末裔アクルーラは、ラーマとケーシャヴァを伴い、都へ先んじて進んだ。カンサにまみえ、事の次第を奏上すると、のちに自らの家へ入った。

Verse 72

अथापराह्णे वसुदेवपुत्रावन्येद्युरिष्टैः सह गोपपुत्रैः । उपेयतुः सालनिखातयुक्तां संगोपुराट्टां मधुरापुरीं तौ

そして午後、翌日、ヴァスデーヴァの二人の御子は、愛しき牧童の友らと共に、マトゥラーの都へ近づいた。そこはサーラ材の杭と柵で固められ、堅固に築かれた門楼が輝いていた。

Verse 73

स्तोत्राणि शृण्वन्पुरयौवतानां कृष्णस्तु रामेण सहैव गत्वा । धनुर्निवेशं सह सैव तत्र ददर्श चापं च महदृढज्यम्

都の乙女たちの讃歌を耳にしつつ、クリシュナはラーマと共に弓の納められた場所へ赴いた。そこで彼は、きわめて堅固な弦を張った巨大なる弓を目の当たりにした。

Verse 74

विद्राव्य सर्वानपि चापपालान्धनुः समादाय स लीलयाऽशु । मौर्व्यां नियोक्तुं नमयांचकार तदं तरे भग्नमभूद्विधैव

弓を守る者たちをことごとく追い払うと、彼は戯れのごとくたちまち弓を取り上げた。弦を掛けようと弓をしならせたその時、弓は真ん中で折れた――それは宿命の定めであった。

Verse 75

कोदंडभंगोत्थितशब्दमाशु श्रुत्वाभियातान्बलिनो निहंतुम् । निजघ्नतुस्तौ प्रतिगृह्य खंडौ चापस्य पालान्बलिनौ द्विजेंद्रा

大弓が折れた轟音をただちに聞きつけ、剛の者どもが討たんと駆け寄った。だが二人の勇者は折れた弓の断片を手に取り、弓の守り手を討ち果たした、ああ最勝の二度生まれよ。

Verse 76

ततः कुवलयापीडं गजं द्वारि स्थितं क्षणात् । निहत्य रामकृष्णौ तौ महाबलपराक्रमौ

それから瞬く間に、力と武勇にすぐれたラーマとクリシュナは、門に立ちはだかる象クヴァラヤーピーダを討ち倒した。

Verse 77

तस्य दंतौ समुत्पाट्य दधानौ करयोर्द्वयोः । अंसे निधाय तौ दंतौ रंगं प्रययतुः क्षणात्

その二本の牙を引き抜き、両手に携え、肩に載せて、二人はただちに闘技の場へと進んだ。

Verse 78

निहत्य मल्लं चाणूरं मुष्टिकं तोशलं तथा । अन्यांश्च मल्लप्रवरान्निन्यतुर्यमसा दनम्

かくして力士チャーヌーラ、ムシュティカ、トーシャラ、さらに他の名だたる力士たちを討ち滅ぼし、彼らをヤマの住処へと送った。

Verse 79

समारुरुहतुस्तूर्णं तुंगं मंचं च तौ तदा । तत्र तुंगे समासीनमासने कंसमेत्य तौ । तस्थतुस्तं तृणीकृत्य सिंहौ क्षुद्रमृगं यथा

そのとき二人はたちまち高き壇に駆け上がった。高座に坐すカンサに近づき、その前に立って彼を塵のごとく軽んじた――獅子が小獣に臨むように。

Verse 80

ततः कंसं समाकृष्य कृष्णो मंचोपरि स्थितम् । पादौ गृहीत्वा वेगेन भ्रामयामास चांबरे

ついでクリシュナは壇上のカンサを引き寄せ、足をつかむや、力強く空中で振り回した。

Verse 81

ततस्तं पोथयामास स भूमौ गत जीवितम् । कंसभ्रातॄन्बलोऽप्यष्टौ निजघ्ने मुष्टिना द्विजाः

それから彼はカンサを地に叩きつけ、命なきものとして倒れた。さらにバララーマも拳ひとつでカンサの八人の兄弟を打ち倒した、ああ婆羅門たちよ。

Verse 82

एवं निहत्य तं कंसं कृष्णः परबलार्दनः । पितरौ मोचयामास निगडादति दुःखितौ

かくしてカンサを討ち果たした後、クリシュナ――敵軍を砕く者――は、甚だ苦しむ父母を枷から解き放った。

Verse 83

सर्वानास्थापयामास बलेन सह माधवः । श्रीकृष्णेन हतं कंसं श्रुत्वा प्रापुः पुरीं तदा

そのときマーダヴァはバララーマと共に、力をもって万事を整えた。聖なるクリシュナがカンサを討ったと聞き、人々はその時、都へと集まって来た。

Verse 84

बांधवा मथुरायां ये पूर्वं कंसे न बाधिताः । उग्रसेनं तथा राज्ये स्थापयामास केशवः

マトゥラーにいて、かつてカンサに苦しめられなかった親族たちに対しても、ケーシャヴァは同様に配慮し、ウグラセーナを王位に据えて、国を正しい統治へと戻した。

Verse 85

असहिष्णुर्द्विजाः पित्रोरेवं कंसकृतागसम् । जघान मातुलं कंसं देवब्राह्मणकंट कम्

カンサが犯した重い罪、とりわけ年長者への非道を、聖なる者たちは耐えがたく思った。ゆえにクリシュナは母方の叔父カンサを討った。彼は神々とバラモンを悩ます「棘」であった。

Verse 86

ततः कदाचिकृष्णोऽयमात्मानं द्रष्टुमागतान् । नारदादीन्मुनीन्सर्वानिदं पप्रच्छ सत्तमः

その後ある時、ナーラダをはじめとするすべての聖仙たちが彼に会いに来た。すると衆生の最勝者クリシュナは、彼らにこの問いを発した。

Verse 87

श्रीकृष्ण उवाच । मयाऽयं मातुलो विप्रा हतः कंसोऽतिपापकृत् । मातुलस्य वधे दोषः प्रोच्यते शास्त्रवित्तमैः

聖なるクリシュナは言った。「おおバラモンたちよ、私はこの母方の叔父カンサを討った。彼は極悪の罪を重ねた者である。だがシャーストラに通じた者たちは、母方の叔父を殺すことには過失があると説く。」

Verse 88

प्रायश्चित्तमतो ब्रूत तद्दोषविनिवृत्तये । अवोचन्नारदस्तत्र कृष्णमद्भुतविक्रमम् । वाचा मधुरया विप्रा भक्तिप्रणयपूर्वकम्

「それゆえ、その過失を除くための贖罪をお告げください。」するとナーラダは、その場で驚くべき武勇のクリシュナに語りかけた。ああ婆羅門たちよ、彼は甘美な言葉をもって、信愛と親しき敬意を先立てて申し上げた。

Verse 89

नारद उवाच । नित्यशुद्धश्च मुक्तश्च भद्रश्चैव भवा न्सदा

ナーラダは言った。「あなたは常に清浄、常に解脱、そして常に吉祥であられます。」

Verse 90

सच्चिदानंदरूपश्च परमात्मा सनातनः । पुण्यं पापं च ते नास्ति कृष्ण यादवनंदन

「あなたはサット・チット・アーナンダ—存在・意識・至福—の御姿、永遠の至上我（パラマートマン）です。おおクリシュナ、ヤーダヴァの歓喜よ、あなたには功徳も罪もありません。」

Verse 91

तथापि लोकशिक्षार्थं भवता गरु डध्वज । प्रायश्चित्तं तु कर्तव्यं विधिनानेन माधव

「それでも、世を教え導くために、ガルダの旗を掲げるマーダヴァよ、この定められた作法に従って贖罪を行うべきです。」

Verse 92

लोकसंग्रहणं तावत्कर्तव्यं भवताधुना । रामसेतौ महापुण्ये गंधमादनपर्वते

「人々を護り、世をまとめるために、今これを行いなさい。大いなる功徳のラーマ・セートゥにて、ガンダマーダナ山の上で。」

Verse 93

रामेण स्थापितं लिंगं रामनाथाभिधं पुरा । तस्याभिषेकतोयार्थं धनुष्कोट्या रघूद्वहः

昔、ラーマは「ラーマナータ」と名づけられたリンガを स्थापितした。その聖なるアビシェーカ（灌頂）に要する水を求め、ラグ族の最勝者はダヌシュコーティより旅立った……

Verse 94

गां भित्त्वोत्पादयामास तीर्थं कोटीति विश्रुतम् । तव पूर्वावतारेण रामेणाक्लिष्टकर्मणा

汝の前の化身――労なく業を成すラーマ――は大地を裂き、「コーティティールタ」と名高い聖なるティールタを湧き出させた。

Verse 95

ब्रह्महत्याविशुद्ध्यर्थं निर्मितं स्वयमेव यत् । तत्र स्नानं कुरुष्व त्वं धर्म्ये पापविनाशने

そのティールタは、ブラフマ殺し（brahma-hatyā）の罪を清めるため、自ずから現れた。ゆえに汝はそこで沐浴せよ――罪を滅する、正法の地にて。

Verse 96

तेन ते मातुलवधाद्दोषः शीघ्रं विनंक्ष्यति । कोटितीर्थे हरेः स्नानं ब्रह्महत्यादिशोधकम्

その沐浴によって、母方の叔父を殺したことから生じた過失は速やかに滅びる。コーティティールタにてハリのために沐浴すれば、ブラフマ殺し（brahma-hatyā）などの罪さえ清められる。

Verse 97

स्वर्गमोक्षप्रदं पुंसामायुरारोग्यवर्धनम् । इति श्रुत्वा मुनेर्वाक्यं नारदस्य स माधवः

ナーラダの言葉――それは人々に天界とモークシャを授け、寿命と健やかさを増す――を聞いて、マーダヴァはその教えを受け入れた。

Verse 98

विसृज्य तानृषीन्सर्वांस्तस्मिन्नेव क्षणे द्विजाः । रामसेतौ ययौ तूर्णं स्वदोषपरि शुद्धये

その瞬間にすべての聖仙に別れを告げ、二度生まれし者（マーダヴァ）は、自らの過失を完全に清めるため、急ぎラーマセートゥへ赴いた。

Verse 99

दिनैः कतिपयैर्गत्वा कोटितीर्थं यदूद्वहः । स्नात्वा संकल्पपूर्वं च दत्त्वा दानान्यनेकशः

幾日か旅してヤドゥ族の最勝者はコーティティールタに至り、先にサンカルパ（誓願）を立てて沐浴し、数多くの施しを行った。

Verse 100

स मातुलवधोत्पन्नदोषेभ्यो मुमु चे क्षणात् । निषेव्य रामनाथं च स्वपुरं मथुरां ययौ

ただちに彼は母方の叔父を殺したことから生じた罪過より解き放たれ、ラーマナータを礼拝してのち、自らの都マトゥラーへ帰った。

Verse 104

श्रुत्वेमं पुण्यमध्यायं पठित्वा च मुनीश्वराः । ब्रह्महत्यादिभिः सत्यं मुच्यते पातकैर्नरः

聖仙の主たちよ、この功徳ある章を聞き、また誦するならば、人はまことにブラフマハティヤー（梵殺）などの罪業から解放される。