Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 22
Rishi: Vājasaneyin liturgical tradition.
Devata: Agni (as Somagopā; Vasu; king in waters).
Chandas: Triṣṭubh.
Samhita Patha (Devanagari)
श्री॒णामु॑दा॒रो ध॒रुणो॑ रयी॒णां म॑नी॒षाणां॒ प्रार्प॑ण॒: सोम॑गोपाः । वसु॑: सू॒नुः सह॑सो अ॒प्सु राजा॒ वि भा॒त्यग्र॑ उ॒षसा॑मिधा॒नः
Transliteration
śrī̱ṇā́m udā̱ró dharu̱ṇó rayī̱ṇā́ṃ manī̱ṣā́ṇāṃ prā̱rpáṇaḥ sómagopāḥ | vásuḥ sū̱núḥ sáhasa a̱psú rājā́ ví bhā̱ty ágre u̱ṣásām i̱dhānáḥ
Translation
光輝において寛大なる者、富の支え、霊感ある思惟を前へと運ぶ者、ソーマ（Soma）の守護者。善き者、力の子、諸水における王――点ぜられるとき、曙（うしとら）の前に、諸暁の先頭に立って輝き出る。
Padapatha (Word Analysis)
श्री॒णाम् । उ॒दा॒रः । ध॒रुणः॑ । र॒यी॒णाम् । म॒नी॒षाणाम् । प्र-अर्प॑णः । सोम॑-गोपाः । वसु॑ः । सू॒नुः । सह॑सः । अ॒प्सु । राजा॑ । वि । भा॒ति॒ । अग्रे॑ । उ॒षसा॑म् । इ॒धा॒नः
Word by Word
श्रीणाम्of prosperities / of splendors
श्रीणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) / श्री (समृद्धि-लक्ष्मी)
उदारःgenerous, noble
उदारः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootउदार (प्रातिपदिक)
धरुणःsupport, sustainer
धरुणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधरुण (प्रातिपदिक; धृ-धारण)
रयीणाम्of riches / of wealth
रयीणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
मनीषाणाम्of thoughts / of insights
मनीषाणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
प्रार्पणःbestower / one who causes attainment
प्रार्पणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootप्रार्पण (प्रातिपदिक; प्र-√ऋ/अर्प् ‘to reach/offer’ से भाव/कर्तृ-नाम)
सोमगोपाःprotector/guardian of Soma
सोमगोपाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम-गोप (समास; सोम + गोप ‘protector’)
वसुःgood/wealth; the beneficent one
वसुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
सूनुःson
सूनुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
सहसःof might / of strength
सहसः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
अप्सुin the waters
अप्सु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
राजाking
राजा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
विapart, forth, widely
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
भातिshines
भाति:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Root√भा (दीप्तौ)
अग्रेin front, at the fore
अग्रे:
अधिकरण
TypeIndeclinable (adverbial subanta)
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
उषसाम्of the dawns
उषसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
इधानःbeing kindled; blazing
इधानः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple
Root√इध् (दीप्तौ/वर्धने) ; इधान (शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Entities Mentioned
A
AgniU
Uṣas (Dawns)S
SomaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes