Shloka 80

इन्द्रजित्-वधः

The Slaying of Indrajit

Devanagari script

वानरैर्वध्यमानास्तेशस्त्रानुत्सृज्यराक्षसाः ।लङ्कामभिमुखास्सस्रुर्भ्रष्टसंज्ञाःप्रधाविताः ।।।।

Transliteration

vānarair vadhyamānās te śastrāṇy utsṛjya rākṣasāḥ |

laṅkām abhimukhāḥ sasrur bhraṣṭasaṃjñāḥ pradhāvitāḥ ||

Translation

ヴァーナラに討たれた羅刹たちは武器を投げ捨て、恐慌に呑まれて正気を失い、ランカーへ向かって走り去った。

Word by Word

• वानरैः: by vanaras
• वानरैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन

• वध्यमानाः: being slain
• वध्यमानाः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वध् (धातु)
• Form: यक्-प्रत्ययान्त कर्मणि वर्तमानकृदन्त (present passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• ते: those
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• शस्त्राणि: weapons
• शस्त्राणि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन

• उत्सृज्य: having thrown away
• उत्सृज्य: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: उत् + सृज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); 'त्यक्त्वा/परित्यज्य' (having cast away)

• राक्षसाः: rakshasas
• राक्षसाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• लङ्काम्: to Lanka
• लङ्काम्: Gati/Karma (गति/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• अभिमुखाः: facing/towards
• अभिमुखाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अभि + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (turned towards)

• सस्रुः: ran
• सस्रुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सृ (धातु)
• Form: लिट् (perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन

• भ्रष्टसंज्ञाः: out of their senses
• भ्रष्टसंज्ञाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भ्रष्ट + संज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः (भ्रष्टा संज्ञा येषाम्)

• प्रधाविताः: rushing headlong
• प्रधाविताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र + धाव् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

Context

Those Rakshasas being killed by Vanaras, went running to Lanka leaving their weapons, with senses lost.

Characters & Entities

• Vānaras
• Rākṣasas
• Laṅkā
• Śastra (weapons)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Adharma breeds inner instability: when the supporting pillar (a champion) falls, fear overwhelms and discipline collapses—showing the need for righteousness and steady mind.

What is the narrative situation?

After Indrajit’s fall, the Rākṣasas abandon weapons and flee toward Laṅkā.

Which character virtue is emphasized?

The Vānaras’ relentless courage and momentum in pursuing a just war-effort.