Adhyaya 22

Verse 1

। श्रीसूत उवाच । लक्ष्मीतीर्थे शुभे पुंसां सर्वैश्वर्यैककारणे । स्नात्वा नरस्ततो गच्छेदग्नितीर्थं द्विजोत्तमाः

聖スータは言った。人々のあらゆる繁栄の唯一の因である吉祥なるラクシュミーティールタで沐浴したのち、人は次にアグニティールタへ赴くべきである、二度生まれの最勝者たちよ。

Verse 2

अग्नितीर्थं महापुण्यं महापातकनाशनम् । तीर्थानामुत्तमं तीर्थं सर्वाभीष्टैकसाधनम् । तत्र स्नायान्नरो भक्त्या स्वपापपरिशुद्धये

アグニティールタは至上の功徳を具え、大罪を滅する聖地—諸ティールタの中の最勝にして、あらゆる願いを成就させる唯一の手段である。そこにて人は信心をもって沐浴し、自らの罪を完全に清めるべきである。

Verse 3

ऋषय ऊचुः । अग्निर्तार्थमितिख्यातिः कथं तस्य मुनीश्वर

聖仙たちは言った。「ムニの中の主よ、いかにしてそれは『アグニティールタ』と名高くなったのですか。」

Verse 4

कुत्रैदमग्नितीर्थं च कीदृशं तस्य वैभवम् । एतन्नः श्रद्दधानानां विस्तराद्वक्तुमर्हसि

このアグニティールタはどこにあり、その偉大さはいかなるものですか。信を抱く私たちのために、どうか詳しくお説きください。

Verse 5

श्रीसूत उवाच । सम्यक्पृष्टं हि युष्माभिः शृणुध्वं मुनिपुंगवाः । पुरा हि राघवो हत्वा रावणं सपरिच्छदम्

聖スータは言った。「まことに良き問いである。聞け、賢者の中の最勝たちよ。昔、ラ―ガヴァは、ラーヴァナをその軍勢と従者もろとも討ち滅ぼし、」

Verse 6

स्थापयित्वा तु लंकायां भर्तारं च विभीषणम् । सीतासौमित्रिसंयुक्तो रामो दशरथात्मजः

そしてランカーにヴィビーシャナを王として据えたのち、ダシャラタの子ラーマは、シーターとサウミトリ（ラクシュマナ）を伴って旅立った。

Verse 7

सिद्धचारणगंधवैर्देवैरप्सरसां गणैः । स्तूयमानो मुनिगणैः सत्याशीस्तीर्थकौतुकी

シッダ、チャーラナ、ガンダルヴァ、諸天とアプサラスの群れ、さらにムニたちの一団に讃えられ、祝福の決して虚しからぬ彼は、聖なる渡り場（ティールタ）へと敬虔な熱意をもって進み出た。

Verse 8

धारयंल्लीलया चापं रामोऽसह्यपराक्रमः । आत्मनः शुद्धिमाधातुं जानकीं शोधितु तथा

抗しがたい武勇をもつラーマは、弓をまるで戯れのように携え、己が汚れなき名誉を立てるため、ジャーナキーの清浄を正しく証明しようと決意した。

Verse 9

इंद्रादिदेववृन्दैश्च मुनिभिः पितृभिस्तथा । विभीषणेन सहितः सर्वेरपि च वानरैः

インドラを首とする諸天の群れ、ムニたち、さらに祖霊（ピトリ）に伴われ、またヴィビーシャナとすべてのヴァーナラたちをも従えて、彼はその大いなる集会の中を進んだ。

Verse 10

आययौ सेतुमार्गेण गंधमादनपर्वतम् । लक्ष्मीतीर्थतटे स्थित्वा जानकीशोधनाय सः

セートゥの道をたどってガンダマーダナ山に至り、ラクシュミー・ティールタの岸に立って、ジャーナキーの清浄を証し立てる備えを整えた。

Verse 11

अग्निमावाहयामास देवर्षिपितृसन्निधौ । अथोत्तस्थौ महांभोधेर्लक्ष्मीतीर्थाद्विदूरतः

諸天とリシたち、そして祖霊（ピトリ）の御前で、彼はアグニを招き寄せた。するとラクシュミー・ティールタより少し離れたところで、大海より火が立ち上がった。

Verse 12

पश्यत्सु सर्वलोकेषु लिहन्नंभांसि पावकः । आताम्रलोचनः पीतवासा धनुर्धरः

万界が見守る中、火神は水を舐め尽くすかのように現れた。そこに弓を執る勇者が立ち、眼は銅のごとく赤く、黄の衣をまとっていた。

Verse 13

सप्तभिश्चैव जिह्वाभिर्लेलिहानो दिशो दश । दृष्ट्वा रघुपतिं शूरं लीलामानुषरूपिणम्

七つの舌で十方へと舐め、閃き燃え上がりつつ、アグニは勇猛なるラグ族の主を見た。主は神の戯れとして人の姿を取っていた。

Verse 14

जगाद वचनं रम्यं जानकीशुद्धिकारणात् । रामराम महाबाहो राक्षसानां भयावह

ジャーナキーの清らかさを明らかにするため、彼は麗しい言葉を告げた。「ラーマ、ラーマ、偉大なる腕の主よ、ラークシャサたちの恐怖よ！」

Verse 15

पातिव्रत्येन जानक्या रावणं हतवान्भवान् । सत्यंसत्यं पुनः सत्यं नात्र कार्या विचारणा

「ジャーナキーのパティヴラティヤ（貞節の誓い）によって、あなたはラーヴァナを討つことができた。真実、真実、さらに真実。ここに疑いも思案も要らぬ。」

Verse 16

कमलेयं जगन्माता लीलामानुषविग्रहा । देवत्वे देवदेहेयं मनुष्यत्वे च मानुषी

「これは蓮より生まれし世界の母、神の戯れとして人の身を取られた方である。神性においては神の御姿、そして人性においては人として現れる。」

Verse 17

विष्णोर्देहानुरूपां वै करोत्ये षात्मनस्तनुम् । यदायदा जगत्स्वामिन्देवदेव जनार्द्दन

おお世界の主、神々の神ジャナールダナよ――ヴィシュヌがある特定の姿をお取りになるたび、彼女もまたその姿にかなうよう自らの身を整え、御顕現に完全に相応しくなる。

Verse 18

अवतारान्करोषि त्वं तदेयं त्वत्सहायिनी । यदा त्वं भार्गवो रामस्तदाभूद्धरणी त्वियम्

あなたが降臨（アヴァターラ）をなされるとき、彼女は伴侶となり助け手となる。あなたがブリグ族のラーマ（パラシュラーマ）であったとき、彼女はこの大地そのもの、ダラニーとなった。

Verse 19

अधुना जानकी जाता भवित्री रुक्मिणी ततः । अन्येषु चावतारेषु विष्णोरेषा सहायिनी

いま彼女はジャーナキー（シーター）として生まれ、やがてルクミニーとなる。ほかの化身においても、彼女は常にヴィシュヌの揺るがぬ伴侶であり助け手である。

Verse 20

तस्मामद्वचनादेनां प्रति गृह्णीष्व राघव । पावकस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा देवा महर्षयः

ゆえに、わが言葉に従い、ラाघァヴァよ、彼女を再び受け入れよ。火神パーヴァカのその宣言を聞いて、神々と大聖仙たちは証人として立ち、歓喜した。

Verse 21

विद्याधराश्च गंधर्वा मानवाः पन्नगास्तथा । अन्ये च भूतनिवहा रामं दश रथात्मजम्

ヴィディヤーダラとガンダルヴァ、人々、ナーガ（蛇族）、そして他の諸々の衆生の群れが、ダシャラタの子ラーマの周りにことごとく集い来た。

Verse 22

जानकीं मैथिलीं चैव प्रशशंसुः पुनःपुनः । रामोऽग्निवचनात्सीतां प्रतिजग्राह निर्मलाम्

人々は幾度もジャーナキー、マイティリーを讃えた。ラーマはアグニの言葉により、清浄で汚れなきシーターを再び受け入れた。

Verse 23

एवं सीताविशुद्ध्यर्थं रामेणाक्लिष्टकर्मणा । आवाहने कृते वह्निर्लक्ष्मीतीर्थाद्विदूरतः

かくしてシーターの清浄を証すため、倦むことなき行いのラーマが招請の儀を成すと、火神（ヴァフニ）は遠くラクシュミーティールタより呼び寄せられた。

Verse 24

यतः प्रदेशादुत्तस्थावंबुधेर्द्विजसत्तमाः । अग्नितीर्थं विजानीत तं प्रदेशमनुत्तमम्

おお最勝の再生者たちよ、海より火が立ち上がったその無上の地を、アグニティールタと知れ。

Verse 25

ततो विनिर्गमादग्नेरग्नितीर्थमितीर्यते । अत्र स्नात्वा नरो भक्त्या वह्नेस्तीर्थे विमुक्तिदे

アグニがそこに出現したゆえ、ここはアグニティールタと呼ばれる。信心をもってここで沐浴する者は、解脱を授けるヴァフニのティールタにて、解脱の果を得る。

Verse 26

उपोष्य वेदविदुषो ब्राह्मणा नपि भोजयेत् । तेभ्यो वस्त्रं धनं भूमिं दद्यात्कन्यां च भूषिताम्

断食を行ったのち、ヴェーダに通じたバラモンたちにも食を施すべきである。彼らに衣と財と土地を与え、さらにダルマにかなって飾り整えた乙女をも捧げよ。

Verse 27

सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुसायुज्यमाप्नुयात् । अग्नितीर्थस्य कूलेस्मि न्नन्नदानं विशिष्यते

一切の罪より解き放たれた者は、ヴィシュヌとのサーユジュヤ（合一）を得る。ここアグニティールタの岸では、食の布施（アンナ・ダーナ）がとりわけ功徳深いと宣示される。

Verse 28

अग्नितीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । दुष्पण्योपि महापापो यत्र स्नानात्पिशाचताम्

アグニティールタに等しいティールタは、過去にもなく、未来にもない。大罪人であったドゥシュパニヤでさえ、そこで沐浴することによりピシャーチャの境涯から解き放たれた。

Verse 29

परित्यज्य महा घोरां दिव्यं रूपमवाप्तवान् । पशुमान्नाम वैश्योऽभूत्पुरा पाटलिपुत्रके

きわめて恐ろしい姿を捨て去り、彼は神妙なる相を得た。かつてパータリプトラにおいて、彼はパシュマーンという名のヴァイシャであった。

Verse 30

स वै धर्मपरो नित्यं ब्राह्मणाराधने रतः । कृषिं निरंतरं कुर्वन्गो रक्षां चैव सर्वदा

彼は常にダルマに篤く、つねにブラーフマナを敬い供養することに励んだ。絶えず農耕に従事し、また常に牛を守護した。

Verse 31

पण्यवीथ्यां च विक्रीणन्कांचनादीनि धर्मतः । पशुमन्नामधेयस्य वणिक्छ्रेष्ठस्य तस्य वै

市の通りにて、彼は黄金などをダルマにかなって売りさばいた。その名をパシュマーンという彼は、まことに商人の中の最勝者であった。

Verse 32

बभूव भार्यात्रितयं पतिशुश्रूषणे रतम् । ज्येष्ठा त्रीन्सुषुवे पुत्रान्वैश्यवंशविवर्द्धनान्

彼には三人の妻があり、いずれも夫への奉仕に心を尽くしていた。長妻は三人の子を産み、ヴァイシャ（Vaiśya）の家系をいよいよ栄えさせた。

Verse 33

सुपण्यं पण्यवतं च चारुपण्यं तथैव च । मध्यमा सुषुते पुत्रौ सुकोश बहुकोशकौ

スパーニャ（Supāṇya）、パーニャヴァト（Paṇyavat）、そしてチャールパーニャ（Cārupāṇya）—その名はかくあった。中の妻は二子、スコーシャ（Sukōśa）とバフコーシャ（Bahukōśa）を産んだ。

Verse 34

तृतीयायां त्रयः पुत्रास्तस्य वैश्यस्य जज्ञिरे । महापण्यो महाकोशो दुष्पण्य इति विश्रुताः

第三の妻から、そのヴァイシャ（Vaiśya）に三人の子が生まれた。名はマハーパーニャ（Mahāpāṇya）、マハーコーシャ（Mahākōśa）、ドゥシュパーニャ（Duṣpāṇya）として知られた。

Verse 35

एवं पशुमतस्तस्य वैश्यस्य द्विजसत्तमाः । बभूवुरष्टौ तनयास्तासु स्त्रीषु तिसृष्वपि

かくして、二度生まれし者の中の最勝よ、そのヴァイシャ、パシュマーン（Paśumān）には、まことに三人の妻から八人の息子があった。

Verse 36

ते सुपण्यमुखाः सर्वे पुत्रा ववृधिरे क्रमात । धूलिकेलिं वितन्वन्तः पित रौ तोषयंति ते

スパーニャ（Supāṇya）をはじめとするその子らは、時とともに順に成長した。土埃の中で幼子の戯れに興じ、父母を喜ばせた。

Verse 37

पंचहायनतां प्राप्ताः क्रमात्ते वैश्यनंदनाः । पशुमानपि वैश्येंद्रः सर्वानपि च तान्सुतान्

やがてそのヴァイシャの子らは順に五歳に達した。すると名高きヴァイシャ、パシュマンはすべての息子に心を向け、彼らをさらに導き進ませ始めた。

Verse 38

बाल्यमारभ्य सततं स्वकृत्येषु व्यशिक्षयत् । कृषिगोत्राणवाणिज्यकर्मसु क्रमशिक्षिताः

幼い頃より彼は絶えず、各々の正しい務めを教え諭した。こうして彼らは段階を追って、農耕と牧畜、そして商いの業を学び身につけた。

Verse 39

सुपण्यमुख्याः सप्तैव पितृवाक्यमशृण्वत । पशुमान्वक्ति यत्कार्यं तत्क्ष णान्निरवर्तयन्

そのうち七人—善き行いにおいて最も優れた者たち—は父の言葉に耳を傾けた。パシュマンがなすべきことを告げれば、彼らはただちにそれを成し遂げた。

Verse 40

नैपुण्यं प्रापुरत्यंतं ते सुवर्णक्रियास्वपि । दुष्पण्यस्त्वष्टमः पुत्रो बाल्यमारभ्य संततम्

彼らは黄金を扱う技においてさえ、並外れた巧みさを得た。だが八番目の息子ドゥシュパニヤは、幼少より性向が異なっていた。

Verse 41

दुर्मार्गनिरतो भूत्वा नाशृणोत्पितृभा षितम् । धूलिकेलिं समारभ्य दुर्मार्गनिरतोऽभवत्

悪しき道に染まり、彼は父の諭しに耳を貸さなかった。塵の中で幼子の遊びにふけることから始まり、やがて不善への執着はいよいよ深まった。

Verse 42

स बाल एव सन्पुत्रो बालानन्यानबाधत । दुष्कर्मनिरतं दृष्ट्वा तं पिता पशुमांस्तथा

その子はまだ幼いのに、ほかの子らを苦しめていた。悪しき行いに耽るのを見て、父パシュマーンもまたそれに気づいた。

Verse 43

उपेक्षा मेवकृतवान्बालिशोऽयमितीरयन् । अथाष्टावपि वैश्यस्य प्रापुर्यौवनमात्मजाः

「こやつはただの愚か者だ」と言って、彼は顧みなかった。やがてヴァイシャの八人の息子たちは皆、青年期に達した。

Verse 44

ततोऽयमष्टमः पुत्रो दुष्णयो बलिनां वरः । गृहीत्वा पाणियु गलेबालान्नगरवर्तिनः

その後、八番目の子ドゥシュナヤは、力ある者の中でも最も強く、町に住む子どもたちを両手でつかみ取った。

Verse 45

निचिक्षेप स कूपेषु सरित्सु च सरःस्वपि । न कोऽपि तस्य जानाति दुश्चरित्रमिदं जनः

彼は彼らを井戸へ、川へ、さらには湖へと投げ込んだ。だが人々のうち、誰ひとりとしてこの邪悪な振る舞いを知る者はいなかった。

Verse 46

यावन्म्रियंते ते बालास्तावन्निक्षिप्तवाञ्जले । तेषां मृतानां बालानां पितरो मातरस्तथा

その子らが息絶えるまで、彼はなお水へ投げ入れ続けた。そして死んだ子どもたちのために、父母もまた悲嘆と途方に沈んだ。

Verse 47

गवेषयंति तान्सर्वान्नगरेषु हि सर्वशः । तान् दृष्ट्वा च मृतान्पुत्रान्के वलं प्रारुदञ्जनाः

人々は町々のあらゆる所で彼らを探し回った。だが、息子たちが死して横たわるのを見て、ただ泣き嘆くほかなかった。

Verse 48

जलेष्वथ शवान्दृष्ट्वा जनाश्चक्रुर्यथोचितम् । एवं प्रतिदिनं बालान्दुष्पण्यो मारयन्पुरे

やがて水の中に屍を見て、人々はしかるべき葬送の儀礼を行った。かくして日ごとに、邪悪な心の者が都で子らを殺し続けた。

Verse 49

जनैरप्यपरिज्ञातश्चिरमेवमवर्तत । म्रियमाणेषु बालेषु वैश्यपुत्रस्य कर्मणा

人々には気づかれぬまま、これが長く続いた。商人の子の所業によって、子どもたちは次々と命を落としていった。

Verse 50

प्रजानां वृद्धिराहित्याच्छून्यप्रायमभूत्पुरम् । ततः समेत्य पौरास्तद्वृत्तं राज्ञे न्यवेद यन्

民の増えが絶え、都はほとんど空に近くなった。そこで町人たちは集い、その一部始終を王に奏上した。

Verse 51

श्रुत्वा नृपस्तद्वचनमाहूय ग्रामपालकान् । कारणं बालमरणे चिंत्यतामिति सोऽन्वशात्

その言葉を聞いた王は村の守り役を召し出し、「子らの死の原因を究めよ」と命じた。

Verse 52

ग्रामपालास्तथेत्युक्त्वा तत्र तत्र व्यवस्थिताः । सम्यग्गवेषयामासुः कारणं बालमारणे

「そのとおりに」と言って、村の守り人たちはあちらこちらに配置につき、幼子たちが殺された原因を丹念に探し求めた。

Verse 53

ते वै गवेषंयतोऽपि नाविंदन्बालमारकम् । ते पुनर्नृपमासाद्य भीता वाक्यमथाब्रु वन्

探し求めても幼子を殺す者は見つからなかった。そこで彼らは再び王のもとへ赴き、恐れを抱いて言葉を述べた。

Verse 54

गवेषयंतोऽपि वयं तन्न विंदामहे नृप । यो बालान्नगरे स्थित्वा सततं मारयत्यपि

「探し続けておりますが、王よ、見つけられませぬ。都の内に留まり、絶えず幼子を殺し続けるその者を。」

Verse 55

पुनश्च नागराः सर्वे राजानं प्राप्य दुःखिताः । पुनः प्रजानां मरणमब्रुवन्वाष्पसंकुलाः

再び町の人々は皆、嘆きに沈んで王のもとへ赴き、またもや涙にむせびつつ民の死を訴えた。

Verse 56

राजा तत्कारणाज्ञानात्तूष्णीमास्ते विचिंत्य तु । कदाचिद्वैश्यपुत्रोयं पंचभिर्बा लकैः सह

原因を知らぬゆえ、王は沈黙して思案に沈んだ。するとある時、この商人の子が五人の少年と共にいるのが見られた。

Verse 57

तटाकांतिकमापेदे पंकजाहरणच्छलात् । बलाद्गृहीत्वा तान्बालान्दुष्पण्यः क्रोशतस्तदा

蓮を摘む口実でドゥシュパニヤは池へ近づき、力ずくでその少年たちを捕らえて、たちまち苦しみの叫びを上げさせた。

Verse 58

क्रूरात्मा मज्जयामास कंठ दघ्ने सरोजले । मृतान्मत्वा च ताञ्छीघ्रं दुष्पण्यः स्वगृहं ययौ

残忍な心のその男は、首までの蓮の水に彼らを沈めた。死んだと思い込んだドゥシュパニヤは、急いで自宅へ帰っていった。

Verse 59

पञ्चानां पितरस्तेषां मार्गयंतः सुतान्पुरे । तेषु वै मार्गमाणेषु पंच तेना तिबालकाः

その五人の父たちは都じゅうで息子を探し回った。探し求めるその間も、まだ幼い五人の子らはそこにいて、人目に触れなかった。

Verse 60

निक्षिप्ता अपि तोयेषु नाम्रियंत यदृच्छया । ते शनैः कूलमासाद्य पंचापि क्लिन्नमौलयः

水に投げ込まれながらも、天のはからいにより彼らは死ななかった。やがてゆっくり岸にたどり着き、五人とも髪を濡らしながら生き延びた。

Verse 61

अशक्ता नगरं गंतुं बाल्यात्तत्रैव बभ्रमुः । दूरादुच्चार्यमाणानि स्वनामानि स्वबंधुभिः

幼くして都へ戻る力もなく、彼らはその場をさまよった。遠くから、身内が声高に呼ぶ自分たちの名が聞こえてきた。

Verse 62

श्रुत्वा पंचापि ते बालाः प्रतिशब्दमकुर्वत । ततस्तत्पितरः श्रुत्वा तत्रागत्यसरस्तटे

名を呼ばれるのを聞いて、五人の少年はみな声を返して応えた。するとその返事を聞いた父たちは、そこへ来て湖のほとりに立った。

Verse 63

पुत्रान्दृष्ट्वा तु सप्राणान्प्रहर्षमतुलं गताः । किमेतदिति पित्राद्यैः पृष्टास्ते बालकास्तदा

息あるまま生きている我が子を見て、彼らは量り知れぬ歓喜に満たされた。そこで父や年長者たちは少年たちに問うた。「これはどういうことだ、何が起きたのか。」

Verse 64

दुष्पण्यस्याथ दुष्कृत्यं बन्धुभ्यस्ते न्यवेदयन् । ततो विदितवृत्तांता राजानं प्राप्य नागराः

それから彼らは、ドゥシュパニヤの悪しき行いを親族に告げた。やがて一部始終を知った町の人々は、王のもとへ赴いた。

Verse 65

पंचभिः कथितं वृत्तं दुष्पण्यस्य न्यवेदयन् । ततो राजा समाहूय पशुमंतं वणिग्वरम् । पौरेष्वपि च शृण्वत्सु वाक्यमेतदभाषत

五人が語ったとおりの出来事を、彼らはドゥシュパニヤの件として王に奏上した。すると王は、富める家畜の主にして名高い商人を召し出し、町人たちが聞き入る中で次の言葉を述べた。

Verse 66

राजोवाच । दुष्पण्यनामा पशुमन्बहुप्रजमिदं पुरम्

王は言った。「ドゥシュパニヤと名乗る者よ、家畜の富を有する者よ——この都は多くの民で満ち、我が守護のもとにある……。」

Verse 67

शून्यप्रायं कृतं पश्य त्वत्पुत्रेण दुरात्मना । इदानीं बालिशानेतान्मज्जयामास वै जले

「見よ――この地は汝の邪悪な子によって、ほとんど荒れ果てた。たった今も、あの無垢で素朴な人々を水に沈めて溺れさせたのだ。」

Verse 68

यदृच्छया च सप्राणाः पुनरप्या गताः पुरम् । अस्मिन्नित्थं गते कार्ये किं कर्तव्यं वदाधुना

「たまたま命を保ったまま、彼らは都へ戻って来た。事がここまで至った今、ただちに何をなすべきか、告げよ。」

Verse 69

अद्य त्वामेव पृच्छामि यतस्त्वं धर्मतत्परः । इत्युक्तः पशुमान्राज्ञा धर्मज्ञो युक्तमब्रवीत्

「今日、ただ汝にのみ問う。汝はダルマに篤いゆえだ。」王にそう告げられると、ダルマを知るパシュマーンは、ふさわしく答えた。

Verse 70

पशुमानुवाच । पुरं निःशेषितं येन वधमेवायमर्हति । न ह्यत्र विषये किंचित्प्रष्टव्यं विद्यते नृप

パシュマーンは言った。「都をことごとく滅ぼした者は、ただ処刑に値するのみ。この件において、王よ、もはや問うべきことは何もない。」

Verse 71

न ह्ययं मम पुत्रः स्याच्छत्रुरेवातिपापकृत् । न ह्यस्य निष्कृतिं पश्ये येन निःशेषितं पुरम्

「この者がわが子であるはずがない――彼は敵であり、極重の罪をなす者だ。都をことごとく荒廃させた以上、彼に対する贖罪の道は見いだせぬ。」

Verse 72

वध्यतामेव दुष्टात्मा सत्यमेव ब्रवीम्यहम् । श्रुत्वा पशुमतो वाक्यं नागराः सर्व एव हि

「邪悪な心の者は処刑されよ――これぞ我が語る真実である。」パシュマーン（Paśumān）の言葉を聞いて、町の人々は皆まことに応じた。

Verse 73

वणिग्वरं श्लाघमाना राजानमिदमूचिरे । न वध्यतामयं दुष्टस्तूष्णीं निर्वास्यतां पुरात्

商人の長を讃えつつ、市民は王に言った。「この悪しき者を処刑なさらぬように。黙して都より追放なされよ。」

Verse 74

ततः स राजा दुष्पण्यं समाहूयेदमब्रवीत् । अस्माद्देशाद्भवाञ्छीघ्रं दुष्टात्मन्गच्छ सांप्रतम्

そこで王はドゥシュパニヤ（Duṣpaṇya）を召して言った。「この国土より去れ、邪なる心の者よ。速やかに、ただちに。」

Verse 75

यदि तिष्ठेस्त्वमत्रैव दण्डयेयं वधेन वै । इति राज्ञा विनिर्भर्त्स्य दूतैर्निर्वासितः पुरात्

「もしここに留まるなら、死をもって罰する。」王にかく叱責され、彼は王の使者らによって都から追放された。

Verse 76

दुष्पण्यस्त्वथ तं देशं परित्यज्य भयान्वितः । मुनिमंडलसंबाधं वनमेव ययौ तदा

その後ドゥシュパニヤ（Duṣpaṇya）は恐れにとらわれてその国を捨て、牟尼たちの群れがひしめく森へと赴いた。

Verse 77

तत्राप्येकं मुनिसुतं स तोयेषु न्यमज्जयत् । केल्यर्थमागता दृष्ट्वा मुनिपुत्रा मृतं शिशुम्

そこでも彼は、ある牟尼の幼い息子を水に沈めた。遊びのために来た牟尼の娘たちは、幼子が死して横たわるのを見た。

Verse 78

तत्पित्रे कथयामासुरभ्येत्य भृशदुःखिताः । तत उग्रश्रवाः श्रुत्वा तेभ्यः पुत्रं जले मृतम्

深く嘆き悲しみ、彼女たちは子の父に告げた。するとウグラシュラヴァは、息子が水中で死んだと聞き、悲嘆に沈んだ。

Verse 79

तपोमहिम्ना दुष्प ण्यचरितं तदमन्यत । उग्रश्रवाः शशापैनं दुष्पण्यं वैश्यनंदनम्

苦行の威力によって、彼はその所業がドゥシュパニヤの仕業であると悟った。ウグラシュラヴァは商人の子ドゥシュパニヤを呪った。

Verse 80

उग्रश्रवा उवाच । मत्सुतं पयसि क्षिप्य यत्त्वं मारि तवानसि । तवापि मरणं भूयाज्जल एव निमज्जनात्

ウグラシュラヴァは言った。「汝、悪しき者よ、我が子を水に投げ入れて殺したゆえに、汝の死もまた水に沈み、溺れて訪れよ。」

Verse 81

मृतश्च सुचिरं कालं पिशाचस्त्वं भविष्यसि । इति शापे श्रुते सद्यो दुष्पण्यः खिन्नमानसः

「さらに死後、久しく汝はピシャーチャ（piśāca）となるであろう。」この呪詛を聞くや、ドゥシュパニヤはたちまち心沈んだ。

Verse 82

तद्वै वनं परित्यज्य घोरमन्यद्वनं ययौ । सिंहादिक्रूरसत्वाढ्यं तस्मिन्प्राप्ते वनांतरम्

彼はその森を捨て、獅子などの猛獣に満ちた、恐ろしい別の森へと赴いた。異なる林に到ったとき、危難が四方より迫った。

Verse 83

पांसुवर्षं मह्द्वर्षन्वृक्षानामोटय न्मुहुः । वज्रघातसमस्पर्शो ववौ झंझानिलो महान्

激しい嵐が吹き起こり、砂塵が滝のように降り、たびたび樹々をねじり引き裂いた。その大旋風は雷撃の一打のごとき触れで、森を轟かせた。

Verse 84

वेगेन गात्रं भिंदन्ती वृष्टिश्चासीत्सुदुःसहा । तद्दृष्ट्वा स तु दुष्पण्यश्चिंतयन्भृशदुः खितः

さらに耐え難い雨が降り、身を激しく打って、まるで四肢を裂くかのようであった。これを見たドゥシュパニヤは憂いの思いに沈み、甚だしく悲嘆した。

Verse 85

मृतं शुष्कं महाकायं गजमेकमपश्यत । महावातं महावर्षं तदा सोढुमशक्नुवन्

彼は巨大な体躯の象が一頭、死して乾ききっているのを見た。そのとき大風と大雨に耐えられず、身を寄せる所を求めた。

Verse 86

गजास्यविवरेणैव विवेशोदरगह्वरम् । तस्मिन्प्रविष्टमात्रे तु वृष्टिरासीत्सुभूयसी

彼は象の口の裂け目からのみ入り、その腹の空洞の洞穴へと身を潜めた。だが入ったその瞬間、雨はさらに激しさを増した。

Verse 87

ततो वर्षजलैः सर्वैः प्रवाहः सुमहानभूत् । स प्रवाहो वने तस्मिन्नदी काचिदजायत

そののち、あらゆる雨水より巨大な奔流が起こり、まさにその森において、その奔流自らが一つの川となった。

Verse 88

अथ तैर्वर्षसलिलैः स गजः पूरितोदरः । प्लवमानो महापूरे नीरंध्रः समजायत

ついで、その雨の奔流によってその象の腹は満たされ、巨大な洪水に漂いながら、出口なく塞がれた。

Verse 89

ततो निर्विवरस्यास्य जलपूर्णोदरस्य च । गजस्य जठरात्सोऽयं निर्गंतु न शशाक ह

ゆえに、この象には隙間がなく腹は水で満ちていたため、彼は象の腹中から出ることができなかった。

Verse 90

ततश्च वृष्टितोयानां प्रवाहो भीमवेगवान् । उदरस्थितदुष्पण्यं समुद्रं प्रापयद्गजम्

そして雨水の奔流は、恐るべき勢いで走り、腹にドゥシュパニヤを宿した象を海へと運び去った。

Verse 91

दुष्पण्यः सलिले मग्नः क्षणात्प्राणैर्व्ययुज्यत । मृत एव स दुष्पण्यः पिशाचत्वमवाप्तवान्

ドゥシュパニヤは水に沈み、瞬く間に生命の息を失った。死してそのドゥシュパニヤはピシャーチャ（piśāca）の境涯を得た。

Verse 92

पीडितः क्षुत्पिपासाभ्यां दुर्गमं वनमाश्रितः । घोरेषु घर्मकालेषु समाक्रोशन्भयानकम्

飢えと渇きに苦しめられ、彼は近づきがたい森に身を寄せた。灼熱の恐るべき季節には、恐怖にかられて叫び声を上げた。

Verse 93

अतिष्ठद्गहनेऽरण्ये दुःखान्यनुभवन्बहु । कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च

彼は深い荒野の森にとどまり、多くの苦しみを味わった――幾千のクロールのカルパ、さらには幾百のクロールのカルパにわたって。

Verse 94

स पिशाचो महादुःखी न्यवसद्घोरकानने । वनाद्वनांतरं धावन्देशाद्देशाद्देशांतरं तथा

そのピシャーチャは大いなる苦悩に沈み、恐ろしい森に住した――森から森へと走り、また国から国へ、地から地へとさまよった。

Verse 95

सर्वत्रानुभवन्दुःखमाययौ दण्डकान्क्रमात् । अगस्त्यादाश्रमात्पुण्यान्नातिदूरे स संचरन्

至るところで悲苦を味わいながら、彼は次第にダンダカの森へと至った。さまよい歩いても、聖仙アガスティヤの清浄なるアーシュラマから遠くは離れなかった。

Verse 96

नदन्भैरवनादं च वाक्यमुच्चैरभाषत । भोभोस्तपोधनाः सर्वे शृणुध्वं मामकं वचः

彼は恐るべき凄まじい叫び声を上げ、声高に言った。「ホー、ホー！ みな、タパスに富む者たちよ、我が言葉を聞け！」

Verse 97

भवन्तो हि कृपावन्तः सर्वभूतहिते रताः । कृपादृष्ट्यानुगृह्णीत मां दुःखैरतिपीडितम्

まことに汝らは慈悲深く、あらゆる生きとし生けるものの安寧に心を寄せる者。憐れみのまなざしをもって、苦しみに甚だしく責められるこの身を加護し、祝福したまえ。

Verse 98

पुरा दुष्पण्यनामाहं वैश्यः पाटलिपुत्रके । पुत्रः पशु मतश्चापि बहून्बालानमारयम्

かつて私はパータリプトラに住むヴァイシャで、名をドゥシュパニヤといった。獣のごとき心に支配され、多くの子らをさえ殺めた。

Verse 99

ततो विवासितो राज्ञा तस्माद्देशाद्वनं गतः । अमारयं जले पुत्रं तत्रोग्रश्रवसो मुनेः

やがて王により追放され、私はその国を去って森へ入った。そこで水の中にて、聖仙ウグラシュラヴァスの子を殺した。

Verse 100

स मुनिर्दत्त वाञ्छापं ममापि मरणं जले । पिशाचतां च मे घोरां दत्तवान्दुःखभूयसीम्

その聖仙は呪詛を成就して、私もまた水にて死すべしと定め、さらに苦しみ多き恐るべきピシャーチャの身を私に授けた。

Verse 101

कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतान्यपि । पिशाच तानुभूतेयं शून्यकाननभूमिषु

幾千の倶胝の劫、さらには幾百の倶胝の劫にわたり、私は人跡まれな荒れた森の地で、このピシャーチャの生を耐え忍んできた。

Verse 102

नाहं सोढुं समर्थोऽस्मि पिपासां क्षुधमेव च । रक्षध्वं कृपया यूयमतो मां बहुदुःखिनम्

この渇きと飢えに、わたしは耐えることができません。どうか慈悲をもって、深い苦しみに悩むこの身をお守りください。

Verse 110

अगस्त्येनैवमुक्तस्तु सुतीक्ष्णो गन्धमादनम् । प्राप्याग्नितीर्थे संकल्प्य पिशाचार्थं कृपानिधिः

アガスティヤにそのように告げられると、慈悲深き聖仙スティークシュナはガンダマーダナに至り、アグニ・ティールタにて、そのピシャーチャのために厳粛な誓願を立てた。

Verse 119

इह भुक्त्वा महाभोगान्परत्रापि सुखं लभेत्

この世で大いなる福徳を味わえば、彼岸においてもまた安楽を得る。