लक्ष्मण-प्राणरक्षा:
Lakshmana’s Revival by the Herb-Mountain
शक्त्याविनिहतंदृष्टवारावणेनबलीयसा ।लक्ष्मणंसमरेशूरंरूधिरौघपरिप्लुतम् ।।।।स दत्त्वातुमुलंयुद्धंरावणस्यदुरात्मनः ।विसृजन्नेवबाणौघान् सुषेणमिदमब्रवीत् ।।।।
śaktyā vinihataṃ dṛṣṭvā rāvaṇena balīyasā | lakṣmaṇaṃ samare śūraṃ rudhiraughapariplutam ||
sa dattvā tumulaṃ yuddhaṃ rāvaṇasya durātmanaḥ | visṛjann eva bāṇaughān suṣeṇam idam abravīt ||
ラーマは、戦場で勇士ラクシュマナが、比類なき力をもつラーヴァナの槍に撃たれて倒れ、血の奔流に濡れているのを見た。されどラーマは、邪心のラーヴァナに対する凄烈な戦いをなお押し進め、矢の雨を放ち続けつつ、スシェーナに次の言葉を告げた。
Seeing Lakshmana struck by exceedingly mighty, evil minded Ravana's javelin and soaked in blood Rama giving intense fight by discharging arrows also spoke as follows to Sushena.
Steadfast duty amid personal anguish: Rama continues the necessary battle even while confronting unbearable grief, showing responsibility to the larger cause of righteousness.
Lakṣmaṇa is struck by Rāvaṇa’s śakti; Rama keeps fighting while turning to Suṣeṇa, the healer, for urgent counsel.
Composure under crisis—Rama’s capacity to act for dharma even when emotionally shaken.