Shloka 28

शरबन्धनम् (The Binding by Arrows) / Indrajit’s Illusory Assault and the Vanaras’ Consolation

Devanagari script

हर्षेणतुसमाविष्टइन्द्रजित्समितिञ्जयः ।।6.46.28।।प्रविवेशपुरींलङ्कांहर्षयन् सर्वनैर्वृतान् ।

Transliteration

harṣeṇa tu samāviṣṭa indrajit samitiñjayaḥ | praviveśa purīṃ laṅkāṃ harṣayan sarvanairvṛtān || 6.46.28 ||

Translation

戦に勝ちしインドラジットは歓喜に満ち、ランカーの都へ入り、すべての羅刹たちを喜ばせた。

Word by Word

• हर्षेण: with joy
• हर्षेण: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: हर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (हेतु/करण), एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha/Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात

• समाविष्टः: filled/possessed
• समाविष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-विश् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; इन्द्रजित् इत्यस्य विशेषणम्

• इन्द्रजित्: Indrajit
• इन्द्रजित्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रजित् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• समितिञ्जयः: victorious in battle
• समितिञ्जयः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: समिति + जि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (समितौ जयः यस्य/समितिं जयति)

• प्रविवेश: entered
• प्रविवेश: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-विश् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• पुरीम्: the city
• पुरीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• लङ्काम्: Lanka
• लङ्काम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुरीम् इत्यस्य विशेषणम्/अपपद-सम्बन्धः

• हर्षयन्: gladdening
• हर्षयन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: हृष् (धातु, णिच् causative)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; इन्द्रजित् इत्यस्य विशेषणम्

• सर्वनैर्वृतान्: all the Rakshasas
• सर्वनैर्वृतान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व + नैर्वृत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वे नैर्वृताः)

Context

Indrajith, who is victorious in battles, feeling happy and creating happiness to all Rakshasas collected there entered the city of Lanka.

Characters & Entities

• Indrajit
• Laṅkā
• Rākṣasas (Nairṛtas)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The verse cautions that joy founded on untruth is unstable: when triumph is celebrated before सत्य (truth) is known, it becomes a symptom of adharma’s self-deception.

What is the narrative situation?

Believing his mission successful, Indrajit returns into Laṅkā and boosts the morale of the rākṣasas.

Which character virtue is emphasized?

The contrasted virtue is sober responsibility: true dharmic leadership avoids intoxication with victory and remains anchored in truth and right means.