Shloka 76
समुद्रतट-प्रयाणम् तथा वेलावन-निवेशः
March to the Seacoast and Encampment at the Shore
Devanagari script
प्रस्तरेषु च रम्येषु विविधाः काननद्रुमाः ।वायुवेगप्रचलिताः पुष्पैरवकिरन्ति तान् ।।।।
Transliteration
prastareṣu ca ramyeṣu vividhāḥ kānanadrumāḥ | vāyuvegapracalitāḥ puṣpairavakiranti tān ||
Translation
美しい岩の斜面にはさまざまな森の木々が立ち、風の勢いに揺さぶられて、彼らに花を降り注がせた。
Word by Word
प्रस्तरेषुon rocks / among boulders
प्रस्तरेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (Masculine), सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), बहुवचनम् (Plural)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
रम्येषुbeautiful
रम्येषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formविशेषणम् (adjective); पुंलिङ्गे (agreeing with प्रस्तरेषु), सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), बहुवचनम् (Plural)
विविधाःvarious
विविधाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formविशेषणम् (adjective); पुंलिङ्गः (agreeing with द्रुमाः), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural)
कानन-द्रुमाःforest trees
कानन-द्रुमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकानन (प्रातिपदिक) + द्रुम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative: 'of the forest'); पुंलिङ्गः (Masculine), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural)
वायु-वेग-प्रचलिताःshaken by the force of the wind
वायु-वेग-प्रचलिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवायु (प्रातिपदिक) + वेग (प्रातिपदिक) + प्र-चल् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formतत्पुरुष-समासः (instrumental sense: 'by wind-speed'); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying द्रुमाः)
पुष्पैःwith flowers
पुष्पैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः (Neuter), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम् (Plural)
अवकिरन्तिthey shower / scatter down
अवकिरन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-किॄ (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम् (Plural)
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun); पुंलिङ्गः (Masculine), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम् (Plural)
Context
Many kinds of trees standing on beautiful rocks and of the forest shaken by the fury of the wind showered their flowers on the vanaras.
Characters & Entities
V
VanarasW
WindFAQs
The word 'tān' refers to the Vanaras (monkeys) of Rama's army who are marching towards the ocean.
The verse describes the wind blowing with such force that it shakes the trees on the rocky slopes, causing them to shed their flowers upon the passing army.