Next Verse

Shloka 1

विभीषणोपदेशः

Vibhishana’s Counsel to Ravana

ततोनिकुम्भोरभसस्सूर्यशत्रुर्महाबलः ।सुप्तघ्नोयज्ञहारक्षोमहापार्श्वमहोदरौ ।।।।अग्निकेतुश्चदुर्धर्षोरश्मिकेतुश्चराक्षस: ।इन्द्रजिच्चमहातेजाबलवान्रावणात्मजः ।।।।प्रहस्तोऽथविरूपाक्षोवज्रदंष्ट्रोमहाबलः ।धूम्राक्षश्चातिकायश्चदुर्मुखश्चैवराक्षसः ।।।।परिघान्पट्टिशान्प्रासान्शक्तिशूलपरश्वधान् ।चापानिचसबाणानिखङ्गांश्चविपुलान्शितान् ।।।।प्रगृह्यपरमक्रुद्धास्समुत्पत्यचराक्षसाः ।अब्रुवन्रावणंसर्वेप्रदीप्ताइवतेजसा ।।।।

tato nikumbho rabhasas sūryaśatrur mahābalaḥ | suptaghno yajñahā rakṣo mahāpārśva-mahodarau ||

agniketuś ca durdharṣo raśmiketuś ca rākṣasaḥ | indrajic ca mahātejā balavān rāvaṇātmajaḥ ||

prahasto ’tha virūpākṣo vajradaṃṣṭro mahābalaḥ | dhūmrākṣaś cātikāyaś ca durmukhaś caiva rākṣasaḥ ||

parighān paṭṭiśān prāsān śakti-śūla-paraśvadhān | cāpāni ca sabāṇāni khaṅgāṃś ca vipulān śitān ||

pragṛhya paramakruddhāḥ samutpatya ca rākṣasāḥ | abruvan rāvaṇaṃ sarve pradīptā iva tejasā ||

それから、ニクンバ、ラバサ、強大なるスーリヤシャトル、スプタガナ、ヤジュニャの供物を奪う羅刹、マハーパールシュヴァとマホーダラ、さらにアグニケートゥと難攻不落のラシュミケートゥ、そして大いなる光威と力を備えたラーヴァナの子インドラジット、またプラハスタ、ヴィルーパークシャ、巨力のヴァジュラダンシュトラ、ドゥームラークシャ、アティカーイヤ、羅刹ドゥルムカ——これらの羅刹たちは、棍棒や鉄槌、槍、śakti、三叉戟、斧、矢を備えた弓、そして幅広く鋭い剣を手に取り、激怒して跳び起き、炎のごとく光り輝きながら、皆そろってラーヴァナに申し上げた。

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण/adverb (temporal)
निकुम्भःNikumbha
निकुम्भः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम (proper noun)
रभसःRabhasa
रभसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरभस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
सूर्यशत्रुःSūryaśatru
सूर्यशत्रुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य-शत्रु (प्रातिपदिक; सूर्य + शत्रु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive tatpurusha: 'sun's enemy')/व्यक्तिनाम
महाबलःmighty-strong
महाबलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा-बल (प्रातिपदिक; महा + बल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (epithet)
सुप्तघ्नःSuptaghna
सुप्तघ्नः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुप्त-घ्न (प्रातिपदिक; सुप्त + घ्न)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष ('slayer of sleepers')/व्यक्तिनाम
यज्ञहारक्षःYajñahārakṣa
यज्ञहारक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ-हारक्ष (प्रातिपदिक; यज्ञ + हारक्ष)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (determinative)/व्यक्तिनाम
महापार्श्वःMahāpārśva
महापार्श्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा-पार्श्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
महोदरौMahodara (and another) / the two (incl. Mahodara)
महोदरौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा-उदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन (Dual); व्यक्तिनाम (here dual form used with preceding name-list; 'Mahodara' counted among two?)

Then Nikumbha, Rshabha, mighty Suryasatru, Supthagna, Yagnaha raksha, Mahaparva, Mahodaro, Durdarsha, Agnikethu, Rasmikethu Rakshasas, Further Ravana's own son powerful Indrajith, Virupaksha and Prahasta, and mighty Rakshasas Vajradamshtra, Dumraaksha and also Durmukha of huge body holding iron bars, tridents, battle axes, bows and sharp arrows, very sharp swords, got up, highly enraged and all Rakshasas glowing like fire addressed Ravana.

R
Rāvaṇa
N
Nikumbha
R
Rabhasa
S
Sūryaśatru
S
Suptaghna
M
Mahāpārśva
M
Mahodara
A
Agniketu
R
Raśmiketu
I
Indrajit
P
Prahasta
V
Virūpākṣa
V
Vajradaṃṣṭra
D
Dhūmrākṣa
A
Atikāya
D
Durmukha

FAQs

The verse depicts warriors rising in rage; ethically, it highlights (by contrast) that action driven by krodha and pride tends toward adharma, lacking the restraint and discernment praised elsewhere in the Ramayana.

Rāvaṇa’s principal commanders assemble, arm themselves, and rise to speak in counsel—setting up the strategic and moral debate about how to respond to Rāma’s advance.

Not a virtue but a warning-sign: the commanders are characterized by fury and martial confidence, illustrating how uncontrolled anger can dominate decision-making.