Shloka 31

तंदृष्टवानिहतंभूमौराक्षसेन्द्रमकम्पनम् ।व्यथिताराक्षसास्सर्वेक्षितिकम्पइवद्रुमाः ।।6.56.31।।

taṃ dṛṣṭvā nihataṃ bhūmau rākṣasendram akampanam |

vyathitā rākṣasāḥ sarve kṣitikampa iva drumāḥ ||6.56.31||

羅刹の王アカンパナが地に倒れて討たれたのを見て、羅刹たちは皆、苦悶に震えた。まるで地震に揺れる樹々のように。

तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Masculine, Accusative, Singular)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकाल (Pūrvakāla/Anterior action)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formत्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्तम् (absolutive/gerund)
निहतम्slain
निहतम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootनि-हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (PPP); पुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; तम् इति विशेषणम्
भूमौon the ground
भूमौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम् (Feminine, Locative, Singular)
राक्षसेन्द्रम्the Rakshasa chief
राक्षसेन्द्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; तम् इति समानाधिकरणम्
अकम्पनम्Akampana
अकम्पनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअकम्पन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; राक्षसेन्द्रम् इति समानाधिकरणम्
व्यथिताःdistressed
व्यथिताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootव्यथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (PPP); पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); राक्षसाः इति विशेषणम्
राक्षसाःRakshasas
राक्षसाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural)
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्; राक्षसाः इति विशेषणम्
क्षिति-कम्पेin an earthquake
क्षिति-कम्पे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootक्षिति (प्रातिपदिक) + कम्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम् (Masculine, Locative, Singular); क्षितेः कम्पः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
इवlike
इव:
उपमा-सूचक (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्ययम्
द्रुमाःtrees
द्रुमाः:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootद्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); उपमानम्

Seeing Akampana lying dead on the ground, the Rakshasas were shaken like the trees in the earthquake and were distressed.

A
Akampana
R
Rakshasas

FAQs

Adharma breeds instability: when leadership grounded in violence collapses, fear spreads quickly. The narrative implies that moral legitimacy (dharma) gives steadiness that mere power cannot.

Akampana’s death demoralizes the rakshasa forces, who react with collective shock and fear.

On the vanara side, steadfast courage; on the rakshasa side, the fragility of morale when a feared leader falls.