Shloka 15
इन्द्रजित्-वधः
The Slaying of Indrajit
Devanagari script
मण्डलीकृतधनूरावणिःसमतिञ्जयः ।।।।हरीनभ्यहनत्कृद्धःपरंलाघवमास्थितः ।
Transliteration
maṇḍalīkṛta-dhanū rāvaṇiḥ samitiñjayaḥ |
harīn abhyahanat kruddhaḥ paraṃ lāghavam āsthitaḥ ||
Translation
戦に勝つインドラジットは、弓を輪のごとく旋回させた。怒りに燃え、至上の敏捷を示して、ヴァーナラたちを幾度も打ち据えた。
Word by Word
मण्डलीकृतधनुःwith bow bent into a circle
मण्डलीकृतधनुः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of agent)
TypeAdjective
Rootमण्डलीकृत-धनुस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम् (Masculine, Nominative singular); क्त-प्रत्ययान्त (PPP) + षष्ठी-तत्पुरुषः (मण्डलीकृतं धनुः यस्य) — अर्थतः बहुव्रीहिवत् प्रयोगः
रावणिःIndrajit
रावणिः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootरावणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्
समितिञ्जयःvictor in combat
समितिञ्जयः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of agent)
TypeAdjective
Rootसमिति-जय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (समितेः जयः)
हरीन्the Vanaras
हरीन्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-बहुवचनम् (Masculine, Accusative plural)
अभ्यहनत्struck / smote
अभ्यहनत्:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootअभि-हन् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम् (3rd sg)
क्रुद्धःfurious
क्रुद्धः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of agent)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; रावणिः इति विशेषणम्
परम्supreme / great
परम्:
कर्म-विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Neuter, Accusative singular); लाघवम् इति विशेषणम्
लाघवम्swiftness / skill
लाघवम्:
कर्म (Karma/Object of āsthitaḥ)
TypeNoun
Rootलाघव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Neuter, Accusative singular)
आस्थितःhaving assumed / displaying
आस्थितः:
क्रियाविशेषण/विशेष्य-धर्म (Predicative to subject)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) used predicatively, पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; भावः: 'having assumed/possessed'
Context
Indrajith, a winner of combat, became highly furious and stretched his bow showing his skill easily struck at Vanaras.
Characters & Entities
I
IndrajitV
VanarasFAQs
Skill (kauśala) is morally neutral; dharma evaluates the purpose it serves. The epic repeatedly teaches that excellence must be aligned with righteousness.
Indrajit demonstrates extraordinary archery technique and overwhelms Vanara fighters.
Technical mastery and agility are emphasized—traits that become truly virtuous only when governed by dharma.