Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

सुवेलारोहणं रावण-सुग्रीव-नियुद्धम्

Ascent of Suvela and the Ravana–Sugriva Duel

तस्यांगोपुरशृङ्गस्थंराक्षसेन्द्रंदुरासदम् ।।।।श्वेतचामरपर्यन्तंविजयच्छत्रशोभितम् ।रक्तचन्दनसंलिप्तंरत्नाभरणभूषितम् ।।।।नीलजीमूतसङ्काशंहेमसञ्छादिताम्बरम् ।ऐरावतविषाणाग्रैरुत्कृष्टकिणवक्षसम् ।।।।शशलोहितरागेणसंवीतंरक्तवाससा ।सन्ध्यातपेनसंवीतंमेघराशिमिवाम्बरे ।।।।

tasyāṃ gopuraśṛṅgasthaṃ rākṣasendraṃ durāsadam |

śvetacāmaraparyantaṃ vijayacchatraśobhitam |

raktacandanasaṃliptaṃ ratnābharaṇabhūṣitam |

nīlajīmūtasaṅkāśaṃ hemasaṃchāditāmbaram |

airāvataviṣāṇāgrair utkṛṣṭakiṇavakṣasam |

śaśalohitarāgeṇa saṃvītaṃ raktavāsasā |

sandhyātapena saṃvītaṃ megharāśim ivāmbare ||

ラーマは、近づきがたい羅刹の王が宮門楼の頂に立つのを見た。白きチャーマラの払子が侍り、勝利の天蓋がその身を蔭にする。赤檀を塗り、宝玉の飾りをまとい、黄金を織り込んだ衣を着て、彼は暗雲の塊のようであった。胸には、まるでアイラーヴァタの牙先で刻まれたかのような盛り上がる傷痕があり、緋の衣に包まれて、夕映えの赤に染まる天空の雲の群れのごとく輝いていた。

पश्यताम्while (they) were watching
पश्यताम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootपश् (धातु) → पश्यत् (शतृ)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि; जनसम्बन्धे (while they were seeing)
वानरेन्द्राणाम्of the monkey-lords
वानरेन्द्राणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवानर + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; समासः तत्पुरुष (वानराणाम् इन्द्राः)
राघवस्यof Raghava (Rama)
राघवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षा-अव्यय (also/even)
पश्यतःwhile (he) was watching
पश्यतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootपश् (धातु) → पश्यत् (शतृ)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), षष्ठी, एकवचन; कर्तरि
दर्शनात्from/at the sight
दर्शनात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान/हेतु), एकवचन
राक्षसेन्द्रस्यof the rakshasa-king
राक्षसेन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराक्षस + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समासः तत्पुरुष (राक्षसानाम् इन्द्रः)
सुग्रीवःSugriva
सुग्रीवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
सहसाsuddenly
सहसा:
Desha-Kala (देश-काल/रीति)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
उत्थितःrose up
उत्थितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु) → उत्थित (क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) कर्तरि; मुख्यक्रियार्थे (rose up)

In the meantime, Ravana thought of exhibiting his superiority by jugglery and jumped to the sky. Knowing that Sugriva, the untiring Vanara king assumed the air of victor and rose up to the sky. Baffled Ravana stood thinking Sugriva would come there.

R
Rāma
R
Rāvaṇa
R
Rākṣasas
A
Airāvata
G
Gopura (palace-gateway tower)
L
Lankā (implied setting)

FAQs

The verse frames power and splendor as morally neutral: outward majesty can accompany inner adharma. Dharma requires discernment—judging character and conduct, not being overawed by royal display.

In Laṅkā’s battlefield setting, Rāma sees Rāvaṇa displayed on the palace-gateway summit with ceremonial emblems, setting the stage for the vānara leaders’ reaction and challenge.

Rāma’s steadiness and discernment are implied: he observes an intimidating enemy without moral confusion, preparing for righteous action rather than reacting to spectacle.