Mantra 43

Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution).

Devata: Aśvins (dual).

Chandas: Yajus (prose).

Samhita Patha (Devanagari)

होता॑ यक्षद॒श्विनौ॒ छाग॑स्य ह॒विष॒ आत्ता॑म॒द्य म॑ध्य॒तो मेद॒ उद्भृ॑तं पु॒रा द्वेषो॑भ्यः पु॒रा पौ॑रुषेय्या गृ॒भो घस्तां॑ नू॒नं घा॒से अ॑ज्राणां॒ यव॑सप्रथमानाᳪ सु॒मत्क्ष॑राणाᳪ शतरु॒द्रिया॑णामग्निष्वा॒त्तानां॒ पीवो॑पवसानां पार्श्व॒तः श्रो॑णि॒तः शि॑ताम॒त उ॑त्साद॒तोऽङ्गा॑दङ्गा॒दव॑त्तानां॒ कर॑त ए॒वाश्विना॑ जु॒षेता॑ᳪ ह॒विर्होत॒र्यज॑

Transliteration

hótā yakṣad aśvínau chā́gasya havíṣa ā́ttām adyá mádhyato médá udbhṛ́taṃ púrā dvéṣobhyaḥ púrā pauruṣeyyā́ grábho ghastā́ṃ nūnáṃ ghā́se ajrā́ṇāṃ yávasaprathamānāṃ sumátkṣarāṇāṃ śatarudríyāṇām agníṣvāttānāṃ pī́vopavasānāṃ pārśvatáḥ śróṇitaḥ śitā́mata utsā́dato ’ṅgād aṅgā́d avattā́nāṃ kárata evā́śvinā juṣétāṃ havír hótar yaja

Translation

ホートリ（Hotṛ）はアシュヴィン双神（Aśvins）に供献せよ。彼らが今日、雄山羊の供物を受け取らんことを――その中ほどより取り出された脂（めど）を――昔より憎悪に対する護りとして、昔より人の奪取に対する護りとして。いまそれは、傷なきものの牧食となり、草場に先立ち、善き潤いを滴らせ、シャタルドラ（Śatarudriya）に属し、火により享受されたもの（agniṣvātta）として、肥え満ちて尽きゆくもの。脇より、腰より、鋭き髄より、また関節より、肢から肢へと取られたもの。アシュヴィン双神がこの供物を悦び受けたまえ。ホートリよ、祭を行え（yaj）。

Padapatha (Word Analysis)

होता । यक्षत् । अश्विनौ । छागस्य । हविषः । आत्ताम् । अद्य । मध्यतः । मेदः । उद्भृतम् । पुरा । द्वेषोभ्यः । पुरा । पौरुषेय्याः । ग्रभः । घस्ताम् । नूनम् । घासे । अज्राणाम् । यवसप्रथमानाम् । सुमत्क्षराणाम् । शतरुद्रियाणाम् । अग्निष्वात्तानाम् । पीवोपवसानाम् । पार्श्वतः । श्रोणितः । शितामतः । उत्सादतः । अङ्गात्-अङ्गात् । अवत्तानाम् । करतः । एव । अश्विना । जुषेताम् । हविः । होतः । यज ।

Entities Mentioned

• Aśvins
• Agni
• Rudras (Śatarudriyas)