Shukla Yajur Veda — Adhyaya 15, Mantra 31
Rishi: ṛgvedic seer-tradition (Agni hymn lineage)
Devata: Agni (as Havyavāhana)
Chandas: Triṣṭubh (to be verified)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वां चि॑त्रश्रवस्तम॒ हव॑न्ते वि॒क्षु ज॒न्तव॑: । शो॒चिष्के॑शं पुरुप्रि॒याग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे
Transliteration
tvā́ṃ citraśravastama havante vikṣú jántavaḥ | śocíṣkeśaṃ purupriyā́gne havyā́ya vóḍhave
Translation
諸族のうちの生きものらは汝を呼ぶ――最も多彩に名高き者を。炎の髪をもち、多くに愛される者よ、アグニよ、供物（ハヴィ）を運ぶ担い手となれ。
Padapatha (Word Analysis)
त्वाम् । चित्र-श्रवः-तमम् । हवन्ते । विक्षु । जन्तवः । शोचिः-केशम् । पुरु-प्रिय । अग्ने । हव्याय । वोढवे ।
Word by Word
त्वाम्you (as the object)
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्रश्रवस्तमम्the most famed/renowned
चित्रश्रवस्तमम्:
कर्म (त्वाम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootचित्रश्रवस् (प्रातिपदिक)
हवन्तेthey invoke/call
हवन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Rootह्वे (ह्वयति/हवते)
विक्षुamong the clans/settlements
विक्षु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootविś् (प्रातिपदिक: विक्षु = लोक/जनपदेषु)
जन्तवःcreatures/people
जन्तवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
शोचिष्केशम्having flaming hair (flame-crested)
शोचिष्केशम्:
कर्म (त्वाम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशोचिष्केश (प्रातिपदिक; शोचिस्+केश)
पुरुप्रियम्much-beloved
पुरुप्रियम्:
कर्म (त्वाम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपुरुप्रिय (प्रातिपदिक; पुरु+प्रिय)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
हव्यायfor the oblation
हव्याय:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
वोढवेto carry/transport
वोढवे:
प्रयोजन/उद्देश्य (हव्याय सह)
TypeVerb (Infinitival kṛdanta)
Rootवह् (धातु) → वोढु (कृदन्त-प्रातिपदिक; तुमुन्/तवेन्-प्रयोग)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes