HomeRamayanaYuddha KandaSarga 4Shloka 51
Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

समुद्रतट-प्रयाणम् तथा वेलावन-निवेशः

March to the Seacoast and Encampment at the Shore

विमले च प्रकाशेते विशाखे निरुपप्लुवे ।नक्षत्र वरमस्माकमिक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।।।।

vimalē ca prakāśete viśākhe nirupapluve | nakṣatravaram asmākam ikṣvākūṇāṃ mahātmanām ||

ヴィシャーカーは澄みわたり明るく輝き、何ものにも妨げられない――大いなるイクシュヴァーク家にとって最上の星宿である。

विमलेin the clear (sky/asterism)
विमले:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (नक्षत्रनाम), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण (locative)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
प्रकाशेतेshine (the two)
प्रकाशेते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√काश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, द्विवचन; आत्मनेपद; उपसर्ग: प्र-
विशाखेin/at Vishakha (asterism)
विशाखे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविशाखा (प्रातिपदिक; नक्षत्रनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
निरुपप्लुवेundisturbed
निरुपप्लुवे:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिरुपप्लव (प्रातिपदिक; निर् + उपप्लव)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (नक्षत्रनाम), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: उपप्लवः नास्ति यस्मिन् (free from disturbance)
नक्षत्रम्star/asterism
नक्षत्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वरम्best
वरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative)
अस्माकम्of us/our
अस्माकम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध
इक्ष्वाकूणाम्of the Ikshvakus
इक्ष्वाकूणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
महात्मनाम्of the great-souled
महात्मनाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

The best of stars, Visakha of the high-souled Ikshvakus which is unconnected shines brightly.

I
Ikṣvāku dynasty

FAQs

Dharma is presented as steadiness and unobstructed clarity—symbolized by a star shining without disturbance—mirroring the ideal of unwavering righteous conduct.

A favorable nakṣatra (Viśākhā) is noted as shining clearly, interpreted as a good omen for Rāma’s undertaking.

Constancy: the righteous leader proceeds with stable intent, not swayed by fear or confusion.