Shloka 8
लङ्काद्वारव्यूहवर्णनम् / Disposition at the Gates of Lanka
Devanagari script
भूत्वाशकुनयस्सर्वेप्रविष्टाश्चरिपोर्भलम् ।विधानंविहितंयच्चतद्धृष्टवासमुपस्थिताः ।।।।
Transliteration
bhūtvā śakunayaḥ sarve praviṣṭāś ca ripor balam | vidhānaṃ vihitaṃ yac ca tad dṛṣṭvā samupasthitāḥ ||
Translation
彼らは皆、鳥の姿となって敵の奥深くへ潜り込み、その兵力と整えられた布陣を見定め、報告のために帰還した。
Word by Word
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभावकृदन्त (gerund); ‘having become’
शकुनयःbirds
शकुनयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakuni (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; शकुनयः इति विशेषणम्
प्रविष्टाःentered
प्रविष्टाः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-viś (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; ‘entered’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
रिपोःof the enemy
रिपोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootripu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; षष्ठी, एकवचन
बलम्army, force
बलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
विधानम्arrangement, disposition
विधानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvidhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
विहितम्arranged, set
विहितम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootvi-dhā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विधानम् इति विशेषणम् (‘made/arranged’)
यत्which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विधानम् इत्यस्य सम्बन्धि ‘which’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; (यत् ... तत्) correlative ‘that’
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभावकृदन्त; ‘having seen’
समुपस्थिताःcame up, reported
समुपस्थिताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-upa-sthā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; ‘approached/presented themselves’
Context
While they were speaking like that to one another, Ravana's brother Vibheeshana spoke courteously, words full of meaning.
Characters & Entities
V
VibhīṣaṇaL
LaṅkāFAQs
Right action depends on right knowledge: dharmic leadership gathers accurate intelligence to minimize needless harm and act justly.
Vibhīṣaṇa explains the method and success of covert reconnaissance of the enemy’s defenses.
Strategic wisdom—using skillful means to learn the truth before acting.