Shloka 26
लङ्काद्वारव्यूहवर्णनम् / Disposition at the Gates of Lanka
Devanagari script
पूर्वद्वारेतुलङ्कायानीलोवानरपुङ्गवः ।।।।प्रहस्तप्रतियोद्धास्याद्वानरैर्बहुभिर्वृतः ।
Transliteration
pūrvadvāre tu laṅkāyā nīlo vānarapuṅgavaḥ | prahastapratiyoddhā syād vānarair bahubhir vṛtaḥ |
Translation
ランカの東門には、ヴァナラ族の第一人者であるニーラを配置し、多くのヴァナラ戦士に囲まれてプラハスタと戦う準備をさせよ。
Word by Word
पूर्वद्वारेat the eastern gate
पूर्वद्वारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व-द्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पूर्वस्य द्वारम्)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे
लङ्कायाम्in Lanka
लङ्कायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
नीलःNila
नीलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
वानरपुङ्गवःchief of monkeys
वानरपुङ्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर-पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (वानराणां पुङ्गवः)
प्रहस्तप्रतियोद्धाone who will fight Prahasta
प्रहस्तप्रतियोद्धा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रहस्त-प्रति-योद्धृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (प्रहस्तं प्रति योद्धा = opponent/fighter against Prahasta)
स्यात्should be / is to be
स्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वानरैःby monkeys
वानरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन
बहुभिःmany
बहुभिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (वानरैः)
वृतःsurrounded
वृतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः
Context
"Let the Vanara leader Neela along with Vanaras stay at the east gate of Lanka and give fight to Prahasta."
Characters & Entities
L
LaṅkāN
NīlaP
PrahastaV
VānarasFAQs
Orderly delegation in a righteous cause: assigning roles protects the collective and channels strength responsibly.
Rāma allocates commanders to specific gates of Laṅkā, matching champions against champions.
Competent stewardship—Rāma’s ability to organize allies and Nīla’s readiness to accept a difficult post.