Shloka 10
महोदरवधः
The Slaying of Mahodara
Devanagari script
ततस्तेवानरास्सर्वेराक्षसैरर्दिताभृशम् ।दिशोदशद्रुताःकेचित्केचित्सुग्रीवमाश्रिताः ।।6.98.10।।
Transliteration
tatas te vānarāḥ sarve rākṣasair arditā bhṛśam |
diśo daśa drutāḥ kecit kecit sugrīvam āśritāḥ ||6.98.10||
Translation
そのとき、ラークシャサに激しく攻め立てられたヴァーナラたちは十方へ散り走ったが、ある者たちはスグリーヴァのもとに身を寄せた。
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
काल/क्रम (Temporal sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तेthose
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वानराःVanaras
वानराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ते इति विशेष्य
सर्वेall
सर्वे:
कर्तृ-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वानराः इति विशेषणम्
राक्षसैःby the Rakshasas
राक्षसैः:
करण/हेतु (Instrument/Agent in passive)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
अर्दिताःafflicted/harassed
अर्दिताः:
कर्म-भाव (Patient state)
TypeVerb
Root√अर्द् (धातु; कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (passive sense)
भृशम्severely
भृशम्:
क्रिया-विशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: intensely)
दिशःdirections
दिशः:
कर्म (Karma/Object of motion)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
दशten
दश:
कर्म-विशेषण (Numeral qualifier)
TypeAdjective
Rootदशन् (संख्या; प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत् प्रयोग; दिशः इति विशेषणम्
द्रुताःfled/ran
द्रुताः:
क्रिया (Predicate of subject)
TypeVerb
Root√द्रु (धातु; कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; गत्यर्थ (having run/fled)
केचित्some
केचित्:
कर्ता (Subset of subject)
TypeNoun
Rootकिम्-चित् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formअनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (some)
केचित्others
केचित्:
कर्ता (Subset of subject)
TypeNoun
Rootकिम्-चित् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formअनिश्चित-सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सुग्रीवम्Sugriva
सुग्रीवम्:
कर्म (Karma/Object of resorting)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आश्रिताःtook refuge in
आश्रिताः:
क्रिया (Predicate of subject)
TypeVerb
Rootआ-√श्रि (धातु; कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; आश्रय-ग्रहणार्थ (having taken refuge)
Context
Thereafter, unable to bear the pain, those Vanaras hit by Rakshasas, went in ten directions and some went to Sugriva for refuge.
Characters & Entities
V
VānaraR
RākṣasaS
SugrīvaFAQs
Dharma includes seeking rightful protection under a legitimate leader when overwhelmed, rather than collapsing into disorder.
The vānaras are pressed hard by rākṣasas; many flee, while some regroup under Sugrīva.
Loyalty and disciplined dependence on leadership—turning to Sugrīva for refuge and reorganization.