HomeRamayanaSundara KandaSarga 58Shloka 105
Previous Verse
Next Verse

Shloka 105

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

यथा श्रुत्वैव न चिरात्तावुभौ रामलक्ष्मणौ।सुग्रीवसहितौ वीरावुपेयातां तथा कुरु।।।।

yathā śrutvaiva na cirāt tāv ubhau rāma-lakṣmaṇau |

sugrīva-sahitau vīrāv upeyātāṃ tathā kuru ||

「彼らがそれを聞くやいなや、二人の勇士――ラーマとラクシュマナ――が、スグリーヴァを伴って遅滞なくここへ来られるように語ってください。そうなるように計らってください。」

यथाso that
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (manner: ‘so that/as’)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव; ‘having heard’
एवimmediately/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
चिरात्after long; (i.e.,) long after
चिरात्:
Kālādhi karaṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति (अपादान/Ablative), एकवचन; अव्ययीभाववत् ‘after long (time)’ → ‘after a long time’
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, द्विवचन
उभौboth
उभौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, द्विवचन; विशेषण (to तौ/रामलक्ष्मणौ)
राम-लक्ष्मणौRama and Lakshmana
राम-लक्ष्मणौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, द्विवचन; द्वन्द्व-समास
सुग्रीव-सहितौaccompanied by Sugriva
सुग्रीव-सहितौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक) + सहित (प्रातिपदिक; सह धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, द्विवचन; तृतीया-तत्पुरुष (सुग्रीवेण सहितौ)
वीरौthe two heroes
वीरौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, द्विवचन; apposition to रामलक्ष्मणौ
उपेयाताम्may (they) come
उपेयाताम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-या (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, द्विवचन; ‘may they come/should come’
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: ‘thus/in that way’)
कुरुdo (it)
कुरु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

'O heroic Hanuman! narrate in such a way that by hearing you both Rama and Lakshmana will come here soon, accompanied by Sugriva.

S
Sītā
H
Hanumān
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Sugrīva

FAQs

Timely dharmic action: truth must be communicated effectively and promptly so that righteous rescue and justice are not delayed.

Sītā urges Hanumān to deliver his report compellingly so that Rāma and Lakṣmaṇa, with Sugrīva, come quickly to act.

Strategic wisdom in service: Hanumān must communicate truth with clarity and urgency to mobilize righteous action.