Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 26

Rishi: Yājñavalkya (traditional White Yajurveda attribution; specific mantra-r̥ṣi not explicitly marked in the Saṃhitā text here).
Devata: Savitar (primary, as binder/impeller); Dyauḥ as rain-giver/witness; ancillary apotropaic force against dviṣ.
Chandas: Mixed/prose-yajus (yajur-formula), not a fixed ṛgvedic metre.

अपा॒ररुं॑ पृथि॒व्यै दे॑व॒यज॑नाद्वध्यासं व्र॒जं ग॑च्छ गो॒ष्ठानं॒ वर्ष॑तु ते॒ द्यौर्ब॑धा॒न दे॑व सवितः पर॒मस्यां॑ पृथि॒व्या श॒तेन॒ पाशै॒र्योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मस्तमतो॒ मा मौ॑क् । अर॑रो॒ दिवं॒ मा प॑प्तो द्र॒प्सस्ते॒ द्यां मा स्क॑न् व्र॒जं ग॑च्छ गो॒ष्ठानं॒ वर्ष॑तु ते॒ द्यौर्ब॑धा॒न दे॑व सवितः पर॒मस्यां॑ पृथि॒व्याᳪ श॒तेन॒ पाशै॒र्योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मस्तमतो॒ मा मौ॑क्

apā̄rárum pṛthivyái devayájanād vadhyāsaṃ vrajáṃ gaccha goṣṭhā́naṃ varṣatu te dyáur bādhāna deva savitaḥ paramásyāṃ pṛthivyā́ḥ śaténa pāśáir yó ’smān dveṣṭí yaṃ ca vayáṃ dviṣmás tám ato mā́ mauk | aráro dívam mā́ papto drápsas te dyā́ṃ mā́ skan vrajáṃ gaccha goṣṭhā́naṃ varṣatu te dyáur bādhāna deva savitaḥ paramásyāṃ pṛthivyā́ḥ śaténa pāśáir yó ’smān dveṣṭí yaṃ ca vayáṃ dviṣmás tám ato mā́ mauk

パーラル(pāraru)の穢れなき汝よ。神々の祭場より、われ汝を固く縛る。牛囲いへ、畜舎へ行け。天よ、汝のために雨を降らせよ。神サヴィトリ(Savitar)よ、最も高き大地において、百の縄で、われらを憎む者、またわれらが憎む者を縛れ。ここより彼を逃すな。汝の滴(ドラプサ)が天に落ちぬように、汝の滴が天に散らぬように。牛囲いへ、畜舎へ行け。天よ、汝のために雨を降らせよ。神サヴィトリよ、最も高き大地において、百の縄で、われらを憎む者、またわれらが憎む者を縛れ。ここより彼を逃すな。

अपाररुम् । पृथिव्यै । देवयजनात् । वध्यासम् । व्रजम् । गच्छ । गोष्ठानम् । वर्षतु । ते । द्यौः । बधान । देव । सवितः । परमस्याम् । पृथिव्याः । शतेन । पाशैः । यः । अस्मान् । द्वेष्टि । यम् । च । वयम् । द्विष्मः । तम् । अतः । मा । मोक् । अररः । दिवम् । मा । पप्तः । द्रप्सः । ते । द्याम् । मा । स्कन् । व्रजम् । गच्छ । गोष्ठानम् । वर्षतु । ते । द्यौः । बधान । देव । सवितः । परमस्याम् । पृथिव्याः । शतेन । पाशैः । यः । अस्मान् । द्वेष्टि । यम् । च । वयम् । द्विष्मः । तम् । अतः । मा । मोक्

अपाररुम्(the) अपाररु (a named object/plant/thing)
अपाररुम्:
Karma
TypeNoun
Rootअपाररु (प्रातिपदिक; अप-आ-√रु/रुह्-सम्बद्धः; ‘अपाररु’ इति स्थिर-नाम)
पृथिव्यैto the Earth
पृथिव्यै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
देवयजनात्from the देवयजन (place of divine worship/sacrificial ground)
देवयजनात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootदेवयजन (प्रातिपदिक)
वध्यासम्the one fit to be slain / the victim
वध्यासम्:
Karma
TypeNoun
Rootवध्यास (प्रातिपदिक; √वध् ‘to strike/kill’ से)
व्रजम्to the pen/enclosure (cattle-pen)
व्रजम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
गच्छgo
गच्छ:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√गम्
गोस्थानम्to the cowshed/cattle-stall
गोस्थानम्:
Karma
TypeNoun
Rootगोस्थान (प्रातिपदिक)
वर्षतुlet (it) rain
वर्षतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वृष्
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
द्यौःthe Sky
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
बधानlet (him/it) bind
बधान:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√बध्/√बन्ध् (वैदिक प्रयोग; ‘बधान’ = बध्नातु/बध्नीयात्-आदेशात्मक)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सवितःO Savitṛ
सवितः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
परमस्याम्in the highest
परमस्याम्:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
पृथिव्याम्on/in the Earth
पृथिव्याम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
शतेनwith a hundred
शतेन:
Karaṇa
TypeNumeral
Rootशत (प्रातिपदिक)
पाशैःwith nooses/bonds
पाशैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√द्विष्
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Root
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
द्विष्मःhate
द्विष्मः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√द्विष्
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
अतःtherefore/from here
अतः:
(हेतु/अपादानार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअतः
माdo not
मा:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा
मौक्release/let go (not)
मौक्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√मुच् (वैदिक निषेध-आज्ञा; ‘मौक्’ = मा + (अ)मोक्/मोच्)
अररःArara (a named being/thing)
अररः:
Kartā
TypeNoun
Rootअरर (प्रातिपदिक; वैदिक)
दिवम्to the sky
दिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा
पप्तःfly/fall (do not)
पप्तः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पत्
द्रप्सःthe drop/spray
द्रप्सः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्रप्स (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
द्याम्the sky
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा
स्कन्leap/fall (do not)
स्कन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√स्कन्द्
व्रजम्to the pen/enclosure
व्रजम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्रज
गच्छgo
गच्छ:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√गम्
गोस्थानम्to the cowshed
गोस्थानम्:
Karma
TypeNoun
Rootगोस्थान
वर्षतुlet (it) rain
वर्षतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वृष्
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद्
द्यौःthe Sky
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ
बधानlet (him/it) bind
बधान:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√बध्/√बन्ध्
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव
सवितःO Savitṛ
सवितः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसवितृ
परमस्याम्in the highest
परमस्याम्:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootपरम
पृथिव्याम्on/in the Earth
पृथिव्याम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृथिवी
शतेनwith a hundred
शतेन:
Karaṇa
TypeNumeral
Rootशत
पाशैःwith nooses
पाशैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपाश
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√द्विष्
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Root
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्विष्मःhate
द्विष्मः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√द्विष्
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
अतःtherefore
अतः:
(हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअतः
माdo not
मा:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा
मौक्release (not)
मौक्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√मुच्
S
Savitṛ (Devā Savitā)
D
Dyauḥ (Heaven)
P
Pṛthivī (Earth)