Adhyaya 60

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । भूयोऽप्यहं प्रवक्ष्यामि आदित्येश्वरमुत्तमम् । सर्वदुःखहरं पार्थ सर्वविघ्नविनाशनम्

聖マールカンデーヤは言った。「ふたたび最上のアーディティエーシュヴァラを説こう。おおプリターの子よ、彼はあらゆる悲しみを除き、すべての障りを滅する。」

Verse 2

आयुःश्रीवर्द्धनं नित्यं पुत्रदं स्वर्गदं शिवम् । यस्य तीर्थस्य चान्यानि तीर्थानि कुरुनन्दन

おおクル族の喜びよ、そのティールタは常に寿命と繁栄を増し、子を授け、天界を与え、吉祥そのものである。さらに他の聖地もまたそこに帰依し集う。

Verse 3

नालभन्त श्रियं नाके मर्त्ये पातालगोचरे । कुरुक्षेत्रं गया गङ्गा नैमिषं पुष्करं तथा

天にも地にも、また冥府の領域においても、これほどの霊妙な輝きは得られない。クルクシェートラ、ガヤー、ガンガー、ナイミシャ、プシュカラでさえ及ばぬ。

Verse 4

वाराणसी च केदारं प्रयागं रुद्रनन्दनम् । महाकालं सहस्राक्षं शुक्लतीर्थं नृपोत्तम

王の中の最勝者よ、ヴァーラーナシー、ケーダーラ、プラヤーガ、ルドラナンダナ、マハーカーラ、サハスラークシャ、シュクラティールタでさえ、その栄光には及ばない。

Verse 5

रवितीर्थस्य सर्वाणि कलां नार्हन्ति षोडशीम् । रवितीर्थे हि यद्वृत्तं तच्छृणुष्व नृपोत्तम

あらゆる（他の）ティールタは、ラヴィティールタの功徳の十六分の一にも値しない。ゆえに王の最勝者よ、ラヴィティールタで起こったことを聞きなさい。

Verse 6

स्नेहात्ते कथयिष्यामि वार्द्धकेनातिपीडितः । शृण्वन्तु ऋषयः सर्वे तपोनिष्ठा महौजसः

汝への慈しみゆえ、老いに甚だ苦しめられながらも、これを語ろう。苦行（タパス）に堅く住し、霊威大なるすべてのリシたちは聴け。

Verse 7

श्रुतं मे रुद्रसांनिध्ये नन्दिस्कन्दगणैः सह । पार्वत्या पृष्टः शम्भुश्च रवितीर्थस्य यत्फलम्

私はルドラの御前で、ナンディ、スカンダ、そしてガナたちと共に、パールヴァティーに問われたシャンブがラヴィティールタの果報を説いたと聞いた。

Verse 8

शम्भुना च यदाख्यातं गिरिजायाः ससम्भ्रमम् । तत्सर्वमेकचित्तेन रुद्रोद्गीतं श्रुतं मया

シャンブがギリジャーに敬虔な熱意をもって語ったこと—ルドラが歌い上げたそのすべて—を、私は一心不乱に聞き受けた。

Verse 9

तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणु यत्नेन पाण्डव । दुर्भिक्षोपहता विप्रा नर्मदां तु समाश्रिताः

それを今、汝に語ろう。努めて聞け、パーンダヴァよ。飢饉に打たれたバラモンたちは、ナルマダーの岸辺に身を寄せた。

Verse 10

उद्दालको वशिष्ठश्च माण्डव्यो गौतमस्तथा । याज्ञवल्क्योऽथ गर्गश्च शाण्डिल्यो गालवस्तथा

そこにはウッダーラカとヴァシシュタ、マーンダヴィヤとガウタマがあり、またヤージュニャヴァルキヤ、ガルガ、シャーンディリヤ、ガーラヴァもいた。

Verse 11

नाचिकेतो विभाण्डश्च वालखिल्यादयस्तथा । शातातपश्च शङ्खश्च जैमिनिर्गोभिलस्तथा

そこにはナーチケータとヴィバーンダがあり、またヴァーラキリヤたちをはじめ諸仙がいた。さらにシャータタパとシャṅカ、そしてジャイミニとゴービラもいた。

Verse 12

जैगीषव्यः शतानीकः सर्व एव समागताः । तीर्थयात्रा कृता तैस्तु नर्मदायाः समन्ततः

ジャイギーシャヴィヤとシャターニーカ—まことに皆が集い—ナルマダーの周囲のティールタを巡る巡礼を成し遂げた。

Verse 13

आदित्येश्वरमायाताः प्रसङ्गादृषिपुंगवाः । वृक्षैः संछादितं शुभ्रं धवतिन्दुकपाटलैः

物語の流れに導かれ、最勝のリシたちはアーディティエーシュヴァラに到った。そこは清らかに輝く聖域で、ダヴァ・ティンドゥカ・パータラの樹々が覆い、吉祥の美を放っていた。

Verse 14

जम्बीरैरर्जुनैः कुब्जैः शमीकेसरकिंशुकैः । तस्मिंस्तीर्थे महापुण्ये सुगन्धिकुसुमाकुले

その大いなる功徳のティールタは芳香の花々に満ち、ジャンビーラとアルジュナの樹、さらにクブジャ・シャミー・ケーサラ・キンシュカに飾られ、聖地は香りと清浄の花鬘のようであった。

Verse 15

पुन्नागनालिकेरैश्च खदिरैः कल्पपादपैः । अनेकश्वापदाकीर्णं मृगमार्जारसंकुलम्

そこはプンナーガや椰子、カディラ、そして願いを叶える樹々に彩られていた。だが森は多くの野生の獣で満ち、鹿や徘徊する猛獣が群れ、荒々しい生命が躍動していた。

Verse 16

ऋक्षहस्तिसमाकीर्णं चित्रकैश्चोपशोभितम् । प्रविष्टा ऋषयः सर्वे वने पुष्पसमाकुले

熊と象が群れ、チトラカの草木に彩られたその森へ、すべてのリシたちは足を踏み入れた。そこは花々に満ちあふれる林であった。

Verse 17

वनान्ते च स्त्रियो दृष्ट्वा रक्ता रक्ताम्बरान्विताः । रक्तमाल्यानुशोभाढ्या रक्तचन्दनचर्चिताः

森の端で彼らは女たちを見た。身は赤く染まり、赤衣をまとい、赤い花鬘に飾られ、赤檀の香膏を塗っていた。

Verse 18

रक्ताभरणसंयुक्ताः पाशहस्ता भयावहाः । तासां समीपगा दृष्टाः कृष्णजीमूतसन्निभाः

彼女らは赤き飾りを身につけ、手に縄の輪を携え、恐るべき姿であった。その近くには、黒き雨雲のごとく暗い者たちも見えた。

Verse 19

महाकाया भीमवक्त्राः पाशहस्ता भयावहाः । अनावृष्ट्युपमा दृष्टा आतुराः पिङ्गलोचनाः

巨体にして凄まじき顔、手に縄の輪を持ち、恐怖を放つ—まるで旱魃という災厄そのもの—落ち着きなく苦悩し、黄褐の眼をぎらつかせていた。

Verse 20

दीर्घजिह्वा करालास्या तीक्ष्णदंष्ट्रा दुरासदा । वृद्धा नारी कुरुश्रेष्ठ दृष्टान्या ऋषिपुंगवैः

そのとき、最勝のリシたちはさらに別の者を見た。クル族の最上よ、老いた女であり、舌は長く、口は大きく裂けて凄惨、牙は鋭く、近づき難かった。

Verse 21

ततः समीपगा वृद्धा तस्य वृन्दस्य भारत । स्वाध्यायनिरता विप्रा दृष्टास्तैः पापकर्मभिः

その後、バーラタよ、その老女はその一団の近くへ来た。ヴェーダの学習に専心するバラモンたちは、悪しき行いの者たちに見つけられた。

Verse 22

ऊचुस्ते तु समूहेन ब्राह्मणांस्तपसि स्थितान् । अस्माकं स्वामिनः सर्वे तिष्ठन्ते तीर्थमध्यतः । ते प्रस्थाप्या महाभागाः सर्वथैव त्वरान्विताः

すると彼らは、苦行に安住するバラモンたちに一斉に言った。「我らの主君は皆、ティールタのまさに中央に立っております。尊き方々よ、どうしても、急ぎそこへお向かいください。」

Verse 23

तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां सर्वे चैव त्वरान्विताः । जग्मुस्ते नर्मदाकक्षं दृष्ट्वा रेवां द्विजोत्तमाः

彼らの言葉を聞くや、皆は急ぎ心をもってただちに出立した。最勝の二度生まれ（ドヴィジャ）たちはナルマダーの岸へ赴き、そこで聖なる河レーヴァーを拝した。

Verse 24

ततः केचित्स्तुवन्त्यन्ये जय देवि नमोऽस्तु ते

そのとき、ある者は讃歌を捧げ、またある者は叫んだ。「勝利あれ、女神よ。あなたに礼拝あれ！」

Verse 25

नमोऽस्तु ते सिद्धगणैर्निषेविते नमोऽस्तु ते सर्वपवित्रमङ्गले । नमोऽस्तु ते विप्रसहस्रसेविते नमोऽस्तु रुद्राङ्गसमुद्भवे वरे

シッダの群に仕えられるあなたに礼拝。あらゆる清浄を清める吉祥なるあなたに礼拝。千のバラモンに奉仕されるあなたに礼拝。ルドラの御身より生まれし最勝のあなたに礼拝。

Verse 26

नमोऽस्तु ते सर्वपवित्रपावने नमोऽस्तु ते देवि वरप्रदे शिवे । नमामि ते शीतजले सुखप्रदे सरिद्वरे पापहरे विचित्रिते

汝に敬礼す、あらゆる清浄をも浄める浄化者よ。汝に敬礼す、女神よ、願いを授け、吉祥なるシヴァー（Śivā）よ。冷ややかな水にして安らぎを与える汝に礼拝す。河川の最勝、罪を除く者、妙なる荘厳を具えたまえ。

Verse 27

अनेकभूतौघसुसेविताङ्गे गन्धर्वयक्षोरगपाविताङ्गे । महागजौघैर्महिषैर्वराहैरापीयसे तोयमहोर्मिमाले

無数の生きものによりよく仕えられ、その御身がガンダルヴァ・ヤクシャ・ナーガによって清められた汝よ。大いなる象の群れ、牛水牛、猪らが汝の水を飲む。まことに驚くべきは、汝の波の花環である。

Verse 28

नमामि ते सर्ववरे सुखप्रदे विमोचयास्मानघपाशबद्धान्

我は汝に礼拝す、あらゆる最上の恵みを授け、安楽を与える者よ。罪の縄に縛られた我らを解き放ちたまえ。

Verse 29

भ्रमन्ति तावन्नरकेषु मर्त्या यावत्तवाम्भो नहि संश्रयन्ति । स्पृष्टं करैश्चन्द्रमसो रवेश्चेत्तद्देवि दद्यात्परमं पदं तु

人は汝の水に帰依しないかぎり、地獄のうちをさまよう。月と太陽の光に触れられた汝の水に触れるならば、女神よ、それはまことに最高の境地を授ける。

Verse 30

अनेकसंसारभयार्दितानां पापैरनेकैरभिवेष्टितानाम् । गतिस्त्वमम्भोजसमानवक्त्रे द्वन्द्वैरनेकैरभिसंवृतानाम्

輪廻の多くの恐れに苦しむ者、無数の罪に絡め取られた者にとって、汝こそ帰依処。蓮華の御顔の方よ、多くの相対する二つに囲まれた者らを、汝は守り給う。

Verse 31

नद्यश्च पूता विमला भवन्ति त्वां देवि सम्प्राप्य न संशयोऽत्र । दुःखातुराणामभयं ददासि शिष्टैरनेकैरभिपूजितासि

女神よ、あなたに至れば川々さえも清められ、汚れなきものとなる――これに疑いはない。苦しみに悩む者に無畏を授け、あなたは多くの徳ある学識者により礼拝される。

Verse 32

विण्मूत्रदेहाश्च निमग्नदेहा भ्रमन्ति तावन्नरकेषु मर्त्याः । महाबलध्वस्ततरङ्गभङ्गं जलं न यावत्तव संस्पृशन्ति

汚れた身をまとい堕落に沈む人々は、あなたの水に触れぬかぎり、強大な力により波頭が砕かれるその水に触れぬかぎり、地獄をさまよい続ける。

Verse 33

म्लेच्छाः पुलिन्दास्त्वथ यातुधानाः पिबन्ति येऽंभस्तव देवि पुण्यम् । तेऽपि प्रमुच्यन्ति भयाच्च घोरात्किमत्र विप्रा भवपाशभीताः

女神よ、ムレッチャ、プーリンダ、ヤートゥダーナであっても、あなたの聖なる水を飲む者は皆、恐るべき怖れから解き放たれる。ましてや世の生成の縛りを恐れるバラモンが、ここで救われるのは何の不思議があろうか。

Verse 34

सरांसि नद्यः क्षयमभ्युपेता घोरे युगेऽस्मिन्कलिनावसृष्टे । त्वं भ्राजसे देवि जलौघपूर्णा दिवीव नक्षत्रपथे च गङ्गा

カリによって投げ落とされたこの恐ろしい時代が来ると、池も川も衰えゆく。だが女神よ、あなたは水の奔流に満ちて輝き、星々の道にある天上のガンガーのようである。

Verse 35

तव प्रासादाद्वरदे विशिष्टे कालं यथेमं परिपालयित्वा । यास्याम मोक्षं तव सुप्रसादाद्वयं यथा त्वं कुरु नः प्रसादम्

あなたのご加護により、すぐれた施願の女神よ、この時を正しく守りつつ生き抜かせてください。さらにあなたの大いなる慈恩によって、私たちがモークシャ（解脱）に至りますように。どうか私たちにご慈悲の御加護をお授けください。

Verse 36

त्वामाश्रिता ये शरणं गताश्च गतिस्त्वमम्बेव पितेव पुत्रान् । त्वत्पालिता यावदिमं सुघोरं कालं त्वनावृष्टिहतं क्षिपामः

汝に帰依し、汝のもとに庇護を求める者にとって——汝こそ唯一の依り処、子らに対する母のごとく父のごとし。汝に守られて、雨なき旱魃に打たれたこの最も恐ろしき時を、どうか越えさせたまえ。

Verse 37

एवं स्तुता तदा देवी नर्मदा सरितां वरा । प्रत्यक्षा सा परा मूर्तिर्ब्राह्मणानां युधिष्ठिर

かく讃えられると、その女神ナルマダー——諸河の最勝——は、婆羅門たちの前に、至上にして眼前の御姿として顕現した、ユディシュティラよ。

Verse 38

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पठन्ति ये स्तोत्रमिदं नरेन्द्र शृण्वन्ति भक्त्या परया प्रशान्ताः । ते यान्ति रुद्रं वृषसंयुतेन यानेन दिव्याम्बरभूषिताङ्गाः

聖マールカンデーヤは言った。王よ、この讃歌を誦し、または至上の信愛をもって聴聞する静謐なる者たちは、牡牛に繋がれた神妙なる車に乗せられ、天衣を身にまとい、ルドラのもとへ至る。

Verse 39

ये स्तोत्रमेतत्सततं जपन्ति स्नात्वा च तोयेन तु नर्मदायाः । तेभ्योऽन्तकाले सरिदुत्तमेयं गतिं विशुद्धामचिराद्ददाति

この讃歌を常に唱え、またナルマダーの水にて沐浴する者には、臨終の時、この最勝の河が速やかに清浄にして聖なる行き先を授けたまう。

Verse 40

प्रातः समुत्थाय तथा शयानो यः कीर्तयेतानुदिनं स्तवेन्द्रम् । देहक्षयं स्वे सलिले ददाति समाश्रयं तस्य महानुभाव

朝に起きてであれ、横たわったままであれ、日々この「讃歌の王」を称える者には、身の終わりに、大いなる徳を備えた（ナルマダー）が自らの水において帰依処を授けたまう。

Verse 41

पापैर्विमुक्ता दिवि मोदमानाः सम्भोगिनश्चैव तु नान्यथा च

罪より解き放たれた彼らは天界にて歓喜し、神聖なる快楽を享受する――まことに、他のあり方はない。

Verse 42

प्रसन्ना नर्मदा देवी स्तोत्रेणानेन भारत । जलेनाप्यायितान् विप्रान् दक्षिणापथवाहिनी

バーラタよ、この讃歌に喜ばれた女神ナルマダー—南の道を流れる御方—は、その水によってバラモンたちを養い、潤した。

Verse 43

अमृतत्वं तु वो दद्मि योगिभिर्यन्न गम्यते । दुर्लभं यत्सुरैः सर्वैर्मत्प्रसादाल्लभिष्यथ

「汝らに不死を授けよう—それはヨーギーにも到り難く、あらゆる神々にとっても稀なるもの。わが恩寵によってのみ、汝らはそれを得る。」

Verse 44

इति ते ब्राह्मणा राजंल्लब्धा वरमनुत्तमम् । गमिष्यन्तः प्रीतचित्ता ददृशुश्चित्रमद्भुतम्

かくして王よ、かのバラモンたちは無上の恩寵を得て、喜びに満ちた心で旅立ち、驚くべき奇瑞を目の当たりにした。

Verse 45

श्रीमार्कण्डेय उवाच । दृष्टास्तैः पुरुषाः पार्थ नर्मदातटसंस्थिताः । स्नानदेवार्चनासक्ताः पञ्च एव महाबलाः

聖マールカンデーヤは言った。「パールタよ、彼らはナルマダーの岸辺に立つ五人の大力の男を見た。彼らは沐浴と神への礼拝に専心していた。」

Verse 46

ते दृष्टा ब्राह्मणैः सर्वैर्वेदवेदाङ्गपारगैः । संपृष्टास्तैर्महाराज यथा तदवधारय

彼らは、ヴェーダとその補助学（ヴェーダーンガ）に通達したすべてのバラモンたちに見出され、問いただされた。大王よ、わたしが語るとおりに理解せよ。

Verse 47

विप्रा ऊचुः । वनान्ते स्त्रीयुगं दृष्ट्वा महारौद्रं भयावहम् । वृद्धाश्च पुरुषास्तत्र पाशहस्ता भयावहाः

バラモンたちは言った。「森のはずれで、二人の女を見た。凄まじく荒々しく、恐怖を呼ぶ者たちであった。そこにはまた、老いた男たちもいて、手に縄の輪（投げ縄）を持つ、恐るべき者どもであった。」

Verse 48

दुर्धर्षा दुर्निरीक्ष्याश्च इतश्चेतश्च चञ्चलाः । व्याहरन्तः शुभां वाचं न तत्र गतिरस्ति वै

「彼女らは近づき難く、目を向けることさえ困難で、こちらへあちらへと落ち着きなく走り回っていた。たとえ甘美な言葉を語っても、そこにはまことに逃れる道がなかった。」

Verse 49

अपरस्परयोः सर्वे निरीक्षन्तः पुनःपुनः । तैस्तु यद्वचनं प्रोक्तं तत्सर्वं कथ्यतामिति

皆は互いに何度も目を交わし、そして言った。「彼らが語ったことは、すべて余すところなく語れ。」

Verse 50

अस्माकं पुरुषाः पञ्च तिष्ठन्ति तत्र सत्तमाः । ते प्रस्थाप्या महाभागाः सर्वथैव त्वरान्विताः

「我らの男が五人、善き者の中でも最上の者たちが、そこに立っている。その幸いある者たちを、何としても急ぎ遣わすべきである。」

Verse 51

अथ ते पुरुषाः पञ्च श्रुत्वा वाक्यमिदं शुभम् । परस्परं निरीक्षन्तो वदन्ति च पुनःपुनः

その五人の男たちは、この吉祥なる言葉を聞くや、互いに見交わし、幾度も幾度も語り合った。

Verse 52

क्व ते कस्य कुतो याताः किमुक्तं तैर्भयावहैः

「彼らはどこにいるのか。誰の者で、いずこより来たのか。あの恐るべき者たちは何を語ったのか。」

Verse 53

पुरुषा ऊचुः । तीर्थावगाहनं सर्वैः पूर्वदक्षिणपश्चिमैः । उत्तरैश्च कृतं भक्त्या न पापं तैर्व्यपोहितम्

男たちは言った。「我らは皆、東・南・西・北より来て、この聖なるティールタに信愛をもって沐浴した。されど我らの罪は払い去られなかった。」

Verse 54

निष्पापाश्चाथ संजातास्तीर्थस्यास्य प्रभावतः । शृण्वन्तु ऋषयः सर्वे वह्निकालोपमा द्विजाः

「しかれども、このティールタそのものの威力により、彼らは罪なき者となった。すべてのリシよ、聞き給え——火と時のごとく輝く、二度生まれの者たちよ。」

Verse 55

पातकानि च घोराणि यान्यचिन्त्यानि देहिनाम् । पापिष्ठेन तु चैकेन गुरुदारा निषेविता

「身を受けし者には思いも及ばぬ、恐るべき罪がある。しかも最も罪深き一人は、師の妻にまで不義を働いた。」

Verse 56

हृतं चान्येन मित्रस्वं सुवर्णं च धनं तथा । ब्रह्महत्या महारौद्रा कृता चान्येन पातकम्

ある者は友の財—黄金と富—を奪い、またある者は恐ろしく猛き罪、すなわちバラモン殺しを犯した。

Verse 57

सुरापानं तु चान्यस्य संजातं चाप्यकामतः । गोवध्या चाप्यकामेन कृता चैकेन पापिना

またある者は不本意ながら酒を飲む罪に陥り、さらに一人の罪人は意図せずして牛殺しを行った。

Verse 58

अकामतोऽपि सर्वेषां पातकानि नराधिप । ब्राह्मणानां तु ते श्रुत्वा वाक्यं तद्विस्मयान्विताः

王よ、たとえ無意であっても罪はすべての者に及ぶ。だがバラモンたちの言葉を聞くや、彼らは驚嘆に満たされた。

Verse 59

सद्य एव तदा जाताः पापिष्ठा गतकल्मषाः । तीर्थस्यास्य प्रभावेन नर्मदायाः प्रभावतः

まさにその瞬間、かつて最も罪深かった者たちは垢を離れて清浄となった—このティールタの威力、聖なるナルマダーの威力によって。

Verse 60

न क्वचित्पातकानां तु प्रवेशश्चात्र जायते । एवं संचित्य ते सर्वे पापिष्ठाश्च परस्परम्

ここには罪が入り込む余地はまったくない。かくして、かつて罪に沈んでいたその人々は集い、互いに語り合った。

Verse 61

चित्रभानुः स्मृतस्तैस्तु विचिन्त्य हृदये हरिम् । स्नात्वा रेवाजले पुण्ये तर्पिताः पितृदेवताः

そのとき彼らはチトラバーヌを想起し、心中にハリを観想して、聖なるレーヴァーの水に沐浴し、祖霊（ピトリ）と諸神を満たすためタルパナを捧げた。

Verse 62

नत्वा तु भास्करं देवं हृदि ध्यात्वा जनार्दनम् । प्रदक्षिणं तु तं भक्त्या ज्वलन्तं जातवेदसम्

太陽神バースカラに礼拝し、心にジャナールダナを観想して、燃え輝くジャータヴェーダス（聖なる火／太陽）を、信愛をもって右繞（プラダクシナ）した。

Verse 63

पतिताः पाण्डवश्रेष्ठ पापोद्विग्ना महीपते । सात्त्विकीं वासनां कृत्वा त्यक्त्वा रजस्तमस्तथा

パーンダヴァの最勝者よ、王よ—堕ちて罪におびえ悩む者たちも、サットヴァ（sāttvika）の清浄な志向を養い、ラジャスとタマスを捨て去ることで、より高き霊的成就にふさわしくなった。

Verse 64

हतं तैः पावके सर्वं रेवाया उत्तरे तटे । विमानस्थास्तदा दृष्टा ब्राह्मणैस्ते युधिष्ठिर

ユディシュティラよ—レーヴァーの北岸では、彼らのゆえに一切が火に焼き尽くされた。やがて婆羅門たちは、天のヴィマーナに座す彼らの姿を見た。

Verse 65

आश्चर्यमतुलं दृष्टमृषिभिर्नर्मदातटे । तदाप्रभृति ते सर्वे रागद्वेषविवर्जिताः

ナルマダーの岸辺で、聖仙たちは比類なき奇瑞を目の当たりにした。その時より彼らは皆、執着と嫌悪（ラーガとドヴェーシャ）を離れた。

Verse 66

रवितीर्थं द्विजा हृष्टाः सेवन्ते मोक्षकाङ्क्षया । तीर्थस्यास्य च यत्पुण्यं तच्छृणुष्व नराधिप

喜びに満ちたバラモンたちは、解脱（モークシャ）を願ってラヴィティールタに赴く。王よ、今この聖なる渡しの功徳を聞きなさい。

Verse 67

पीडितो वृद्धभावेन भक्त्या प्रीतो नरेश्वर । उद्देशं कथयिष्यामि द्विक्रोशाभ्यन्तरे स्थितः

王よ、老いに悩まされてはいるが、そなたの信愛により我が心は満たされる。二クロ―シャの圏内にあるその場所を語ろう。

Verse 68

कुरुक्षेत्रं यथा पुण्यं रवितीर्थं श्रुतं मया । ईश्वरेण पुरा ख्यातं षण्मुखस्य नराधिप

クルクシェートラが聖地であるように、ラヴィティールタもまた聖なる所だと私は聞いた。王よ、太古にイーシュヴァラが六面者シャṇムカ（スカンダ）にこれを告げられた。

Verse 69

श्रुतं रुद्राच्च तैः सर्वैरहं तत्र समीपगः ईश्वर उवाच । मार्तण्डग्रहणे प्राप्ते ये व्रजन्ति षडानन । रवितीर्थे कुरुक्षेत्रे तुल्यमेतत्फलं लभेत्

そしてそれを彼らは皆ルドラから聞き、私はその近くに立っていた。イーシュヴァラは言われた。「六面者シャダーナナよ、日食が起こる時、ラヴィティールタへ赴く者はクルクシェートラと等しい果報を得る。」

Verse 70

स्नाने दाने तथा जप्ये होमे चैव विशेषतः । कुरुक्षेत्रे समं पुण्यं नात्र कार्या विचारणा

沐浴、布施、真言の誦持、そしてとりわけ護摩の火供において、この地の功徳はクルクシェートラに等しい。ここに疑いを差し挟む必要はない。

Verse 71

ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा । रवितीर्थे विशेषेण रेवा पुण्यफलप्रदा

村にあっても森にあっても、ナルマダーは至る所で聖なる川である。とりわけラヴィティールタにおいて、レーヴァーは大いなる功徳の果を授ける。

Verse 72

षष्ठ्यां सूर्यदिने भक्त्या व्यतीपाते च वै धृतौ । संक्रान्तौ ग्रहणेऽमायां ये व्रजन्ति जितेन्द्रियाः

信をもって赴く、根を制した帰依者たち—第六ティティ、太陽の日（主日）、ヴャティーパータとドリティ、サンクラーンティ、日月食の時、そしてアマーヴァスヤー（新月日）に参詣する者は、殊勝の功徳を得る。

Verse 73

कामक्रोधैर्विमुक्ताश्च रागद्वेषैस्तथैव च । उपोष्य परया भक्त्या देवस्याग्रे नराधिप

欲と怒りから解き放たれ、また執着と嫌悪からも離れて、神の御前において至上の帰依をもって断食を行うべし、王よ。

Verse 74

रात्रौ जागरणं कृत्वा दीपं देवस्य बोधयेत् । कथां वै वैष्णवीं पार्थ वेदाभ्यसनमेव च

夜を徹して覚醒し、灯明によって神を目覚めさせ（敬い）なさい。プṛターの子よ、さらにヴァイシュナヴァの聖なる語りとヴェーダの学習にも励むべし。

Verse 75

ऋग्वेदं वा यजुर्वेदं सामवेदमथर्वणम् । ऋचमेकां जपेद्यस्तु स वेदफलमाप्नुयात्

リグ・ヴェーダであれ、ヤジュル・ヴェーダであれ、サーマ・ヴェーダ、あるいはアタルヴァ・ヴェーダであれ――ただ一つのṛc（ヴェーダの詩句）を誦する者は、ヴェーダの果報を得る。

Verse 76

गायत्र्या च चतुर्वेदफलमाप्नोति मानवः । प्रभाते पूजयेद्विप्रानन्नदानहिरण्यतः

ガーヤトリーを唱える（ジャパする）ことにより、人は四ヴェーダの果報を得る。夜明けには、食物と黄金の施しによってブラーフマナを敬い供養すべきである。

Verse 77

भूमिदानेन वस्त्रेण अन्नदानेन शक्तितः । छत्रोपानहशय्यादिगृहदानेन पाण्डव

土地・衣服・食物を力に応じて布施し、さらに傘、履物、寝台など、家屋に至るまで施すならば、パーンドゥの子よ（パーンダヴァ）、大いなる功徳を得る。

Verse 78

ग्रामधूर्वहदानेन गजकन्याहयेन च । विद्याशकटदानेन सर्वेषामभयं भवेत्

村々や荷を負う獣を施し、また象・侍女・馬を施し、さらに車（荷車）と学びの資具を施すなら、すべての者に無畏が生じる。

Verse 79

शत्रुश्च मित्रतां याति विषं चैवामृतं भवेत् । ग्रहा भवन्ति सुप्रीताः प्रीतस्तस्य दिवाकरः

敵でさえ友となり、毒すら甘露のごとくなる。諸惑星は大いに吉祥となり、太陽神ディヴァーカラは彼を喜び給う。

Verse 80

एतत्ते सर्वमाख्यातं रवितीर्थफलं नृप । ये शृण्वन्ति नरा भक्त्या रवितीर्थफलं शुभम्

かくして我は汝に、王よ、ラヴィティールタ（Ravitīrtha）の果報を余すところなく説き明かした。信心をもってこの吉祥なるラヴィティールタの功徳譚を聴く人々は——

Verse 81

तेऽपि पापविनिर्मुक्ता रविलोके वसन्ति हि । गोदानेन च यत्पुण्यं यत्पुण्यं भृगुदर्शने

彼らもまた罪より解き放たれ、まことに太陽の世界に住まう。牛を施す功徳と、ブリグ（Bhṛgu）を拝する功徳と——

Verse 82

केदार उदकं पीत्वा तत्पुण्यं जायते नृणाम् । अब्दमश्वत्थसेवायां तिलपात्रप्रदो भवेत्

ケーダーラの水を飲めば、人々にまさにその功徳が生ずる。またアシュヴァッタ樹（aśvattha）に一年仕え礼拝すれば、胡麻を満たした器を施す者となる。

Verse 83

तत्फलं समवाप्नोति आदित्येश्वरकीर्तनात् । श्रुते यस्य प्रभावे न जायते यन्नृपात्मज

王子よ、アーディティエーシュヴァラ（Ādityeśvara）を讃嘆し唱えることにより、まさにその果報を必ず得る。その威力を聞けば、その結果は未顕のままにはならず、必ず現れる。

Verse 84

तत्सर्वं कथयिष्यामि भक्त्या तव महीपते । पापानि च प्रलीयन्ते भिन्नपात्रे यथा जलम्

大地の主よ、私は信愛をもってそのすべてを汝に語ろう。罪は砕けた器の水のごとく溶け去り、留まることがない。

Verse 85

तीर्थस्याभिमुखो नित्यं जायते नात्र संशयः । गुह्याद्गुह्यतरं तीर्थं कथितं तव पाण्डव

彼は常にティールタ（tīrtha）へと心を向ける者となる。ここに疑いはない。パーンダヴァよ、秘中の秘なる霊地が汝に語られた。

Verse 86

पापिष्ठानां कृतघ्नानां स्वामिमित्रावघातिनाम् । तीर्थाख्यानं शुभं तेषां गोपितव्यं सदा बुधैः

最も罪深き者――恩知らずの者、主君や友を裏切る者――には、吉祥なるティールタの由来を、賢者は常に秘しておくべきである。