Shloka 61
Devanagari script
तां दृष्ट्वा तादृशीं नारीं रामपत्नीं यशस्विनीम्।तत्रैव शिंशुपावृक्षे पश्यन्नहमवस्थितः।।।।
Transliteration
tāṃ dṛṣṭvā tādṛśīṃ nārīṃ rāmapatnīṃ yaśasvinīm |
tatraiva śiṃśupāvṛkṣe paśyann aham avasthitaḥ ||
Translation
そのようなありさまの、名高き女君――ラーマの妃――を見て、私はその場にとどまり、シンシュパーの樹より見守っていた。
Word by Word
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
तादृशीम्such (as she was)
तादृशीम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतादृश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नारीम्woman
नारीम्:
Karma (कर्म/Apposition)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रामपत्नीम्Rama’s wife
रामपत्नीम्:
Karma (कर्म/Apposition)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक) + पत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘रामस्य पत्नी’
यशस्विनीम्renowned
यशस्विनीम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootयशस्विन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
एवindeed
एव:
Nipata (निपात/Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
शिंशुपावृक्षेin the simsupa tree
शिंशुपावृक्षे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootशिंशुपा (प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः: ‘शिंशुपायाः वृक्षः’
पश्यन्watching
पश्यन्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Root√पश्/√दृश् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
अवस्थितःremained / stayed
अवस्थितः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootअव-√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle used predicatively); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Context
"I remained there looking on that renowned wife of Rama from the Simsupa tree.
Characters & Entities
H
HanumānS
SītāR
RāmaŚ
śiṃśupā (Simsupa tree)FAQs
Dharma includes prudent action aligned with truth: Hanumān restrains impulse, observes carefully, and preserves the mission’s purpose rather than acting rashly.
After locating Sītā, Hanumān remains concealed on the tree to watch for the right moment to approach and to assess dangers.
Hanumān’s self-control and strategic patience—virtues that support righteous ends without unnecessary risk.