कौशिकी-गौरी तथा शार्दूलरूप-निशाचरस्य पूर्वकर्मवर्णनम् | Kauśikī-Gaurī and Brahmā’s account of the tiger-formed niśācara

Verse 1

वायुरुवाच । उत्पाद्य कौशिकीं गौरी ब्रह्मणे प्रतिपाद्य ताम् । तस्य प्रत्युपकाराय पितामहमथाब्रवीत्

ヴァーユは言った。カウシキー—すなわちガウリー—を生じさせ、彼女をブラフマーに献じたのち、その奉仕に報いようとする祖父（ブラフマー）は、かく語った。

Verse 2

देव्युवाच । दृष्टः किमेष भवता शार्दूलो मदुपाश्रयः । अनेन दुष्टसत्त्वेभ्यो रक्षितं मत्तपोवनम्

女神は言った。「わたしの庇護のもとに身を寄せたこの虎を見たか。これによって、わたしの苦行の林は邪悪なる生きものどもから守られたのだ。」

Verse 3

मय्यर्पितमना एष भजते मामनन्यधीः । अस्य संरक्षणादन्यत्प्रियं मम न विद्यते

心をことごとく我に捧げたこの帰依者は、分かたれぬ智慧をもって我を礼拝する。我にとって、彼を守護することに勝る愛しきものはない。

Verse 4

भवितव्यमनेनातो ममान्तःपुरचारिणा । गणेश्वरपदं चास्मै प्रीत्या दास्यति शंकरः

ゆえに、わが内殿に仕えるこの従者は、そのようになることが定められている。シャンカラは歓喜し、慈愛をもって彼にガネーシュヴァラ（ガナたちの主）の位を授け給う。

Verse 5

एनमग्रेसरं कृत्वा सखीभिर्गन्तुमुत्सहे । प्रदीयतामनुज्ञा मे प्रजानां पतिना १ त्वया

彼を先頭に立つ導き手として立て、私は仲間たちと共に進む覚悟ができております。ゆえに、衆生の主よ、どうか私にお許しをお授けください。

Verse 6

इत्युक्तः प्रहसन्ब्रह्मा देवीम्मुग्धामिव स्मयन् । तस्य तीव्रैः पुरावृत्तैर्दौरात्म्यं समवर्णयत्१

そのように告げられると、ブラフマーは声を立てて笑い、無垢な乙女に向けるかのように微笑んだ。そして過去の苛烈な出来事を引きつつ、あの者の残忍で道を外れた性質を女神に語り示した。

Verse 7

ब्रह्मोवाच । पशौ देवि मृगाः क्रूराः क्व च ते ऽनुग्रहः शुभः । आशीविषमुखे साक्षादमृतं किं निषिच्यते

ブラフマーは言った。「おおデーヴィーよ、獣や野の生きものは本性として残忍である。そこに、そなたの吉祥なる慈悲はどこに向けられるのか。毒蛇の口へ、甘露（アムリタ）を直に注ぐべきであろうか。」

Verse 8

व्याघ्रमात्रेण सन्नेष दुष्टः को ऽपि निशाचरः । अनेन भक्षिता गावो ब्राह्मणाश्च तपोधनाः

ここには、ただ虎の姿に身を偽った、ある邪悪な夜行の魔がいる。彼によって牛は食らわれ、さらに苦行の功徳に富むバラモンたちさえ喰われた。

Verse 9

तर्पयंस्तान्यथाकामं कामरूपी चरत्यसौ । अवश्यं खलु भोक्तव्यं फलं पापस्य कर्मणः

彼は彼らを欲するままに満たし、欲望に形づくられた姿となって遍歴する。まことに、罪の業の果は必ず味わわれねばならない。

Verse 10

अतः किं कृपया कृत्यमीदृशेषु दुरात्मसु । अनेन देव्याः किं कृत्यं प्रकृत्या कलुषात्मना

それゆえ、このような邪悪な魂の者らに憐れみを施して何の益があろうか。しかも女神にとって、性より穢れ、内奥まで汚れたこの者に、いかなる用があろうか。

Verse 11

देव्युवाच । यदुक्तं भवता सर्वं तथ्यमस्त्वयमीदृशः । तथापि मां प्रपन्नो ऽभून्न त्याज्यो मामुपाश्रितः

女神は言われた。「あなたの語ったことはすべて真実、彼はまさにそのようである。されどなお、彼は我に帰依した。わが庇護に入った者を、捨て去ってはならぬ。」

Verse 12

ब्रह्मोवाच । अस्य भक्तिमविज्ञाय प्राग्वृत्तं ते निवेदितम् । भक्तिश्चेदस्य किं पापैर्न ते भक्तः प्रणश्यति

ブラフマーは言った。「彼のバクティを見抜けず、私は以前の出来事をあなたに告げた。だがもし彼に真の信愛があるなら、罪が何をなし得よう。あなたの帰依者は滅びない。」

Verse 13

पुण्यकर्मापि किं कुर्यात्त्वदीयाज्ञानपेक्षया । अजा प्रज्ञा पुराणी च त्वमेव परमेश्वरी

汝の神聖なる智に依らずして、いかに功徳の行いとて何を成し得ようか。汝のみが不生にして、至上の叡智、太初の古き者—まことに汝はパラメーシュヴァリーである。

Verse 14

त्वदधीना हि सर्वेषां बंधमोक्षव्यवस्थितिः । त्वदृते परमा शक्तिः संसिद्धिः कस्य कर्मणा

あらゆる存在にとって、束縛と解脱（モークシャ）の秩序はまさに汝に依存している。汝を離れて、いったい誰の行為によって至上の力があり得ようか、また真の成就があり得ようか。

Verse 15

त्वमेव विविधा शक्तिः भवानामथ वा स्वयम् । अशक्तः कर्मकरणे कर्ता वा किं करिष्यति

ただ汝のみが多様なるシャクティ—一切衆生に宿る力として、また力そのものとして在す。もしその力なくば、「行為者」と呼ばれる者は業を行ずるに何を成し得ようか。

Verse 16

विष्णोश्च मम चान्येषां देवदानवरक्षसाम् । तत्तदैश्वर्यसम्प्राप्त्यै तवैवाज्ञा हि कारणम्

ヴィシュヌにとっても、我にとっても、また他のすべて—デーヴァ、ダーナヴァ、ラークシャサに至るまで—それぞれの力と主権を得るのは、ただ汝の命令による。まことに汝の許しのみが真の因である。

Verse 17

अतीताः खल्वसंख्याता ब्रह्माणो हरयो भवाः । अनागतास्त्वसंख्यातास्त्वदाज्ञानुविधायिनः

過ぎ去ったブラフマー、ハリ（ヴィシュヌ）、ルドラはまことに無数である。来たるべき者もまた無数—いずれも汝の命に随って働く。

Verse 18

त्वामनाराध्य देवेशि पुरुषार्थचतुष्टयम् । लब्धुं न शक्यमस्माभिरपि सर्वैः सुरोत्तमैः

おお女神、神々の主よ—汝を礼拝せずしては、我らは、たとえ最勝のデーヴァたち悉くをもってしても、人の四目的（ダルマ・アルタ・カーマ・モークシャ）を得ることはできない。

Verse 19

व्यत्यासो ऽपि भवेत्सद्यो ब्रह्मत्वस्थावरत्वयोः । सुकृतं दुष्कृतं चापि त्वयेव स्थापितं यतः

梵天たる位と、不動の存在という境涯とのあいだに、たちまちの転倒さえ起こり得る――功徳と罪業（そしてその果）を定め置いたのは、まさに汝であるがゆえに。

Verse 20

त्वं हि सर्वजगद्भर्तुश्शिवस्य परमात्मनः । अनादिमध्यनिधना शक्तिराद्या सनातनी

汝こそは、万界を支える至上我たるシヴァの、始原にして常住のシャクティ――始めも中ほども終わりもない。

Verse 21

समस्तलोकयात्रार्थं मूर्तिमाविश्य कामपि । क्रीडसे २ विविधैर्भावैः कस्त्वां जानाति तत्त्वतः

あらゆる世界の営みを整えるため、汝は望むいかなる姿にも身を入れる。汝は多様なあり方としてリーラーを戯れる――誰が汝を真実のままに知り得ようか。

Verse 22

अतो दुष्कृतकर्मापि व्याघ्रो ऽयं त्वदनुग्रहात् । प्राप्नोतु परमां सिद्धिमत्र कः प्रतिबन्धकः

ゆえに、この虎が罪業をなしたとしても、汝の恩寵によって最高の成就（モークシャ）に至らしめたまえ。ここに、いったい誰が障りとなり得ようか。

Verse 23

इत्यात्मनः परं भावं स्मारयित्वानुरूपतः । ब्रह्मणाभ्यर्थिता गौरी तपसो ऽपि न्यवर्तत

かくして彼女は、自らの至高の霊性のありさまをふさわしく想起し、梵天に懇願されたガウリーは、苦行さえも中止した。

Verse 24

ततो देवीमनुज्ञाप्य ब्रह्मण्यन्तर्हिते सति । देवीं च मातरं दृष्ट्वा मेनां हिमवता सह

それから彼は女神に許しを乞うて辞し、ブラフマーが姿を消したのち、女神の母メナーを、ヒマヴァーンとともに目にした。

Verse 25

प्रणम्याश्वास्य बहुधा पितरौ विरहासहौ । तपः प्रणयिनो देवी तपोवनमहीरुहान्

拝礼してのち、女神は別離の痛みに耐えられぬ父母を幾度も慰めた。ついでタパス（苦行）に心を捧げ、苦行林の大樹のもと、タパスを修する聖なる森へと向かった。

Verse 26

विप्रयोगशुचेवाग्रे पुष्पबाष्पं विमुंचतः । तत्तुच्छाखासमारूढविहगो दीरितै रुतैः

先頭では、別離の悲しみに苛まれて「花の涙」をこぼした。すると、その枝にとまる鳥が、引き伸ばすような長い鳴き声をあげた。

Verse 27

व्याकुलं बहुधा दीनं विलापमिव कुर्वतः । सखीभ्यः कथयंत्येवं सत्त्वरा भर्तृदर्शने

夫君を見たとたん、彼女は激しく取り乱し、幾度もみじめな悲嘆に沈み、まるで声をあげて嘆くかのようであった。そのままの状態で、彼女は急いで女友だちに次の言葉を語った。

Verse 28

पुरस्कृत्य च तं व्याघ्रं स्नेहात्पुत्रमिवौरसम् । देहस्य प्रभया चैव दीपयन्ती दिशो दश

虎のごとき勇者を先頭に立て、愛情ゆえにまるで実の子のように抱きつつ、彼女は進んだ。さらにその身の光輝によって、十方を照らすかのようであった。

Verse 29

प्रययौ मंदरं गौरी यत्र भर्ता महेश्वरः । सर्वेषां जगतां धाता कर्ता पाता विनाशकृत्

ガウリーはマンダラ山へと赴いた。そこには夫君マヘーシュヴァラが住まわれる—万界の至上の主（パティ）にして、すべての世界を支え、創り、護り、そして融解（滅）をも司るお方である。