Mantra 62
Rishi: RV-derived
Devata: Aśvins, Sarasvatī, Indra
Chandas: RV-style (likely Triṣṭubh; confirm by scan)
Samhita Patha (Devanagari)
पा॒तं नो॑ अश्विना॒ दिवा॑ पा॒हि नक्त॑ᳪ सरस्वति । दैव्या॑ होतारा भिषजा पा॒तमिन्द्र॒ᳪ सचा॑ सु॒ते
Transliteration
pātáṃ no aśvinā divā́ pā́hi náktaṃ sarasvati | daivyā́ hotārā bhiṣájā pātám índraṃ sácā suté ||
Translation
昼にわれらを守れ、アシュヴィン双神よ。夜に（われらを）守れ、サラスヴァティーよ。天なるホートリ（Hotṛ）たち、医療の神々よ――搾りしソーマとともにあるインドラを守れ。
Padapatha (Word Analysis)
पातम् । नः । अश्विना । दिवा । पाहि । नक्तम् । सरस्वति । दैव्या । होतारा । भिषजा । पातम् । इन्द्रम् । सचा । सुते
Word by Word
पातम्protect (you two)!
पातम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु) / पात (आदेश-रूप)
नःus / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
अश्विनाO Aśvins (you two)
अश्विना:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
दिवाby day
दिवा:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिवस्/दिव्)
पाहिprotect!
पाहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
नक्तम्by night
नक्तम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootनक्तम् (अव्यय)
सरस्वतिO Sarasvatī
सरस्वति:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
दैव्याO divine (two)
दैव्या:
(सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootदैव्य (प्रातिपदिक)
होताराO two Hotṛ-priests / invokers
होतारा:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
भिषजाO two physicians
भिषजा:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभिषज् (प्रातिपदिक)
पातम्protect (you two)!
पातम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु) / पात (आदेश-रूप)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सचाtogether with
सचा:
(सहकारक-भावः)
TypeIndeclinable
Rootसच (अव्यय)
सुतेin/at the pressed (Soma)
सुते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक; √सु ‘to press’ से ‘pressed (soma)’)
Entities Mentioned
A
Aśvins (Aśvinau)S
SarasvatīD
Divyau Hotārā (the two divine Hotṛs)I
IndraS
Soma (Suta)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes