Mantra 33
Rishi: Vājasaneyin Soma-formula tradition
Devata: Aśvins, Sarasvatī, Indra (Sutrāman)
Chandas: Yajus-formula (prose-like, repetitive)
Samhita Patha (Devanagari)
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒श्विभ्यां॑ त्वा॒ सर॑स्वत्यै॒ त्वेन्द्रा॑य त्वा सु॒त्राम्ण॑ ए॒ष ते॒ योनि॑र॒श्विभ्यां॑ त्वा॒ सर॑स्वत्यै॒ त्वेन्द्रा॑य त्वा सु॒त्राम्णे॑
Transliteration
upayā́magṛhīto 'si | aśvíbhyāṃ tvā sárasvatyai tvéndrāya tvā sutrā́mṇe | eṣá te yóniḥ aśvíbhyāṃ tvā sárasvatyai tvéndrāya tvā sutrā́mṇe ||
Translation
ウパヤーマ（Upayāma）によって汝は取られる。アシュヴィン（Aśvins）のために汝を、サラスヴァティー（Sarasvatī）のために汝を、善き護り手インドラ（Indra、Sutrāman）のために汝を。これぞ汝の胎処（yoni）。アシュヴィンのために汝を、サラスヴァティーのために汝を、善き護り手インドラのために汝を。
Padapatha (Word Analysis)
उ॒प॒या॒म-गृ॑हीतः । अ॒सि । अ॒श्वि-भ्याम् । त्वा । सर॑स्वत्यै । त्वा । इन्द्रा॑य । त्वा । सु॒-त्राम्णे॑ । ए॒षः । ते । योनि॑ः । अ॒श्वि-भ्याम् । त्वा । सर॑स्वत्यै । त्वा । इन्द्रा॑य । त्वा । सु॒-त्राम्णे॑ ।
Word by Word
उपयामगृहीतःtaken with the ‘upayāma’ formula (ritually received)
उपयामगृहीतः:
विशेषणम् (कर्मणि-प्रयोगे कर्मविशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउपयाम-गृहीत (ग्रह् √ग्रह् ‘ग्रहण’ + क्त) / उपयाम (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (√अस् ‘to be’)
अश्विभ्याम्to the Aśvins (to the two Aśvins)
अश्विभ्याम्:
सम्प्रदानम् (देवताभ्यां)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
त्वाyou (as the oblation/thing offered)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-शब्द)
सरस्वत्यैto Sarasvatī
सरस्वत्यै:
सम्प्रदानम्
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-शब्द)
इन्द्रायto Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदानम्
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-शब्द)
सुत्राम्णेto the well-protecting one (Indra)
सुत्राम्णे:
सम्प्रदानम्
TypeAdjective (epithet of Indra)
Rootसुत्रामन् (प्रातिपदिक; ‘having good protection’)
एषःthis
एषः:
कर्तृ/उद्देश्य-निर्देशः
TypePronoun
Rootएतद् (एष-शब्द)
तेyour
ते:
सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-शब्द)
योनिःwomb; source; resting-place
योनिः:
कर्तृ/विधेय-नाम
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
अश्विभ्याम्to the Aśvins
अश्विभ्याम्:
सम्प्रदानम्
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-शब्द)
सरस्वत्यैto Sarasvatī
सरस्वत्यै:
सम्प्रदानम्
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-शब्द)
इन्द्रायto Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदानम्
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-शब्द)
सुत्राम्णेto the well-protecting one (Indra)
सुत्राम्णे:
सम्प्रदानम्
TypeAdjective (epithet of Indra)
Rootसुत्रामन् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AśvinsS
SarasvatīI
Indra (Sutrāman)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes