HomeRamayanaSundara KandaSarga 58Shloka 110
Previous Verse
Next Verse

Shloka 110

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

मां च दृष्ट्वा वने तस्मिन् समागम्य ततस्ततः।ता स्समभ्यागताः क्षिप्रं रावणायाचचक्षिरे।।5.58.110।।

māṃ ca dṛṣṭvā vane tasmin samāgamya tataḥ tataḥ | tāḥ samabhyāgatāḥ kṣipraṃ rāvaṇāya ācacakṣire ||

その林で私を見て、彼女らはあちこちから集まり、急いで羅波那に事の次第を告げに行った。

माम्me
माम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
and
:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (prior action)
वनेin the garden/wood
वने:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
विशेषण (Qualifier of वने)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (demonstrative), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
समागम्यhaving assembled/come together
समागम्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), उपसर्गयुक्त-धातु (with prefixes)
ततःfrom there/then
ततः:
देश/काल-क्रियाविशेषण (Adverb of place/sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअव्यय (adverb), तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)
ततःhere and there
ततः:
देश-क्रियाविशेषण (Adverb of place: here and there)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअव्यय (adverb), पुनरुक्ति (reduplication for distributive sense)
ताःthey (those women)
ताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)
समभ्यागताःhaving come/approached
समभ्यागताः:
कर्ता (Karta/Subject; participial predicate)
TypeVerb
Rootसम्-अभि-आ-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकर्तरि (past participle), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural)
क्षिप्रम्quickly/at once
क्षिप्रम्:
काल-क्रियाविशेषण (Adverb of time/manner)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन प्रयुक्तम् (used adverbially), क्रियाविशेषण (adverb)
रावणायto Ravana
रावणाय:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन (Singular)
आचचक्षिरेreported/told
आचचक्षिरे:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootआ-चक्ष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद (Parasmaipada)
H
Hanumān
R
rākṣasī (ogresses)
A
Aśoka-vana
R
Rāvaṇa

FAQs

The verse shows how adharma systems rely on surveillance and reporting to power; dharma advances by confronting such power structures and bringing hidden injustice into open conflict.

The rākṣasīs, alarmed by Hanumān’s presence and destruction, assemble and inform Rāvaṇa promptly.

Hanumān’s boldness: he acts openly enough that the enemy must respond directly.