Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

रावणवधदर्शनम्

Lament of the Rākṣasa Women upon Seeing Rāvaṇa Slain

यो न शक्यस्सुरैर्हन्तुं न यक्षैर्नासुरैस्तथा ।सोऽयंकश्चिदिवासत्त्वोमृत्युंमर्त्येनलम्भितः ।।।।

yo na śakyaḥ surair hantuṃ na yakṣair nāsurais tathā |

so 'yaṃ kaścid ivāsattvo mṛtyuṃ martyena lambhitaḥ ||6.113.16||

神々にもヤクシャにもアスラにも討ち得なかったその者が、いまや一人の人間の手によって死を迎え、あたかも力をすべて失ったかのように横たわっている。

यःhe who
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक
not
:
Pratiṣedha-dyotaka (प्रतिषेध-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
शक्यःpossible
शक्यः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśakya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; योग्यतावाचक (possible)
सुरैःby the gods
सुरैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Karma-pravacaniya (क्रियार्थ)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), प्रयोजन/समर्थ्य (to kill)
nor
:
Pratiṣedha-dyotaka (प्रतिषेध-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
यक्षैःby Yakshas
यक्षैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
nor
:
Pratiṣedha-dyotaka (प्रतिषेध-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
असुरैःby Asuras
असुरैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootasura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/तुल्यत्व (likewise)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितवाचक
इवas if
इव:
Upamā-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक
असत्त्वःwithout strength
असत्त्वः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-sattva (प्रातिपदिक)
Formनञ्-समास (सत्त्वं नास्ति यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of saḥ ayam)
मृत्युम्death
मृत्युम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मर्त्येनby a mortal
मर्त्येन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmartya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
लम्भितःobtained/met with
लम्भितः:
Kriyā (क्रियार्थ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootlambh (धातु) + lambhita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (प्राप्तः/लभितः)

"He, who could not be killed by Suras, Asuras or Yakshas, such a hero lies like a weak person devoid of strength, killed by a mortal, is resting."

S
Suras (Devas)
Y
Yakṣas
A
Asuras
D
death (mṛtyu)
R
Rāvaṇa
R
Rāma (implied)

FAQs

Adharma weakens the wrongdoer from within; when righteousness is opposed, the end comes inevitably—often through unexpected means.

The lament intensifies, stressing the irony that cosmic beings could not kill him, yet death came through a human opponent.

Rāma’s divinely-aligned humanity: strength rooted in truth and duty rather than mere supernatural status.