Adhyaya 92

Verse 1

। श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र यमहास्यमनुत्तमम् । सर्वपापहरं तीर्थं नर्मदातटमाश्रितम्

聖マールカンデーヤは言った。「それより後、王の中の王よ、ヤマハースヤ（Yamahāsya）と呼ばれる無上のティールタへ赴くべきである。そこは一切の罪を除く聖なる渡しで、ナルマダー河の岸に依っている。」

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । यमहास्यं कथं जातं पृथिव्यां द्विजपुंगव । एतत्सर्वं ममाख्याहि परं कौतूहलं हि मे

ユディシュティラは言った。「二度生まれの中の最勝者よ、ヤマハースヤはどのようにして地上に生じたのですか。すべてを私にお語りください。私の知りたい思いはまことに大きいのです。」

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ पृष्टोऽहं नृपनन्दन । स्नानार्थं नर्मदां पुण्यामागतस्ते पिता पुरा

聖マールカンデーヤは言った。「よく問うた、よく問うた、王の賢き御子よ。はるか昔、汝の父は沐浴のために聖なるナルマダーへ来たのである。」

Verse 4

रजकेन यथा धौतं वस्त्रं भवति निर्मलम् । तथासौ निर्मलो जातो धर्मराजो युधिष्ठिर

洗い人に洗われた布が清らかになるように、そのダルマラージャもまた清浄となった、ユディシュティラよ。

Verse 5

स पश्यन्निर्मलं देहं हसन्प्रोवाच विस्मितः

その穢れなき身を見て、彼は微笑み、驚嘆して語った。

Verse 6

यम उवाच । मत्पुरं कथमायान्ति मनुजाः पापबृंहिताः । स्नानेनैकेन रेवायाः प्राप्यते वैष्णवं पदम्

ヤマは言った。「罪にふくれ上がった人々が、いかにして我が都へ来るのか。レーヴァーにただ一度沐浴すれば、ヴァイシュナヴァの境地、すなわちヴィシュヌの住処に至る。」

Verse 7

समर्था ये न पश्यन्ति रेवां पुण्यजलां शुभाम् । जात्यन्धैस्ते समा ज्ञेया मृतैः पङ्गुभिरेव वा

力ありながら、聖なる水をたたえる吉祥のレーヴァーを拝さぬ者は、生まれつきの盲人に等しいと知るべきである。いや、死せる者、あるいは足なえにも等しい。

Verse 8

समर्था ये न पश्यन्ति रेवां पुण्यजलां नदीम् । एतस्मात्कारणाद्राजन्हसितो लोकशासनः

王よ、見る力ある者でさえ聖なる水の河レーヴァー（Revā）を拝さぬゆえに、この理由によって諸世界の統御者ヤマ（Yama）は笑われた。

Verse 9

स्थापयित्वा यमस्तत्र देवं स्वर्गं जगाम ह । यमहासेश्वरे राजञ्जितक्रोधो जितेन्द्रियः

ヤマはそこで神を安置し、まことに天界へと去った。王よ、ヤマ・ハーセーシュヴァラにおいて彼は怒りを克服し、諸根を制した者であった。

Verse 10

विशेषाच्चाश्विने मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । उपोष्य परया भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते

とりわけアーシュヴィナ月の闇の半月の第十四日に、至上の信愛をもって断食すれば、あらゆる罪より解き放たれる。

Verse 11

रात्रौ जागरणं कुर्याद्दीपं देवस्य बोधयेत् । घृतेन चैव राजेन्द्र शृणु तत्रास्ति यत्फलम्

夜には जागरण（徹夜の守夜）を行い、灯明によって主をお目覚めさせよ。さらにギーを用いて、王の中の最勝者よ—そこにある果報を聞け。

Verse 12

मुच्यते पातकैः सर्वैरगम्यागमनोद्भवैः । अभक्ष्यभक्षणोद्भूतैरपेयापेयजैरपि

人はあらゆる罪過から解放される—禁じられた交わりに由来するもの、食してはならぬ物を食したことから生じるもの、また飲んではならぬ物を飲んだことから生じるものさえも。

Verse 13

अवाह्यवाहिते यत्स्याददोह्यादोहने यथा । स्नानमात्रेण तस्यैवं यान्ति पापान्यनेकधा

運ぶべきでないものを運ばせ、搾るべきでないものを搾れば罪となるように、ただその聖なる水に沐浴するだけで、罪はさまざまに離れ去る。

Verse 14

यमलोकं न वीक्षेत मनुजः स कदाचन । पित्ःणां परमं गुह्यमिदं भूमौ नरेश्वर

そのような人は決してヤマの世界を目にしない。おお人々の王よ、これは地上におけるピトリ（祖霊）の至上の秘奥である。

Verse 15

ददतामक्षयं सर्वं यमहास्ये न संशयः । अमावास्यां जितक्रोधो यस्तु पूजयते द्विजान्

施す者にとって、あらゆる功徳はヤマの門口においてさえ尽きることがない—疑いはない。アマーヴァーシャー（新月）の日、怒りを克服してドヴィジャ（再生の者、バラモン）を敬い供養する者は、失われぬ果報を得る。

Verse 16

हिरण्यभूमिदानेन तिलदानेन भूयसा । कृष्णाजिनप्रदानेन तिलधेनुप्रदानतः

黄金と土地の布施により、豊かな胡麻の布施により、黒羚羊の皮の供与により、そして胡麻で形作る儀礼の「胡麻牛（ティラデーヌ）」の施与により、功徳は大いに増大する。

Verse 17

विधानोक्तद्विजाग्र्याय ये प्रदास्यन्ति भक्तितः । हयं वा कुंजरं वाथ धूर्वहौ सीरसंयुतौ

規定の作法に従い、信心をもって優れたバラモンに施す者は—馬であれ、象であれ、あるいは鋤に繋がれた一対の耕牛であれ—きわめて大いなる功徳の布施を成就する。

Verse 18

कन्यां वसुमतीं गां च महिषीं वा पयस्विनीम् । ददते ये नृपश्रेष्ठ नोपसर्पन्ति ते यमम्

王の中の最勝者よ、娘を嫁がせて施し、または土地、牛、あるいは乳を出す雌水牛を施す者は、ヤマに近づかない。

Verse 19

यमोऽपि भवति प्रीतः प्रतिजन्म युधिष्ठिर । यमस्य वाहो महिषो महिष्यस्तस्य मातरः

ユディシュティラよ、ヤマでさえも生まれ生まれに喜ぶ。水牛はヤマの乗り物であり、雌水牛は彼の母のごとく尊ばれる。

Verse 20

तासां दानप्रभावेण यमः प्रीतो भवेद्ध्रुवम् । नासौ यममवाप्नोति यदि पापैः समावृतः

それらの雌水牛を布施する功徳によって、ヤマは必ず満悦する。たとえ罪に覆われていても、その者はヤマの手に落ちない。

Verse 21

एतस्मात्कारणादत्र महिषीदानमुत्तमम् । तस्याः शृङ्गे जलं कार्यं धूम्रवस्त्रानुवेष्टिता

このゆえに、ここでは雌水牛の布施が最上とされる。その角に水を置き、煙色の布で巻き包むべきである。

Verse 22

आयसस्य खुराः कार्यास्ताम्रपृष्ठाः सुभूषिताः । लवणाचलं पूर्वस्यामाग्नेय्यां गुडपर्वतम्

その蹄は鉄で作り、背は銅で覆ってよく荘厳せよ。東には「塩の山」を、南東には「ジャグリーの山」を据えるべきである。

Verse 23

कार्पासं याम्यभागं तु नवनीतं तु नैरृते । पश्चिमे सप्तधान्यानि वायव्ये तंदुलाः स्मृताः

南の方角には綿を供え、西南には新しいバターを供える。西には七種の穀物を据え、北西には米を置くべしと説かれる。

Verse 24

सौम्ये तु काञ्चनं दद्यादीशाने घृतमेव च । प्रदद्याद्यमराजो मे प्रीयतामित्युदीरयन्

北の方角には黄金を施し、北東にはまたギーを供える。施主は与えつつ唱えるべし、「ヤマラージャよ、我を嘉せよ」と。

Verse 25

इत्युच्चार्य द्विजस्याग्रे यमलोकं महाभयम् । असिपत्त्रवनं घोरं यमचुल्ली सुदारुणा

かく高徳のブラーフマナの前で唱え終えると、（彼は）この上なく恐ろしきヤマの界を語った――剣のごとき葉の森アシパットラヴァナ（Asipattravana）と、最も苛烈なる「ヤマの炉」ヤマチュッリー（Yamacullī）を。

Verse 26

रौद्रा वैतरणी चैव कुम्भीपाको भयावहः । कालसूत्रो महाभीमस्तथा यमलपर्वतौ

そこにはラウドラ（Raudra）などの（地獄）があり、またヴァイタラニー（Vaitaraṇī）もある。恐るべきクンビー パーカ（Kumbhīpāka）、甚だ凄惨なるカーラスートラ（Kālasūtra）、さらにヤマの領域の山々もまたある。

Verse 27

क्रकचं तैलयन्त्रं च श्वानो गृध्राः सुदारुणाः । निरुच्छ्वासा महानादा भैरवो रौरवस्तथा

そこには鋸（クラカチャ、Krakaca）や搾油の機（タイラヤントラ、Tailayantra）のごとき（責め苦）があり、また極めて残忍な犬と禿鷲がいる。さらに息を奪う処と轟く咆哮の処――バイラヴァ（Bhairava）とラウラヴァ（Raurava）もまたある。

Verse 28

एते घोरा याम्यलोके श्रूयन्ते द्विजसत्तम । त्वत्प्रसादेन ते सोम्यास्तीर्थस्यास्य प्रभावतः

婆羅門の中の最勝者よ、これらは閻魔の国にて恐ろしきものと聞こえる。されど汝の恩寵と、この聖なる渡しの威力により、やさしく和らぎ、もはや怖るべきものではなくなる。

Verse 29

दानस्यास्य प्रभावेण यमराजप्रसादतः । नरकेऽहं न यास्यामि द्विज जन्मनि जन्मनि

この布施の功徳と閻魔王のご加護により、婆羅門よ、我は地獄に赴かぬ——生まれ変わりのたびごとに。

Verse 30

यमहास्यस्य चाख्यानमिदं शृण्वन्ति ये नराः । तेऽपि पापविनिर्मुक्ता न पश्यन्ति यमालयम्

「閻魔の笑い」のこの物語を聴く人々は、彼らもまた罪より解き放たれ、閻魔の住処を目にすることがない。