Mantra 3
Rishi: RV Savitṛ tradition (unspecified here)
Devata: Savitṛ (with ‘the gods’ as collective object)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यु॒क्त्वाय॑ सवि॒ता दे॒वान्त्स्व॑र्य॒तो धि॒या दिव॑म् । बृ॒हज्ज्योति॑: करिष्य॒तः स॑वि॒ता प्र सु॑वाति॒ तान्
Transliteration
yuktvā́ya savitā́ devā́n svaryató dhiyā́ dívam | bṛháj jyótiḥ kariṣyatáḥ savitā́ prá suvāti tā́n
Translation
サヴィトリ（Savitar）は、慧（dhī）によって、天へと向かうすべての神々を軛に結び、天（div）へと導く。大いなる光を成就せんとして、サヴィトリは彼らを前へと駆り立てる。
Padapatha (Word Analysis)
यु॒क्त्वाय॑ । स॒वि॒ता । दे॒वान् । स्व॑र्-य॒तः । धि॒या । दिव॑म् । बृ॒हत् । ज्योतिः॑ । क॒रि॒ष्य॒तः । स॒वि॒ता । प्र । सु॒वा॒ति॒ । तान्
Word by Word
यु॒क्त्वाhaving yoked/appointed
यु॒क्त्वा:
पूर्वक्रिया (kartṛ-sambandhī) / क्रियाविशेषण
TypeVerb
Rootयुज्
सविताSavitar (the impeller Sun-deity)
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव
स्वर्यतःheaven-seeking / aiming at the sun-light
स्वर्यतः:
कर्म (देवान्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्वर्यत् (स्वर् + यत्) / स्वर्य
धियाwith (his) thought/insight
धिया:
करण
TypeNoun
Rootधी
दिवम्heaven, the sky
दिवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदिव् / द्यौ
बृहत्great, vast
बृहत्:
कर्म (ज्योतिः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootबृहन्त्
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
कर्म
TypeNoun
Rootज्योतिस्
करिष्यतः(the two) will make / will effect
करिष्यतः:
क्रिया (मुख्य)
TypeVerb
Rootकृ
सविताSavitar
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र
सुवातिimpels, sets in motion
सुवाति:
क्रिया (मुख्य)
TypeVerb
Rootसू
तान्them
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
Entities Mentioned
S
SavitṛD
Devāḥ (collective)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes