Shukla Yajur Veda — Adhyaya 11, Mantra 52
Rishi: Āpaḥ-hymnic tradition
Devata: Āpaḥ (Waters)
Chandas: Pragmatic Yajus usage; cadence close to Anuṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
तस्मा॒ अरं॑ गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । आपो॑ ज॒नय॑था च नः
Transliteration
tásmā áraṃ gamāma vo | yásya kṣáyāya jínvatha | ā́po janáyathā ca naḥ ||
Translation
それゆえ、われらは汝らに、しかるべく到り得んことを。汝らは（われらを）養い励まして定住へと導く者。ああ水なるものよ、またわれらのために生み成したまえ（子孫と増益を）。
Padapatha (Word Analysis)
तस्मै । अरम् । गमाम । वः । यस्य । क्षयाय । जिन्वथ । आपः । जनयथ । च । नः ।
Word by Word
तस्मैto him/for that (one)
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अरम्properly, sufficiently
अरम्:
विशेषण-भाव (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअरम् (अव्यय)
गमामlet us go
गमाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
वःof you / to you (pl.)
वः:
सम्बन्ध (सम्बोधन-सम्बन्ध) / सम्प्रदान (सन्दर्भानुसार)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्षयायfor (his) dwelling/abode
क्षयाय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक; ‘dwelling, abode’)
जिन्वथyou invigorate/you quicken
जिन्वथ:
क्रिया
TypeVerb
Rootजिव्/जिन्व् (धातु; ‘to quicken, invigorate, gladden’)
आपःthe Waters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
जनयथyou generate/produce
जनयथ:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन् (धातु; ‘to beget, produce’)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (सन्दर्भानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
Ā
Āpaḥ (Waters)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes